Mộ tổ hơn 500 năm bất ngờ ‘mọc’ thêm bia đá mang tên người khácNgôi mộ tổ có lịch sử hơn 500 năm ở Nghệ An bất ngờ xuất hiện thêm một bia đá ghi tên người khác, khiến con cháu dòng họ ngỡ ngàng.
Ngày 22/9, liên quan vụ mộ tổ bất ngờ "mọc" bia đá mang tên người khác, ông Nguyễn Văn Tùy, tộc trưởng họ Nguyễn (trú xã Nghĩa Hưng, tỉnh Nghệ An), cho biết dòng họ cũng đã gửi đơn đề nghị chính quyền địa phương làm rõ nguồn gốc ngôi mộ tại khu vực Đồng Đen (thuộc địa bàn xã Hưng Nguyên).
Theo ông Tùy, căn cứ gia phả, tư liệu dòng họ và việc dịch đạo sắc vào năm 1997, họ Nguyễn xác định cụ tổ Nguyễn Dặm, quê xã Ước Lệ (nay thuộc xã Hưng Nguyên, Nghệ An), được an táng tại khu vực này.
Từ nhiều năm nay, con cháu dòng họ Nguyễn Dặm vẫn duy trì việc thăm viếng, chăm sóc và thắp hương cho cụ tổ tại Đồng Đen.
Ông Tùy kể, năm 1998, khi dòng họ Nguyễn Dặm chuẩn bị xây dựng, tôn tạo phần mộ thì phát hiện dòng họ Phạm đã tu sửa và dựng bia. Đại diện hai dòng họ sau đó gặp gỡ, trao đổi nhưng không tìm được tiếng nói chung.
“Mỗi lần đến tảo mộ, chúng tôi thường ghi tên cụ tổ, địa chỉ và các thông tin liên quan trên bạt tại khu vực ngôi mộ nhằm xác định việc thờ phụng của dòng họ”, nội dung trong đơn kiến nghị của dòng họ Nguyễn nêu.
Đến cuối năm 2025, để thuận tiện cho việc nhận diện và thờ cúng, dòng họ Nguyễn cho đặt một tấm bia đá ghi tên cụ tổ Nguyễn Dặm bên cạnh ngôi mộ.
“Chúng tôi đã làm đơn gửi chính quyền địa phương, mong muốn làm rõ nguồn gốc ngôi mộ và có phương án giải quyết thỏa đáng”, ông Tùy nói.
Trong khi đó, ông Phạm Xuân Trình, tộc trưởng họ Phạm (trú xã Hưng Nguyên Nam) cho biết, gia phả dòng họ ghi lại, cách đây hơn 500 năm, ông Phạm Văn Minh quê ở Phú Điền, xã Hưng Phú cũ (nay là xã Lam Thành, Nghệ An) đến dạy học, lập nghiệp tại làng Yên Nậu, xóm Hồng Hà, xã Hưng Thông cũ (nay là xã Hưng Nguyên Nam).
Sau khi qua đời, ông Minh được an táng tại khu vực Đồng Đen. Qua nhiều thế hệ, con cháu dòng họ Phạm vẫn duy trì việc thắp hương, tảo mộ, chăm sóc phần mộ vào các dịp lễ, Tết.
Ông Trình cho biết, phần mộ đã trải qua 3 lần tu sửa lớn. Tháng 10/1992, con cháu đổ bê tông trùm lên phần mộ. Ngày 20/8/1998, dòng họ dựng bia, hiện tấm bia này vẫn còn.
Sau đó, dòng họ Phạm làm đơn xin phép UBND xã Hưng Đạo (nay thuộc xã Hưng Nguyên) xây dựng hàng rào bao quanh khu vực phần mộ và được địa phương đồng ý.
Chính quyền vào cuộc xác minh nguồn gốc ngôi mộ
Sau khi tiếp nhận đơn của đại diện hai dòng họ, chính quyền địa phương đã đề nghị Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An phối hợp, nghiên cứu các tư liệu do hai bên cung cấp để xác minh nguồn gốc ngôi mộ, đồng thời tìm hướng hòa giải, xử lý vụ việc.
Ông Hồ Mạnh Hà, Phó phòng Quản lý di sản văn hóa (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An), cho rằng việc xác định ngôi mộ thuộc dòng họ nào cần căn cứ vào gia phả, tư liệu do các dòng họ lưu giữ, đồng thời xem xét quá trình chăm sóc, hương khói đối với ngôi mộ.
Tuy nhiên, theo ông Hà, nếu tư liệu chỉ ghi chung chung rằng cụ tổ được an táng tại khu vực Đồng Đen thì việc xác định sẽ rất khó khăn, bởi khu vực cánh đồng này có diện tích rộng.
Trong trường hợp các phương pháp xác minh không đủ cơ sở xác định ngôi mộ thuộc dòng họ nào, chính quyền có thể tổ chức hòa giải, vận động hai bên thống nhất phương án tạm thời coi đây là mộ chung của hai dòng họ.
Theo ông Hà, khi nguồn gốc ngôi mộ chưa sáng tỏ, việc để bia mang tên riêng của một dòng họ rất dễ làm phát sinh mâu thuẫn. Thay vào đó, hai bên cùng chung tay chăm sóc, hương khói cho phần mộ và phối hợp tìm kiếm thêm căn cứ xác minh.
.svg){kind=icon}
