Tin tức, Đọc báo Online, Tin tức trong ngày 24h - VietNamNet
Báo điện tử chính thống hàng đầu Việt Nam

Mobile0923 457 788 (Hà Nội) | 0962 237 788 (Tp.HCM)

18/01/2019 08:53:13 (GMT +7)

 

Bí ẩn người “châm ngòi” cuộc Chiến tranh Lạnh

Tới nay, các nhà sử học của Mỹ và Nga (Liên Xô trước đây) vẫn tranh cãi về việc ai đã “châm ngòi” cuộc Chiến tranh Lạnh.

Phép thử sức mạnh ông Trump

Ông Trump làm gì trong lúc diễn ra bầu cử giữa kỳ?

Nga lộ kế hoạch khó tin, triển khai trên mặt trăng

Câu hỏi về việc liệu Mỹ hay Liên Xô đã châm ngòi cuộc Chiến tranh Lạnh là chủ đề gây nhiều tranh cãi kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu và các nhà sử học tới nay vẫn chưa có sự thống nhất. Hãy nhìn vào quan điểm của các nhà sử học nổi bật của mỗi bên.  

Bí ẩn người “châm ngòi” cuộc Chiến tranh Lạnh
“Bộ ba” tại Hội nghị Yalta. Trong ảnh từ trái sang phải: Thủ tướng Anh Churchill, Tổng thống Mỹ Franklin D. Roosevelt và Nhà lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin. Ảnh: Global Look Press

Cách tiếp cận của các nhà sử học cả ở Mỹ và Liên Xô (trước đây), đối với căn nguyên của cuộc Chiến tranh Lạnh vẫn luôn phức tạp và không đồng nhất quan điểm suốt thời gian qua. Trước tiên, hai bên thường xuyên đổ lỗi cho nhau. Sau đó, họ cố đi đến các giả thuyết mang tính thỏa hiệp hơn. Tuy nhiên, những năm 1990, quan điểm của phía Mỹ có sự thay đổi đáng kể với sự trở lại của lập trường chính thống hậu chiến.

“Chủ nhiệm khoa lịch sử Chiến tranh Lạnh”

Trường hợp rõ ràng nhất là với John Lewis Gaddis, một nhà nghiên cứu được coi là “trưởng khoa của các nhà sử học về Chiến tranh Lạnh”. Ông là một giáo sư Đại học Yale và là người nắm giữ rất nhiều giải thưởng, trong đó có cả giải thưởng Pulitzer. Ông được coi là “một trong những nhà sử học hàng đầu của Mỹ” và thậm chí từng cố vấn cho Nhà Trắng khi George W. Bush làm Tổng thống Mỹ. 

Bí ẩn người “châm ngòi” cuộc Chiến tranh Lạnh
Nhà sử học Mỹ John Lewis Gaddis

Nhà sử học Gaddis cho rằng, rất nhiều lỗi lầm thuộc về phía Mỹ trong vấn đề căn nguyên của Chiến tranh Lạnh, nhưng ông coi Nhà lãnh đạo Liên Xô Joseph Stalin mới là yếu tố chính đằng sau cuộc xung đột.

Mỹ là xã hội tự do nhất trên trái đất?

Ông mô tả các nguyên nhân của sự khởi đầu Chiến tranh Lạnh: “Cuộc xung đột tồn tại trong những hy vọng đầy tham vọng và nỗi sợ hoang tưởng của Joseph Stalin ở phía Liên Xô, và sự kiên quyết của Mỹ và các đồng minh phương Tây khi đối đầu với những tham vọng đó. Những tham vọng đó vẫn tồn tại sau khi quân đội Liên Xô đạt được những thành tựu trong Thế chiến 2.

Nhà sử học Gaddis cho rằng, Mỹ không có lựa chọn nào sau khi bị đe dọa bởi “niềm hy vọng đầy tham vọng và nỗi sợ hoang tưởng” của Stalin.

Theo quan điểm của ông, Tổng thống Mỹ Roosevelt và Thủ tướng Anh Churchill muốn một thỏa thuận thời hậu chiến có thể tạo ra khả năng những lợi ích tương hợp, thậm chí là giữa những hệ thống "cạnh tranh nhau”.

Stalin, mặt khác lại “muốn đảm bảo an ninh của chính mình và của Liên Xô trong khi đồng thời khuyến khích sự đối đầu giữa những nhà tư bản”. Nhà sử học Gaddis cho rằng lỗi lầm là của Nhà lãnh đạo Liên Xô Stalin khi “ông ấy không thấy có chỗ cho sự hợp tác và cùng tồn tại lẫn nhau”.

Nhà sử học cũng làm tương phản hình ảnh của Mỹ và Liên Xô. Ông Gaddis nói rằng “…thời điểm năm 1945, công dân Mỹ có thể sẽ đòi hỏi một cách hợp lý được sống trong một xã hội tự do nhất trên trái đất”. Mặt khác, Liên Xô “khi kết thúc chiến tranh thế giới thứ 2, lại là xã hội độc đoán nhất bất cứ nơi nào trên trái đất”.

 

Chiến tranh Lạnh cũng giống như một sự đối đấu giữa Tự do và Chủ nghĩa độc đoán, và Chủ nghĩa độc đoán là “kẻ xấu” chịu trách nhiệm về cuộc xung đột.

Hai yếu tố ở Washington

Người ta cho rằng, ở phía Nga quan điểm toàn diện nhất và phù hợp nhất về Chiến tranh Lạnh được đưa ra bởi Valentin Falin, một nhà sử học đồng thời là nhà ngoại giao Liên Xô. Dù cho rằng, quả bóng ở trên sân của Mỹ, nhưng ông không nhìn nhận chính sách Mỹ là thù địch ngay từ đầu. 

Bí ẩn người “châm ngòi” cuộc Chiến tranh Lạnh
Nhà sử học Valentin Falin. Ảnh: Sputnik

Nhà sử học Falin truy ngược nguồn gốc của cuộc xung đột về Thế chiến 2 và nêu ra 2 khuynh hướng trong chính sách Mỹ đối với Liên Xô. Khuynh hướng thứ nhất liên quan tới nỗi sợ về sự lớn mạnh của Liên Xô có thể được hình thành trong quá trình chống phát xít Đức. Khuynh hướng thứ 2 là “cách tiếp cận Yalta” hướng tới sự hợp tác hòa bình của Mỹ và Liên Xô như Tổng thống Franklin D. Roosevelt mường tượng ra.

Nhà sử học Falin trích dẫn lời của Tổng thống Mỹ Roosevelt nói trong bài phát biểu trước Quốc hội ngày 1/3/1945 về thỏa thuận Yalta giữa Mỹ, Anh và Liên Xô: “Đó không thể là một hòa bình của riêng Mỹ, Anh, Nga, Pháp hay Trung Quốc. Nó không thể là hòa bình của các nước lớn hay các nước nhỏ. Nó phải là hòa bình dựa trên nỗ lực chung của toàn thế giới”.

Theo ông Falin, “thế giới mà Franklin Roosevelt mô tả không đáp ứng được kỳ vọng của các thành phần phản động ở Washington đang ngày càng lớn mạnh” và khi Roosevelt qua đời, người kế nhiệm Harry Truman, không muốn tính đến lợi ích của các nước khác. Tháng 4 cùng năm đó, ông tuyên bố rằng “điều này [sự hợp tác giữa Liên Xô và Mỹ] có thể sẽ bị phá vỡ…”.

Kế hoạch ném bom 100 thành phố Liên Xô

Để mô tả chiều hướng thù địch mới của chính quyền Mỹ đối với Liên Xô đã thổi bùng ngọn lửa Chiến tranh Lạnh, Nhà sử học Falin đề cập tới kế hoạch hành động quân sự của Lầu Năm Góc. Ông dẫn bản ghi nhớ 329 của Ủy ban tình báo hỗn hợp của Mỹ từ 4/9/1945, chỉ vài ngày trước khi kết thúc thế chiến 2.

Văn bản này nói rằng, “cần phải chọn ra 20 mục tiêu quan trọng nhất phù hợp để đánh bom nguyên tử ở Liên Xô và trên các vùng lãnh thổ do Liên Xô kiểm soát”. Theo ông, Washington đã có được loại bom này từ vài tháng trước đó, thậm chí đã từng sử dụng để ném xuống 2 thành phố Hiroshima và Nagasaki của Nhật Bản. Đến năm 1949, Liên Xô vẫn chưa có vũ khí hạt nhân. Bản ghi nhớ 329 chỉ là một trong số các văn bản tương tự.

Theo VOV

Mỹ-TQ đối đầu, 'bóng ma' Chiến tranh Lạnh tái xuất

Mỹ-TQ đối đầu, 'bóng ma' Chiến tranh Lạnh tái xuất

Quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã xấu đi nhanh chóng trên nhiều lĩnh vực, khiến các nhà quan sát mường tượng đến một cuộc Chiến tranh Lạnh mới.

'Chiến tranh thương mại' leo thang, TQ hối hả tìm đồng minh

'Chiến tranh thương mại' leo thang, TQ hối hả tìm đồng minh

Trung Quốc đang cố lôi kéo phần còn lại của thế giới để ủng hộ nước này về mặt chính trị trong cuộc xung đột thương mại với Mỹ.

Nguy cơ chiến tranh nóng giữa Mỹ và Iran rất lớn?

Nguy cơ chiến tranh nóng giữa Mỹ và Iran rất lớn?

Lệnh trừng phạt của Mỹ đánh vào ngành dầu khí Iran đã có hiệu lực. Dường như chính quyền Tổng thống Trump muốn Iran phải quy phục hoàn toàn.

Kịch bản chiến tranh hạt nhân và những lựa chọn tấn công của Nga

Kịch bản chiến tranh hạt nhân và những lựa chọn tấn công của Nga

Nhiều người cho rằng, Mỹ rút khỏi INF có thể sẽ khoét sâu thêm những bất đồng hạt nhân giữa Nga và Mỹ, thậm chí xảy ra chiến tranh hạt nhân.

Ngày này năm xưa: 'Bóng ma' chiến tranh hạt nhân tan biến

Ngày này năm xưa: 'Bóng ma' chiến tranh hạt nhân tan biến

Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba kéo dài hai tuần đã được hóa giải bằng một thỏa thuận giữa Mỹ và Liên Xô, tháo ngòi nổ chiến tranh hạt nhân giữa hai cường quốc.

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Ngày này năm xưa: Trung-Nhật đánh giáp lá cà, xác người la liệt
Ngày này năm xưa: Trung-Nhật đánh giáp lá cà, xác người la liệt
Hồ sơicon  09/11/2018 

Trận chiến Thượng Hải 1937, còn có tên Chiến dịch 813, là một trong những trận đánh lớn nhất và đẫm máu nhất trong Chiến tranh Trung - Nhật.

 
Ngày này năm xưa: Kẻ giết người hàng loạt Mỹ lộ diện
Ngày này năm xưa: Kẻ giết người hàng loạt Mỹ lộ diện
Hồ sơicon  08/11/2018 

Ngày 8/11/974, tên giết người hàng loạt Ted Bundy đã bị cảnh sát để mắt sau khi bắt cóc hụt một phụ nữ ở thành phố Salt Lake, bang Utah, Mỹ.

 
Ngày này năm xưa: Bê bối bầu cử chấn động lịch sử Mỹ
Ngày này năm xưa: Bê bối bầu cử chấn động lịch sử Mỹ
Hồ sơicon  07/11/2018 

Ngày 7/11/2000, cả nước Mỹ đi bỏ phiếu bầu tổng thống. Song, không ai ngờ, sự kiện rốt cuộc lại trở thành bê bối nghiêm trọng nhất lịch sử bầu cử Mỹ.

 
Lý do đảng của đương kim tổng thống Mỹ hay bại ở bầu cử giữa kỳ
Lý do đảng của đương kim tổng thống Mỹ hay bại ở bầu cử giữa kỳ
Hồ sơicon  06/11/2018 

Đảng của Tổng thống Mỹ đương nhiệm luôn để mất ghế Quốc hội vào tay đảng đối lập sau mỗi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

 
Ngày này năm xưa: Người vợ 'ác quỷ' khét tiếng Mỹ sa lưới
Ngày này năm xưa: Người vợ 'ác quỷ' khét tiếng Mỹ sa lưới
Hồ sơicon  06/11/2018 

Ngày 6/11/1982, cảnh sát Mỹ đã bắt giữ Shirley Allen, 41 tuổi vì đầu độc Lloyd Allen, người chồng thứ 6 của bà này và là người chồng thứ 3 chết không lâu sau khi kết hôn.

 
Chùm ảnh hé lộ biến cố khiến Mỹ-Iran đối đầu triền miên
Chùm ảnh hé lộ biến cố khiến Mỹ-Iran đối đầu triền miên
Hồ sơicon  06/11/2018 

Mỹ và Iran cắt đứt quan hệ ngoại giao vào năm 1979 khi các sinh viên Iran bất ngờ chiếm đại sứ quán Mỹ tại Tehran, khởi đầu cuộc khủng hoảng con tin.

Ngày này năm xưa: Án tử cho Saddam Hussein - 'Một trò chơi chính trị'?
Ngày này năm xưa: Án tử cho Saddam Hussein - 'Một trò chơi chính trị'?
Hồ sơicon  05/11/2018 

Ngày 5/11/2006, Tòa án của chính phủ lâm thời Iraq tuyên án tử hình cựu Tổng thống Saddam Hussein vì vụ thảm sát 148 người Hồi giáo Shi'ite tại Dujail năm 1982.

Kịch bản chiến tranh hạt nhân và những lựa chọn tấn công của Nga
Kịch bản chiến tranh hạt nhân và những lựa chọn tấn công của Nga
Quân sựicon  05/11/2018 

Nhiều người cho rằng, Mỹ rút khỏi INF có thể sẽ khoét sâu thêm những bất đồng hạt nhân giữa Nga và Mỹ, thậm chí xảy ra chiến tranh hạt nhân.

Ngày này năm xưa: Câu chuyện về chú chó bay vào vũ trụ
Ngày này năm xưa: Câu chuyện về chú chó bay vào vũ trụ
Hồ sơicon  03/11/2018 

Chú chó Laika đã trở thành sinh vật sống đầu tiên đi vào vũ trụ trên vệ tinh Sputnik 2 của Liên Xô.

Ngày này năm xưa: Khủng hoảng con tin chấn động toàn cầu
Ngày này năm xưa: Khủng hoảng con tin chấn động toàn cầu
Hồ sơicon  04/11/2018 

Hơn 60 người bị bắt làm con tin ngày 4/11/1979 sau khi hàng trăm sinh viên Iran chiếm đại sứ quán Mỹ tại Tehran. Cuộc khủng hoảng kéo dài tận 444 ngày.

Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời hoàng hậu ăn chơi bậc nhất châu Âu
Ngày này năm xưa: Bi kịch cuộc đời hoàng hậu ăn chơi bậc nhất châu Âu
Hồ sơicon  02/11/2018 

Marie Antoinette sở hữu nhan sắc vô cùng xinh đẹp, trở thành hoàng hậu Pháp khét tiếng ăn chơi bậc nhất châu Âu nhưng có kết cục cuộc đời vô cùng bi thảm.

Lộ diện quan chức tư pháp TQ leo cao nhờ hồ sơ giả tuốt tuột
Lộ diện quan chức tư pháp TQ leo cao nhờ hồ sơ giả tuốt tuột
Hồ sơicon  01/11/2018 

Tòa án Trung Quốc tuyên phạt Lô Ân Quang, Chủ nhiệm chính trị Bộ Tư pháp 12 năm tù giam và buộc ông ta nộp phạt 3 triệu Nhân dân tệ vì tội đưa hối lộ.

Ngày này năm xưa: Kích nổ quả bom H đầu tiên trên thế giới
Ngày này năm xưa: Kích nổ quả bom H đầu tiên trên thế giới
Hồ sơicon  01/11/2018 

Lúc 7h15 sáng ngày 1/11/1952, Mỹ kích nổ quả bom nhiệt hạch (bom H) đầu tiên trên thế giới ở đảo san hô vòng Eniwetok thuộc Thái Bình Dương.

Ngày này năm xưa: Nữ thủ tướng lừng lẫy Ấn Độ bị ám sát
Ngày này năm xưa: Nữ thủ tướng lừng lẫy Ấn Độ bị ám sát
Hồ sơicon  31/10/2018 

Ngày 31/10/1984, cả đất nước Ấn Độ rúng động trước thông tin nữ Thủ tướng Indira Gandhi bị hai lính cận vệ ám sát ngay tại tư dinh ở thủ đô New Delhi.

Tội ác kinh hoàng của y tá giết 100 bệnh nhân
Tội ác kinh hoàng của y tá giết 100 bệnh nhân
Thế giớiicon  30/10/2018 

Cựu y tá Niels Hoegel bị buộc tội giết hại hơn 100 bệnh nhân được anh ta chăm sóc.

Ngày này năm xưa: Sức mạnh khủng khiếp của bom khinh khí Liên Xô
Ngày này năm xưa: Sức mạnh khủng khiếp của bom khinh khí Liên Xô
Hồ sơicon  30/10/2018 

Tsar Bomba, nghĩa là Bom Sa hoàng, là vũ khí hạt nhân lớn nhất và có sức mạnh khủng khiếp nhất từng được kích nổ trong lịch sử nhân loại.

Chân dung tỉ phú có trực thăng nổ tung bên ngoài sân nhà Leicester City
Chân dung tỉ phú có trực thăng nổ tung bên ngoài sân nhà Leicester City
Chân dungicon  28/10/2018 

Tỉ phú Thái Srivaddhanaprabha, ông chủ đội bóng Anh Leicester City, sở hữu chiếc trực thăng bị rơi và phát nổ ngay sau khi cất cánh.

Giải mã bí ẩn hàng loạt bom thư phát tán ở Mỹ trong 72 giờ
Giải mã bí ẩn hàng loạt bom thư phát tán ở Mỹ trong 72 giờ
Hồ sơicon  29/10/2018 

Mỹ rúng động khi chỉ trong vòng 72 tiếng, nhà chức trách đã phát hiện hàng loạt quả bom tự chế và các bưu kiện khả nghi gửi tới nhiều chính khách nổi tiếng.

Ngày này năm xưa: 'Bóng ma' chiến tranh hạt nhân tan biến
Ngày này năm xưa: 'Bóng ma' chiến tranh hạt nhân tan biến
Hồ sơicon  27/10/2018 

Cuộc khủng hoảng tên lửa Cuba kéo dài hai tuần đã được hóa giải bằng một thỏa thuận giữa Mỹ và Liên Xô, tháo ngòi nổ chiến tranh hạt nhân giữa hai cường quốc.

Ngày này năm xưa: Đánh bom rung chuyển Delhi trước lễ hội
Ngày này năm xưa: Đánh bom rung chuyển Delhi trước lễ hội
Hồ sơicon  29/10/2018 

Ngày 29/10/2005, hàng loạt vụ đánh bom đã xảy ra tại Delhi, Ấn Độ khiến hơn 60 người thiệt mạng và ít nhất 200 người khác bị thương.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN