Ô tô Việt Nam: Thất bại, thua Thái Lan có gì lạ đâu?

Sau gần 20 năm bảo hộ, ngành công nghiệp ôtô có thể nói đã thất bại. Trong khi Thái Lan và Indonesia đã thành công khi đưa ôtô giá rẻ đến với đông đảo người dân và xuất khẩu, thì tại Việt Nam ô tô vẫn là mặt hàng xa xỉ.

Vì sao thất bại?

Bộ Công Thương mới đây thừa nhận, mục tiêu đạt tỷ lệ nội địa hoá đối với xe cá nhân đến 9 chỗ ngồi 60% vào năm 2010 đã hoàn toàn thất bại. Mục tiêu có được những chiếc xe với giá bán xe hợp lý, phù hợp túi tiền người dân không đạt được. Giá bán xe tại Việt Nam vẫn ở mức cao hàng đầu thế giới.

Nguyên nhân chính, được các chuyên gia chỉ ra, là sai lầm trong chính sách. Cả một thời gian dài, chính sách chỉ ưu đãi lắp ráp giản đơn, chứ không thúc đẩy nội địa hóa.

Ô tô Việt Nam: Thất bại, thua Thái Lan có gì lạ đâu?

Đến nay, tỷ lệ nội địa hóa của ô tô Việt Nam mới chỉ đạt bình quân khoảng 7-10%, trong khi mục tiêu là đạt 60% vào năm 2010

Cụ thể, các DN ô tô tại Việt Nam chỉ cần đầu tư một dây chuyền đơn giản với chi phí thấp, thực hiện 4 công đoạn cuối cùng là hàn, sơn, lắp ráp và kiểm định, rồi nhập toàn bộ linh kiện về lắp ráp là được ưu đãi thuế nhập khẩu. Trong khi thuế suất thuế nhập khẩu bộ linh kiện chỉ có 25%, thì thuế nhập khẩu xe nguyên chiếc từ 60-80% chênh lệch rất lớn, khiến lắp ráp có lợi thế.

Tiếp đến là đánh thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên giá bán xe, tức là kể cả xe nhập khẩu nguyên chiếc và xe lắp ráp trong nước đều chịu chung các mức thuế suất như nhau, tính theo dung tích xi lanh, khi xuất hóa đơn bán đến đại lý bán lẻ.

Trong khi, các nước trong khu vực đánh thuế tiêu thụ đặc biệt dựa trên đơn giá bộ linh kiện nhập khẩu. Càng nội địa hóa nhiều, nhập khẩu ít thì chịu thuế tiêu thụ đặc biệt ít.

Indonesia là một ví dụ. Thời điểm Việt Nam bắt đầu phát triển công nghiệp ô tô, năm 1995, quốc gia này khuyến khích tăng nội địa hóa bằng ưu đãi thuế. Nếu nhà sản xuất ô tô nào đạt tỷ lệ nội địa hóa từ 40-60% thì phần linh kiện còn lại nhập khẩu, sẽ được hưởng thuế suất 0%.

Việc sản xuất những phụ tùng cốt lõi như thân, vỏ xe và hộp số động cơ không được ưu đãi.

Tại Việt Nam, nếu chỉ ưu đãi cho lắp ráp thì khó hình thành ngành công nghiệp ô tô, vì lắp ráp chỉ chiếm 6% giá trị một chiếc xe và tỷ lệ nội địa hóa thấp là chuyện tất yếu, ông Bùi Ngọc Huyên, Giám đốc công ty cổ phần ô tô Xuân Kiên, nói.

 

Một vấn đề nữa là mâu thuẫn trong chính sách. Muốn phát triển công nghiệp ô tô lại hạn chế tiêu dùng, tăng thuế phí liên tục, làm cho giá xe bị đội lên cao, khiến thị trường bị thu hẹp. Chính sách này rõ ràng đã ngăn cản sự phát triển của công nghiệp ô tô.

Trong khi đó, các quốc gia láng giềng như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia đã thừa nhận, có mối liên hệ giữa ngành công nghiệp ô tô với các hộ gia đình. Tức là phải tạo điều kiện cho các hộ gia đình tiêu thụ ô tô, thì công nghiệp ô tô mới có cơ hội phát triển.

Chính sách của chúng ta suốt thời gian dài chẳng giống ai, vừa mâu thuẫn, vừa thay đổi liên tục, cái cần ưu đãi, khuyến khích thì không, cái không cần lại ưu đãi, như vậy công nghiệp ô tô phát triển được mới là điều kỳ lạ, ông Huyên nhận xét.

Ô tô Việt Nam: Thất bại, thua Thái Lan có gì lạ đâu?
Các DN chỉ mải nhập linh kiện về lắp ráp (ảnh Lê Anh Dũng, minh họa)

Có làm được không?

Chủ trương của Chính phủ hiện nay là "phát triển công nghiệp ô tô trở thành ngành kinh tế chủ lực của Việt Nam", tạo động lực phát triển, góp phần tăng trưởng kinh tế, đáp ứng nhu cầu cho người dân, DN, hướng đến xuất khẩu.

Theo ông Bùi Ngọc Huyên, muốn phát triển thành công ngành công nghiệp ô tô, phải tạo ra được những chiếc xe có chất lượng tốt và giá cạnh tranh với xe nhập khẩu, liệu có làm được không?

Chính sách nào để khuyến khích các DN đầu tư vào sản xuất, chứ không phải nhập xe về bán?

Trước hết, cần duy trì hoạt động sản xuất ô tô sau năm 2018, khi thuế suất thuế nhập khẩu ô tô từ ASEAN về Việt Nam còn 0%. Phải tìm mọi cách thu hẹp khoảng cách về chi phí sản xuất của xe trong nước so với xe nhập khẩu. Để có những chiếc xe với giá cạnh tranh, không cách nào khác là phải có hệ thống các nhà cung cấp linh kiện với giá cạnh tranh. Như vậy, phải khuyến khích phát triển công nghiệp hỗ trợ.

Giáo sư Kobayashi Hideo, Viện nghiên cứu Công nghiệp sản xuất linh phụ kiện ô tô, thuộc Đại học Waseda (Nhật Bản) cho hay, với lợi thế là quốc gia có nền công nghiệp xe máy phát triển, Việt Nam hoàn toàn có thể chuyển dịch sang sản xuất linh phụ kiện cho ô tô.

Chính phủ nên có cơ chế hỗ trợ các DN chuyển đổi, như ưu đãi mạnh mẽ về vốn vay, đầu tư hạ tầng các nhà máy, giảm thuế thu nhập cho nhà đầu tư,... Cùng với đó là hỗ trợ về chuyên gia, kỹ thuật, để xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng linh kiện, cho DN sản xuất.

Trong khi sản xuất ô tô chưa đạt tới quy mô để đem lại hiệu quả, Việt Nam cần hạn chế nhập khẩu xe nguyên chiếc, tránh gây áp lực cạnh tranh quá mức cho sản xuất trong nước.

Nếu các chính sách không mang tính đột phá, vẫn chung chung và chẳng giống ai như đã từng diễn ra, thì công nghiệp ô tô sẽ tiếp tục thất bại.

Trần Thủy

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Khi tư nhân 'xắn tay' đầu tư hạ tầng giao thông
Khi tư nhân 'xắn tay' đầu tư hạ tầng giao thông
Đầu tưicon  09/12/2018 

Phần lớn các dự án giao thông chiến lược, mang tính đột phá cao thời gian gần đây đều ít nhiều ghi dấu ấn của những nhà đầu tư tư nhân có tiềm lực mạnh.

 
Nissan đổ vỡ liên doanh tại Việt Nam: Toàn thị trường lo lắng
Nissan đổ vỡ liên doanh tại Việt Nam: Toàn thị trường lo lắng
Đầu tưicon  17/12/2018 

Tập đoàn ô tô Nissan Nhật Bản thông báo chấm dứt liên doanh với Tập đoàn TanChong Motor Holdings (Malaysia) tại Việt Nam. Việc này khiến người tiêu dùng cùng các đại lý hoang mang.

 
Đại gia khát tiền: Căn hộ hạng sang 8,5 tỷ, bán chịu lỗ 2,5 tỷ
Đại gia khát tiền: Căn hộ hạng sang 8,5 tỷ, bán chịu lỗ 2,5 tỷ
Đầu tưicon  17/12/2018 

Một căn hộ có diện tích 182 m2 được quảng cáo giảm từ xấp xỉ 8,52 tỷ xuống còn 5,96 tỷ đồng, tức 30%, tương đương giảm 2,5 tỷ đồng.

 
Nếu ngàn người chết vì nhiệt điện than: Việt Nam phải cảnh báo ngay cho Mỹ
Nếu ngàn người chết vì nhiệt điện than: Việt Nam phải cảnh báo ngay cho Mỹ
Đầu tưicon  13/12/2018 

PGS.TS Trương Duy Nghĩa cho rằng 4.300 người chết yểu ở Việt Nam mỗi năm do nhiệt điện than là suy diễn.

 
Người Trung Quốc mua nhà TP.HCM tăng đột biến: Thực tế ra sao?
Người Trung Quốc mua nhà TP.HCM tăng đột biến: Thực tế ra sao?
Đầu tưicon  13/12/2018 

CBRE Việt Nam mới đây đưa ra số liệu về tỷ lệ người Trung Quốc mua nhà tăng đột biến trong năm qua, tuy nhiên nhiều ý kiến cho rằng con số này rất khó để kiểm chứng.

 
Tháp biểu tượng bị siết nợ, đại gia ôm nợ 7.000 tỷ tàn tạ
Tháp biểu tượng bị siết nợ, đại gia ôm nợ 7.000 tỷ tàn tạ
Đầu tưicon  14/12/2018 

Giải phóng cục máu đông cho dòng vốn tín dụng nhưng VAMC và các ngân hàng cũng đang rất vất vả giải quyết một lượng lớn khoản nợ xấu đang còn tồn đọng.

Vụ Grab mua Uber: Kết luận điều tra, có dấu hiệu vi phạm
Vụ Grab mua Uber: Kết luận điều tra, có dấu hiệu vi phạm
Đầu tưicon  12/12/2018 

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Cục CT&BVNTD) ngày 18/11 đã kết thúc quá trình điều tra vụ việc cạnh tranh Grab mua lại Uber tại thị trường Đông Nam Á, trong đó có thị trường Việt Nam (vụ việc cạnh tranh).

Tình hình xấu đi, Trung Quốc gặp khó: Việt Nam vượt lên, top đầu thế giới
Tình hình xấu đi, Trung Quốc gặp khó: Việt Nam vượt lên, top đầu thế giới
Đầu tưicon  13/12/2018 

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng vững chắc và có xu hướng tốt lên trong ngắn hạn, trong khi đó Trung Quốc và các nước trong khu vực có xu hướng tăng chậm lại. Tuy nhiên, về trung và dài hạn Việt Nam đối mặt với nguy cơ suy giảm.

Trên 94.000 tỷ đồng cam kết đầu tư vào Hòa Bình
Trên 94.000 tỷ đồng cam kết đầu tư vào Hòa Bình
Đầu tưicon  12/12/2018 

 Các doanh nghiệp ký biên bản cam kết đầu tư tại Hòa Bình với tổng số vốn khoảng 94.000 tỷ đồng, trong đó, trọng tâm đầu tư vào các dự án thế mạnh của Hòa Bình.

Đại gia Xuân Trường muốn làm siêu dự án tâm linh ở Chùa Hương
Đại gia Xuân Trường muốn làm siêu dự án tâm linh ở Chùa Hương
Đầu tưicon  12/12/2018 

Doanh nghiệp xây dựng Xuân Trường vừa đề xuất đầu tư xây dựng Khu du lịch tâm linh có quy mô 1.000 ha ở khu vực chùa Hương, huyện Mỹ Đức, Hà Nội với tổng vốn đầu tư lên đến 15.000 tỷ đồng.

Sẽ xoá bỏ sân golf Tân Sơn Nhất để phục vụ mở rộng sân bay
Sẽ xoá bỏ sân golf Tân Sơn Nhất để phục vụ mở rộng sân bay
Đầu tưicon  12/12/2018 

Theo báo cáo mới nhất của Sở Quy hoạch - Kiến trúc về tình hình triển khai thực hiện quy hoạch sân golf trên địa bàn, sân golf tại sân bay Tân Sơn Nhất là một trong hai sân golf đã bị xóa quy hoạch và điều chỉnh chức năng.

100 triệu dân Việt: 7-8 hãng hàng không chưa gọi là nhiều
100 triệu dân Việt: 7-8 hãng hàng không chưa gọi là nhiều
Đầu tưicon  12/12/2018 

Ngành vận tải hàng không còn dư địa tăng trưởng khi dân số Việt Nam sắp đạt ngưỡng 100 triệu người, còn thực tế tại Việt Nam mới có 3 hãng hàng không. Có ý kiến cho rằng, ở Việt Nam có 7-8 hãng bay là bình thường.

Lượng người Trung Quốc mua nhà ở Sài Gòn tăng đột biến
Lượng người Trung Quốc mua nhà ở Sài Gòn tăng đột biến
Đầu tưicon  11/12/2018 

Chỉ 9 tháng đầu năm 2018, người mua Trung Quốc vươn lên dẫn đầu thị trường người nước ngoài mua nhà tại TP.HCM dù trước đó quốc gia này không nằm trong 5 vị trí đầu tiên.

Phó Thủ tướng: “Số liệu sai lệch sẽ “giết chết” các quyết định”
Phó Thủ tướng: “Số liệu sai lệch sẽ “giết chết” các quyết định”
Đầu tưicon  10/12/2018 

Dẫn lại lời dạy của một Giáo sư “Số liệu sai lệch sẽ “giết chết” các quyết định”, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ khẳng định Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ luôn quan tâm tới công tác thống kê.

Tàu điện ngầm: Gần 200 triệu USD/km, Hà Nội làm sao hoàn vốn?
Tàu điện ngầm: Gần 200 triệu USD/km, Hà Nội làm sao hoàn vốn?
Đầu tưicon  09/12/2018 

Tuyến đường sắt đô thị số 3 Hà Nội có thể đáp ứng 3 mục tiêu: giao thông, thoát nước và dịch vụ thương mại.

Điều gì có thể cản được Trung Quốc?
Điều gì có thể cản được Trung Quốc?
Đầu tưicon  08/12/2018 

Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Lawrence Summers, đã đưa ra nhận định về tương lai mối quan hệ Mỹ - Trung sau cuộc gặp tại Hội nghị G20 vừa qua.

Vũ nhôm, Út trọc chiếm đất vàng ngàn tỷ: Tới đây còn nhiều vụ nữa
Vũ nhôm, Út trọc chiếm đất vàng ngàn tỷ: Tới đây còn nhiều vụ nữa
Đầu tưicon  08/12/2018 

Vụ việc Vũ “nhôm”, Út “trọc”, Thủ Thiêm,... đều liên quan đến đất đai, quá trình thu hồi, chuyển nhượng đất, gây bức xúc trong dư luận

Kiểm toán thúc Tổng cục Thuế: Phải thu 575 tỷ tiền thuế của Unilever
Kiểm toán thúc Tổng cục Thuế: Phải thu 575 tỷ tiền thuế của Unilever
Đầu tưicon  10/12/2018 

Ông Hồ Đức Phớc, Tổng Kiểm toán Nhà nước, cho biết đã có văn bản đề nghị Tổng cục Thuế có biện pháp thu thuế của Unilever với số tiền 575 tỷ đồng.

Khách cao cấp du lịch tàu biển ít chọn Việt Nam
Khách cao cấp du lịch tàu biển ít chọn Việt Nam
Đầu tưicon  07/12/2018 

Du lịch tàu biển của Việt Nam nhỏ và chậm phát triển, chỉ chiếm 3% tổng lượng khách du lịch đến với Việt Nam. Con số này quá khiêm tốn so với khách đi bằng đường bộ và đường hàng không.

Chỉ 1 con số này cho thấy Việt Nam kém xa Thái Lan
Chỉ 1 con số này cho thấy Việt Nam kém xa Thái Lan
Đầu tưicon  07/12/2018 

So với Thái Lan, quốc gia phát triển vượt bậc về du lịch, tuy số ngày khách quốc tế lưu trú không chênh lệch nhiều (9,5 ngày ở Việt Nam và 9,6 ngày ở Thái Lan), song lại chênh lệch lớn về mức tiền chi tiêu.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN