Cặp sừng ngàn đô, cả làng nguy cơ đổ bệnh

Khi nhắc đến xã Trung Chánh (H. Hóc Môn, TPHCM), người ta nghĩ ngay đến làng nghề chế tác mỹ nghệ từ xương, sừng và móng. Thế nhưng làng nghề này đứng trước nguy cơ bị “xoá sổ” khi chỉ còn vài ba hộ bám nghề.

Tay trắng thành triệu phú

Những ngày cuối năm, chúng tôi theo chân chị Đinh Thị Thanh Tâm - Chủ tịch Hội Nông dân xã Trung Chánh đến cơ sở mỹ nghệ Tài Vinh. Đang đánh bóng chiếc sừng trâu trong công đoạn cuối, thấy có khách, anh Đỗ Thế Vinh (chủ cơ sở) phủi vội hai bàn tay vào chiếc áo: “Tôi đang chạy nước rút cho kịp đơn hàng Tết. Còn đơn hàng lúc nào, tôi tranh thủ làm lúc đó. Hy vọng con cháu sẽ có đứa chịu theo nghề; nếu không, chắc nghề này với tôi chỉ còn là hoài niệm”.

Cặp sừng ngàn đô, cả làng nguy cơ đổ bệnh

Để có những tác phẩm đẹp, người thợ phải chấp nhận sống chung với bụi trong quá trình làm.

Cách đây 15 năm, vợ chồng anh Vinh từ Bình Lục, tỉnh Hà Nam vào TPHCM, không có nghề lận lưng, vợ chồng anh đi giúp việc cho một xưởng ngà sừng ở huyện Hóc Môn. Sau hai năm đổi công học nghề, đôi vợ chồng trẻ thuê một mảnh đất nhỏ ở xã Trung Chánh vừa ở, vừa làm nghề. Ban đầu chỉ là chế tác xương, sừng làm lược, trâm cài đầu, bông tai… Làm được hàng, vợ ôm mẹt lên các chợ ở trung tâm thành phố bán, còn chồng chạy xe khắp nơi “tiếp thị” sản phẩm ở các cửa hàng lưu niệm.

Không ngờ, hàng rất được chuộng, nhất là du khách nước ngoài. Rồi có nhiều người đặt hàng mỹ nghệ sừng theo yêu cầu, những đại lý hàng thủ công mỹ nghệ chợ Bến Thành, An Đông cũng trở thành mối của chị Duyên. Nhờ đó, hai vợ chồng dần ăn nên làm ra, thu nhập trung bình trên 10 triệu đồng/tháng. Chị Duyên (vợ anh Vinh nói: “Nhu cầu thị trường về hàng thủ công ngà sừng cao lắm, hàng làm ra chưa đáp ứng đủ nhu cầu”.

Chị Đỗ Thị Kim Chung thâm niên hơn hai mươi năm làm nghề kể, những năm 90, chị cũng hoang mang khi thấy nhiều người bỏ nghề, nhưng chị và gia đình vẫn quyết tìm một hướng đi mới. Ngày ấy, sừng, móng chủ yếu làm lược chải đầu, trâm cài tóc… chị mạnh dạn đầu tư sản xuất các mặt hàng mỹ nghệ Acrylic phục vụ nhu cầu làm đẹp như: vòng đeo tay, bông tai, kẹp tóc…; các công cụ cho nghề trang điểm như: chụp máy sấy tóc; đến mặt hàng trang trí nội thất: chụp đèn, bảng quảng cáo… Làm ăn có uy tín, chị ký được những hợp đồng dài hạn với các công ty mỹ nghệ lớn ở Thủ Đức, Bình Dương và tạo công ăn việc làm cho nhiều lao động tại địa phương.

Cặp sừng ngàn đô, cả làng nguy cơ đổ bệnh

Anh Vinh bên các tác phẩm của mình.

 

Anh Nguyễn Văn Tính (ấp Mới 2) đã có 18 năm trong nghề, cho biết, để tìm được nguyên liệu sừng móng vừa ý, anh phải xuống tận các lò ở Biên Hòa, Tây Ninh, Long An, Tiền Giang để săn lùng hàng. Chất liệu càng đẹp thì sản phẩm càng có giá trị. Trung bình một bộ sừng thành phẩm tùy kích cỡ, có giá từ 20 triệu- 100 triệu đồng. Là người chuyên cung cấp hàng sừng, móng đã qua sơ chế để các hộ gia đình chế tác, anh nhẩm tính: Tiền lời phần bán nguyên liệu khoảng sáu – bảy triệu đồng/tháng, tiền bán thành phẩm khoảng bốn - năm triệu/tháng. Tổng cộng thu nhập khoảng chục triệu đồng/tháng là không có gì khó đối với những người làm nghề chế tác ngà sừng.

Nguy cơ bệnh tật

Theo những người làm nghề, nghề xương, sừng, móng này có từ trước năm 1975, do những người di cư từ miền Bắc đưa vào.Lúc đó, nhà nào cũng làm sừng, hàng làm không kịp giao. Sản phẩm từ xương, sừng móng ở làng nghề này không thiếu thứ gì, từ những mặt hàng mỹ nghệ, đồ trang trí cao cấp cho đến đôi đũa, quân cờ tướng, mũ chụp đèn hay chiếc trâm, cái lược… Những mặt hàng chế tác được ưa chuộng nhiều nhất là rồng, công, phượng, đại bàng… rất tinh xảo. Không chỉ dùng làm quà lưu niệm, vật trang trí, trưng bày, những con giống làm từ sừng còn có giá trị sử dụng. Một con cua, con rùa làm bằng sừng nếu để trưng bày sẽ rất đẹp và sinh động, nhưng khi mở nắp bụng ra lại có chức năng là chiếc gạt tàn thuốc lá.

Trước kia, các sản phẩm mỹ nghệ chủ yếu được làm từ sừng thì nay đã có thể dùng thêm nguyên liệu là móng trâu, bò. Tuổi nghề giúp người thợ “lớn” lên về sự khéo léo, tính sáng tạo, để có mặt hàng mới, hấp dẫn khách hàng, bởi các sản phẩm được làm ra không có khuôn mẫu sẵn mà hoàn toàn thủ công và do sự sáng tạo của mỗi người. Tuổi nghề cũng giúp họ phân biệt chất liệu chế tác nên sản phẩm. Ví dụ sản phẩm làm từ sừng trâu trắng có giá trị hơn sừng trâu đen; làm từ sừng có giá trị hơn làm từ móng…Qua bàn tay khéo léo của người thợ, mọi thứ tưởng vô nghĩa đều trở nên có nghĩa, đều đẹp và sáng bóng như nhau, không thể phân biệt được đâu là sừng, đâu là móng nữa.

Dẫn tôi thăm kho sừng, xương lúc chưa chế tác,anh Vinh bộc bạch: “Tôi cũng lo sức khỏe bị ảnh hưởng nên “cách ly” nhà. Theo anh Vinh, nguyên liệu hàng thủ công mỹ nghệ ngà sừng chủ yếu là từ xương ống, sừng, móng trâu, bò; đôi khi thêm vỏ sò, ốc. Việc chế tác sừng cũng lắm công phu. Sừng, móng tươi thu mua về phải phơi khoảng một tuần cho khô. Sau đó, luộc nguyên liệu thô trong dầu sôi cho mềm, đưa vào máy ép thủy lực, cán thành những miếng sừng mỏng. Ngày trước, khi chưa có máy ép, người thợ phải dùng vồ gỗ nặng vài chục ký đập cho phẳng, hao tốn rất nhiều công sức.

Cặp sừng ngàn đô, cả làng nguy cơ đổ bệnh

Kho sừng trước khi chế tác.

Để làm ra một mặt hàng, phải qua ít nhất 30 công đoạn, từ cắt phân đoạn, luộc, ép, đến réo thành khuôn, chà nhám, điêu khắc, đánh bóng… Mỗi công đoạn đều đòi hỏi người thợ phải khéo tay, tinh mắt, chỉ cần một sơ suất nhỏ là bị lỗi phải bỏ đi. Công đoạn luộc, ép sừng rất độc hại. Người thợ phải trực tiếp ngồi bên nồi dầu sôi, chịu cái nóng bỏng rát mặt, mùi dầu, mùi hôi nồng nặc của xương để canh sao cho sản phẩm đúng độ mềm quy định. Rồi lúc mài, chế tác… bụi trắng bám đầy căn nhà, đầy mặt mũi, tóc tai người thợ; thế nhưng vì nghề, vì thu nhập khá, họ vẫn chấp nhận “sống chung” với nó.

Trao đổi với bà Thanh Tâm về việc làm cách nào để duy trì, khôi phục làng nghề, bà thở dài: “Khó lắm, vì đây là nghề cha truyền con nối, chỉ những người yêu nghề mới làm, còn nếu mở ngành thêm thì chỉ người ngoài quê vào chứ khó kêu gọi người dân vào làm lắm. Hội cũng thường xuyên tuyên truyền và nhắc nhở người làm nghề phải đeo khẩu trang để bảo vệ sức khỏe, dựng kho đựng phụ phẩm, tránh gây ô nhiễm môi trường”.

Ông Trần Trường Sơn - Phó Chủ tịch Hội Nông dân TPHCM cho biết: “Để bảo tồn và phát triển làng nghề, cần phải gắn với phát triển du lịch sinh thái, cách tiếp thị sản phẩm… Mặc dù sản phẩm từ xương, sừng, móng đã có mặt tại nhiều nước, như Hàn Quốc, Thái Lan, Nhật, Anh, Mỹ... nhưng đa số đều qua khâu trung gian là chính. Hơn nữa, sản phẩm cũng chưa xây dựng được thương hiệu làng nghề, người làm nghề cũng không mặn mà với việc liên kết, hợp tác với nhau nên để phát triển nghề xương, sừng, móng sẽ còn rất khó khăn”.

“Việc mài các loại xương, sừng, móng sẽ tạo ra bụi giống như bụi trong không khí, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng sức khỏe đến con người nếu hít phải. Đeo khẩu trang chỉ có tác dụng ngăn bớt bụi chứ không phải là giải pháp hữu hiệu để ngăn ngừa bệnh. Nếu hít phải bụi trong thời gian lâu sẽ có nguy cơ gây ảnh hưởng đến các bệnh có liên quan đến đường thở, phổi, họng, mắt… Vì vậy, người dân cần phải đi kiểm tra sức khỏe thường xuyên, định kỳ. Đặc biệt là hạn chế để trẻ em lại gần và tiếp xúc với khói bụi”- BS CK1 Quách Minh Phong – Trung tâm điều trị bệnh hô hấp Phổi Việt phân tích.


(Theo Tiền Phong)

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Thêm lựa chọn kênh thanh toán phí bảo hiểm Chubb Life
Thêm lựa chọn kênh thanh toán phí bảo hiểm Chubb Life
Thị trườngicon  14/01/2019 

Từ ngày 14/01/2019, Chubb Life Việt Nam chính thức hợp tác với Công ty Dịch vụ Trực tuyến Cộng đồng Việt (VietUnion) triển khai dịch vụ thanh toán phí bảo hiểm qua Payoo được phát triển và cung cấp bởi VietUnion.

 
2018, P&G gặt hái nhiều giải thưởng
2018, P&G gặt hái nhiều giải thưởng
Thị trườngicon  14/01/2019 

Công ty Procter & Gamble (P&G) Việt Nam vừa đánh dấu kết thúc năm 2018 bằng hàng loạt giải thưởng cao quý, trong đó phải kể đến bằng khen của Thủ tướng Chính phủ dành cho doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiêu biểu.

 
Phát sốt với vườn hoa cúc mâm xôi tuyệt đẹp ngay giữa Thủ đô
Phát sốt với vườn hoa cúc mâm xôi tuyệt đẹp ngay giữa Thủ đô
Thị trườngicon  13/01/2019 

Mới đây một vườn hoa ở Thạch Cầu (Long Biên, Hà Nội) đã nhập hơn 1000 chậu Cúc mâm xôi được chuyển từ Đồng Tháp ra Thủ đô.

 
Bất ngờ 2,5 tỷ nhét trong toilet, móc bồn cầu thành tỷ phú
Bất ngờ 2,5 tỷ nhét trong toilet, móc bồn cầu thành tỷ phú
Thị trườngicon  13/01/2019 

Đây là vài trong những vụ việc kỳ lạ nhất xảy ra ở thành phố này của Thụy Sĩ trong những năm gần đây, và đem lại niềm vui lớn cho các nhân viên nhà hàng dịp cuối năm ngoái.

 
Thực hư tạm giữ 2 cán bộ quản lý thị trường nghi tống tiền thầy lang ở Nghệ An
Thực hư tạm giữ 2 cán bộ quản lý thị trường nghi tống tiền thầy lang ở Nghệ An
Thị trườngicon  13/01/2019 

Công an huyện Thanh Chương (Nghệ An) cho biết hiện vẫn chưa có thông tin chính thức về việc tạm giữ 2 cán bộ quản lý thị trường nghi tống tiền thầy lang.

 
Kinh hãi lợn lở mồm long móng được 'phù phép' thành trâu gác bếp
Kinh hãi lợn lở mồm long móng được 'phù phép' thành trâu gác bếp
Thị trườngicon  13/01/2019 

VTV24 sẽ vạch trần bộ mặt thật của những gian thương với thủ đoạn dùng thịt lợn chết vì dịch phù phép thành lợn gác bếp, trâu hun khói... bán ra thị trường.

Lươn khổng lồ kinh dị, cá lạ hiếm có 5kg giá 150 triệu
Lươn khổng lồ kinh dị, cá lạ hiếm có 5kg giá 150 triệu
Thị trườngicon  12/01/2019 

Con lươn khủng nặng tới 1,6kg, màu vàng, hiếm gặp gây xôn xao. Con cá nặng 5kg nghi sủ vàng giá tiền tỷ khiến nhiều người chú ý.

Đột nhập 'thủ phủ' bánh kẹo nhái La Phù
Đột nhập 'thủ phủ' bánh kẹo nhái La Phù
Thị trườngicon  12/01/2019 

Xã La Phù, huyện Hoài Đức, Hà Nội được giới buôn bán bánh kẹo coi là thủ phủ của bánh kẹo giả, nhái, kém chất lượng ở miền Bắc từ nhiều năm nay.

74 người Việt bị bắt và giam giữ ở Đài Loan
74 người Việt bị bắt và giam giữ ở Đài Loan
Thị trườngicon  11/01/2019 

Cơ quan di trú Đài Loan (NIA) cho biết, một nửa trong số 148 người Việt Nam rời khỏi nhóm du lịch sau khi nhập cảnh vào Đài Loan vào tháng trước đã được tìm thấy.

Lừa đảo vé máy bay giả tiếp tục nở rộ trước Tết Nguyên đán 2019
Lừa đảo vé máy bay giả tiếp tục nở rộ trước Tết Nguyên đán 2019
Thị trườngicon  11/01/2019 

Tự nhận là đại lý vé máy bay của các hãng hàng không lớn và có thể mua được vé giá ưu đãi, nhiều đối tượng trên chợ mạng đã bán vé giả để trục lợi.

TP.HCM: Nhà ở xã hội chật vật vì không đủ sức
TP.HCM: Nhà ở xã hội chật vật vì không đủ sức
Thị trườngicon  12/01/2019 

Cơ hội để người nghèo và thu nhập thấp có nhà ở vẫn mong manh và ngày càng xa vời khi nguồn cung nhà ở xã hội eo hẹp và giá nhà đất ngày càng đắt đỏ. 

Một thay đổi lớn từ Trung Quốc: Lời cảnh báo gửi tới Việt Nam
Một thay đổi lớn từ Trung Quốc: Lời cảnh báo gửi tới Việt Nam
Thị trườngicon  12/01/2019 

 - Trung Quốc đang tăng cường các rào cản kỹ thuật, “cấm cửa” hay siết nhập khẩu tiểu ngạch với hàng loạt mặt hàng nông sản.

Thanh niên mang hàng trăm triệu mua xe Dream biển 'ngũ quý 9' siêu hiếm
Thanh niên mang hàng trăm triệu mua xe Dream biển 'ngũ quý 9' siêu hiếm
Thị trườngicon  11/01/2019 

Mức giá mua xe máy ngang với một chiếc ô tô đang được dân mạng chú ý trên mạng xã hội.

Cuộc đua hạ giá trên thị trường smartphone Việt tháng cận Tết
Cuộc đua hạ giá trên thị trường smartphone Việt tháng cận Tết
Thị trườngicon  11/01/2019 

Cận Tết là thời điểm sôi động nhất của thị trường smartphone. Hiện tại các nhà bán lẻ đã giảm giá một số model, tuy nhiên sức mua vẫn còn khá thấp.

Cận cảnh ngôi chùa đặt báu vật thiên thạch mặt Trăng ở Hà Nam
Cận cảnh ngôi chùa đặt báu vật thiên thạch mặt Trăng ở Hà Nam
Thị trườngicon  11/01/2019 

Sau khi hoàn thiện, quần thể chùa Tam Chúc ở Ba Sao, Hà Nam sẽ là ngôi chùa với nhiều báu vật nổi tiếng và 1.200 bức tượng bằng dung nham núi lửa.

Cây hồng cổ Sapa cao hơn 5 mét giá 300 triệu
Cây hồng cổ Sapa cao hơn 5 mét giá 300 triệu
Thị trườngicon  11/01/2019 

Mốt chơi hồng cổ tại Việt Nam rộ lên từ năm 2014, chơi hồng cổ không chỉ là đẳng cấp mà còn là đam mê.

Những món đồ 'kì dị' nhất hành khách mang lên máy bay
Những món đồ 'kì dị' nhất hành khách mang lên máy bay
Thị trườngicon  10/01/2019 

Dù danh sách đồ dùng bị cấm đều được các sân bay và hãng hàng không quy định rõ ràng, nhiều hành khách vẫn bất chấp mang theo các món đồ chắc chắn sẽ bị lực lượng an ninh sân bay “tuýt còi”.

Chuyển phát nhanh 1 con mèo: Người đàn ông bị phạt 46 triệu đồng
Chuyển phát nhanh 1 con mèo: Người đàn ông bị phạt 46 triệu đồng
Thị trườngicon  10/01/2019 

Một người đàn ông đã bị phạt hơn 46 triệu đồng vì gửi mèo bằng đường bưu điện.

Nghệ An: Con lươn khổng lồ nặng 1,6 kg nhìn thật kinh sợ
Nghệ An: Con lươn khổng lồ nặng 1,6 kg nhìn thật kinh sợ
Thị trườngicon  10/01/2019 

Con lươn khủng nặng tới 1,6kg, dài gần 70cm, đáy bụng màu vàng do một người dân ở Nghệ An bắt được trong lúc đánh cá khiến dân mạng xôn xao.

Giáp Tết Kỷ Hợi 2019, lục bình phong thủy đắt hàng
Giáp Tết Kỷ Hợi 2019, lục bình phong thủy đắt hàng
Thị trườngicon  10/01/2019 

Những ngày giáp tết Kỷ Hợi 2019, sản phẩm lọ lục bình phong thủy được người tiêu dùng ưa chuộng vì mang ý nghĩa tượng trưng cho sự sung túc về tiền bạc, phát tài phát lộc.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN