Lập di chúc thế nào mới đúng pháp luật?

 - Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Tuy nhiên lập di chúc thế nào mới đảm bảo hiệu lực pháp lý thì không phải người nào cũng biết.

Lập di chúc thế nào mới đúng pháp luật?
Ảnh minh họa

Bộ luật Dân sự 2015, quy định về quyền để lại di chúc để định đoạt tài sản của mình. Di chúc cần đáp ứng quy định của pháp luật để đảm bảo hiệu lực pháp lý. Rất nhiều trường hợp di chúc viết tay với hình thức không đúng quy định pháp luật, thực tế có nhiều trường hợp di chúc miệng, hoặc di chúc viết tay không hợp pháp nên di chúc không có hiệu lực.

Vì vậy, khi lập di chúc, người lập di chúc cần tuân thủ điều kiện có hiệu lực của di chúc, hình thức di chúc, quyền của người lập di chúc. Cụ thể:

Thứ nhất: Điều kiện có hiệu lực của di chúc

Về chủ thể lập di chúc, theo Bộ luật Dân sự 2015, Điều 625. Người lập di chúc

1. Người thành niên có đủ điều kiện theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 630 của Bộ luật này có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình.

2. Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi được lập di chúc, nếu được cha, mẹ hoặc người giám hộ đồng ý về việc lập di chúc.

Để đảm bảo di chúc hợp pháp cần có các điều kiện sau: Theo quy định tại Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015 về di chúc hợp pháp: Người lập di chúc minh mẫn, sáng suốt trong khi lập di chúc; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép; Nội dung của di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức di chúc không trái quy định của luật.

Do đó, để bản di chúc được công nhận thì phải tuân thủ hai điều kiện như đã nêu trên. Ngoài ra còn phải đáp ứng các điều kiện khác theo Bộ luật Dân sự. Cụ thể, về hình thức của di chúc: Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng (Điều 627). Di chúc bằng văn bản bao gồm các hình thức sau: Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có người làm chứng; Di chúc bằng văn bản có công chứng; Di chúc bằng văn bản có chứng thực.

Trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản thì có thể lập di chúc miệng. Sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ. Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Thứ hai: Về nội dung Di chúc: có các nội dung chủ yếu sau: Ngày, tháng, năm lập di chúc; Họ, tên và nơi cư trú của người lập di chúc; Họ, tên người, cơ quan, tổ chức được hưởng di sản; Di sản để lại và nơi có di sản. Ngoài các nội dung này, di chúc có thể có các nội dung khác. Di chúc không được viết tắt hoặc viết bằng ký hiệu, nếu di chúc gồm nhiều trang thì mỗi trang phải được ghi số thứ tự và có chữ ký hoặc điểm chỉ của người lập di chúc. Trường hợp di chúc có sự tẩy xóa, sửa chữa thì người tự viết di chúc hoặc người làm chứng di chúc phải ký tên bên cạnh chỗ tẩy xoá, sửa chữa.

Về thời điểm phân chia di sản theo di chúc: Điều 611 Bộ luật Dân sự 2015 quy định “Thời điểm mở thừa kế là thời gian người có tài sản chết”. Như vậy, chỉ sau khi người để lại di sản mất thì mới có thể phân chia tài sản theo di chúc.

 

Thứ ba: Quyền của người lập di chúc

Người lập di chúc có quyền chỉ định người thừa kế; truất quyền hưởng di sản của người thừa kế; Phân định phần di sản cho từng người thừa kế; Dành một phần tài sản trong khối di sản để di tặng, thờ cúng; Giao nghĩa vụ cho người thừa kế; Chỉ định người giữ di chúc, người quản lý di sản, người phân chia di sản.

Thứ tư:  Hiệu lực pháp luật của di chúc

Di chúc có hiệu lực pháp luật từ thời điểm mở thừa kế.

Di chúc không có hiệu lực pháp luật toàn bộ hoặc một phần trong các trường hợp sau đây: Người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; Cơ quan, tổ chức được chỉ định là người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế. Trong trường hợp có nhiều người thừa kế theo di chúc mà có người chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc, một trong nhiều cơ quan, tổ chức được chỉ định hưởng thừa kế theo di chúc không còn vào thời điểm mở thừa kế thì chỉ phần di chúc có liên quan đến cá nhân, cơ quan, tổ chức này không có hiệu lực pháp luật. Di chúc không có hiệu lực pháp luật, nếu di sản để lại cho người thừa kế không còn vào thời điểm mở thừa kế; nếu di sản để lại cho người thừa kế chỉ còn một phần thì phần di chúc về phần di sản còn lại vẫn có hiệu lực. Khi di chúc có phần không hợp pháp mà không ảnh hưởng đến hiệu lực của các phần còn lại thì chỉ phần đó không có hiệu lực pháp luật. Khi một người để lại nhiều bản di chúc đối với một tài sản thì chỉ bản di chúc sau cùng có hiệu lực pháp luật.

Thứ năm: Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung của di chúc

Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của một người thừa kế theo pháp luật, nếu di sản được chia theo pháp luật, trong trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó, trừ khi họ là những người từ chối nhận di sản:

Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;

Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.

Trong trường hợp có di chúc hợp pháp nhưng có người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc như trên thì được hưởng di sản bằng 2/3 suất một người thừa kế theo pháp luật.

Luật sư Phạm Thị Bích Hảo, Giám đốc Công ty luật TNHH Đức An, Thanh Xuân, Hà Nội.

Bạn đọc muốn gửi các câu hỏi thắc mắc về các vấn đề pháp luật, xin gửi về địa chỉ banbandoc@vietnamnet.vn (Xin ghi rõ địa chỉ, số điện thoại để chúng tôi tiện liên hệ)

Ban Bạn đọc

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Vi phạm pháp luật khi tự chế súng săn
Vi phạm pháp luật khi tự chế súng săn
Hồi âmicon  16/01/2019 

Thưa luật sư người dân bình thường tự chế súng thì có vi phạm pháp luật không? Nếu súng đó chỉ sử dụng để săn bắt chim thì sao?

 
Điều kiện để trở thành kiểm sát viên
Điều kiện để trở thành kiểm sát viên
Hồi âmicon  14/01/2019 

Để trở thành kiểm sát viên thì cần phải theo học những nơi nào, điều kiện ra sao?

 
Có được cấp riêng giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà?
Có được cấp riêng giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà?
Hồi âmicon  12/01/2019 

Đất đang thế chấp ở ngân hàng có được đề nghị cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà?

 
Khi nào cảnh sát được yêu cầu dừng xe kiểm tra
Khi nào cảnh sát được yêu cầu dừng xe kiểm tra
Hồi âmicon  13/01/2019 

Người tham gia giao thông cần biết rõ những quy định CSGT khi thực hiện nhiệm vụ tuần tra kiểm soát được dừng phương tiện trong các trường hợp nào.

 
Thủ tục xin cấp lại sổ bảo hiểm cho người lao động
Thủ tục xin cấp lại sổ bảo hiểm cho người lao động
Hồi âmicon  11/01/2019 

Tôi tham gia đóng bảo hiểm được 5 năm ở 3 công ty thuộc 3 quận khác nhau, chốt sổ ở công ty cuối cùng.

 
Vợ có nhà trước khi cưới, ly hôn chồng không được chia phần
Vợ có nhà trước khi cưới, ly hôn chồng không được chia phần
Hồi âmicon  15/01/2019 

Tôi có nhà riêng trước hôn nhân nhưng vợ chồng đã sống chung với nhau 10 năm. Giờ ly hôn có phải chia đôi số tài sản này không?

Hồi âm đơn thư Bạn đọc đầu tháng 1/2019
Hồi âm đơn thư Bạn đọc đầu tháng 1/2019
Hồi âmicon  15/01/2019 

Đầu tháng 1/2019, Báo VietNamNet tiếp tục nhận được nhiều đơn thư của Bạn đọc

Con riêng của vợ chồng được phép kết hôn
Con riêng của vợ chồng được phép kết hôn
Hồi âmicon  09/01/2019 

Bố mẹ tôi ly dị đã được 10 năm. Vừa rồi bố tôi dẫn về nhà một người phụ nữ ra mắt, ngỏ ý sắp tới sẽ đi bước nữa, cưới người này làm vợ.

Những trường hợp không cần đăng ký kinh doanh
Những trường hợp không cần đăng ký kinh doanh
Hồi âmicon  10/01/2019 

Kinh doanh nhỏ lẻ có cần đăng ký kinh doanh? Kinh doanh lớn đến mức nào thì cần phải đăng ký?

Trường hợp vợ chồng không được phép ly hôn
Trường hợp vợ chồng không được phép ly hôn
Hồi âmicon  05/01/2019 

Xin hỏi luật sư trường hợp nào vợ chồng không được phép ly hôn với nhau? Người chồng không được đơn phương ly hôn với vợ?

Bị nợ lương, người lao động nên làm gì?
Bị nợ lương, người lao động nên làm gì?
Hồi âmicon  04/01/2019 

Công ty em chậm trả lương cho người lao động 3 tháng, hiện tại em vẫn chưa nhận được lương tháng. Em nên làm gì để được nhận lương đúng thời hạn?

Dịp người lao động nghỉ việc riêng nhưng vẫn được hưởng lương
Dịp người lao động nghỉ việc riêng nhưng vẫn được hưởng lương
Hồi âmicon  07/01/2019 

Người lao động cần biết về quy định ngày nghỉ việc riêng nhưng vẫn hưởng nguyên lương trong năm 2019

Những hành vi bị cấm khi sử dụng mạng internet
Những hành vi bị cấm khi sử dụng mạng internet
Hồi âmicon  03/01/2019 

Luật an ninh mạng 2018 có hiệu lực 01/01/2019 quy định những hành vi nào bị cấm khi sử dụng không gian mạng?

Vì sao 4 năm mới có một năm có ngày 29/2?
Vì sao 4 năm mới có một năm có ngày 29/2?
Hồi âmicon  10/01/2019 

Cứ 4 năm lại có một năm có ngày 29/2 hay còn gọi là năm "nhuận". Ngày này có điểm điều đặc biệt mà nhiều người chưa biết tới.

Cố tình tiêu thụ xe ăn cắp, xử phạt đến 15 năm tù
Cố tình tiêu thụ xe ăn cắp, xử phạt đến 15 năm tù
Hồi âmicon  02/01/2019 

Gần đây có người đến cửa hàng của tôi đòi bán một chiếc xe máy Sh cũ trị giá 20 triệu đồng nhưng không đưa được giấy tờ. Tôi biết đây là món hời nhưng nghi ngờ đó là xe ăn cắp.

Cách chọn loại quả bà bầu ưa dùng trong thai kỳ
Cách chọn loại quả bà bầu ưa dùng trong thai kỳ
Hồi âmicon  06/01/2019 

Quả óc chó có nhiều thành phần dinh dưỡng tốt cho con người như chất béo, vitamin và khoáng chất... và tốt cho thai nhi nên được các bà bầu ưa dùng. 

Anh em tranh chấp vì cha mẹ không để lại di chúc
Anh em tranh chấp vì cha mẹ không để lại di chúc
Hồi âmicon  28/12/2018 

Cha mẹ tôi để lại một căn nhà nhưng không có di chúc. Hiện tại anh em trong gia đình đang xảy ra tranh chấp, cãi nhau rất nhiều. Ai cũng bảo nhà lẽ ra thuộc về mình vì đã có công này kia.

Câu hỏi thú vị về những cái nhất ở Việt Nam
Câu hỏi thú vị về những cái nhất ở Việt Nam
Hồi âmicon  01/01/2019 

Đất nước chúng ta có rất nhiều điều thú vị mà ngay cả người Việt cũng chưa chắc đã tìm hiểu hết được. Mời các bạn thử tham gia một bài trắc nghiệm nho nhỏ để khám phá đất nước mình.

Hướng dẫn đóng BHYT, BHXH áp dụng từ 1/1/2019
Hướng dẫn đóng BHYT, BHXH áp dụng từ 1/1/2019
Hồi âmicon  29/12/2018 

Kể từ ngày 1/1/2019, các đơn vị sử dụng lao động phải rà soát lại thang bảng lương và đóng BHXH, BHYT... cho người lao động theo mức lương mới.

Những món ăn mang lại may mắn vào dịp Tết trên thế giới
Những món ăn mang lại may mắn vào dịp Tết trên thế giới
Hồi âmicon  31/12/2018 

Thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới rất thiêng liêng. Tùy theo từng quốc gia, người dân địa phương có những món ăn khác nhau được cho là đem lại may mắn trong năm.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN