Theo dữ liệu do Bioethanol France công bố cuối tháng 11/2024, xăng SP95-E10 (pha 10% ethanol) đã chiếm tới 60,3% thị phần xăng tại Pháp trong 10 tháng đầu năm, tăng khoảng 2,1% so với cùng kỳ năm trước.

Tính đến tháng 11/2024, đã có 7.417 trạm xăng trên khắp nước Pháp, tương đương 78% tổng số trạm cung cấp xăng E10 cho người tiêu dùng. 

Tổng lượng tiêu thụ bioethanol (nhiên liệu ethanol sinh học, tức cồn được sản xuất từ thực vật như ngô, lúa mì, củ cải đường và pha vào xăng) tại Pháp năm 2024 đạt khoảng 16 triệu hectolit (tương đương 1,6 tỷ lít), tăng 6% so với năm trước.

Hình 1 (9).png
Xăng E85 tại Pháp rẻ hơn xăng thường gần 1 euro/lít, tạo ra làn sóng chuyển đổi chưa từng có. Ảnh: Epure.org

'Thiên đường E85' và làn sóng chuyển đổi

Nhưng E10 mới chỉ là bước khởi đầu. Điều thực sự khiến Pháp trở thành hình mẫu của châu Âu là sự bùng nổ của E85 - loại nhiên liệu chứa tới 65-85% ethanol.

Wim Calleeuw, đại diện hãng StepOne Tech chuyên sản xuất thiết bị chuyển đổi xe sang chạy E85, đã gọi Pháp là "thiên đường của E85".

Tính đến cuối năm 2024, số lượng trạm xăng bán E85 tại Pháp đã lên tới 3.830 điểm, tăng 282 trạm so với năm trước và tăng vọt từ con số chỉ 560 trạm vào năm 2015.

Số lượng xe sử dụng E85, bao gồm xe được sản xuất nguyên bản và xe được lắp bộ chuyển đổi (boîtiers flex-E85), đã đạt mốc 400.000 chiếc, tăng 8% so với năm 2023.

Đặc biệt, E85 có giá trung bình chỉ 0,78 euro (khoảng 24.000 đồng)/lít, rẻ hơn khoảng 1 euro (khoảng 30.000 đồng) so với xăng SP95-E10 thông thường. Một khoản chênh lệch đủ lớn để người dân tự khắc tính toán và chuyển đổi.

Mức chênh lệch giá lớn khiến E85 trở thành lựa chọn hấp dẫn đối với nhiều người tiêu dùng Pháp. Có người lắp bộ chuyển đổi, có người mua xe mới tương thích. 

Ai đứng sau sự bùng nổ?

Sylvain Demoures, Tổng thư ký của Bioethanol France (Hiệp hội Các nhà sản xuất ethanol sinh học Pháp), từng ví ngành của mình như "một làng Gaulois" - ngôi làng nhỏ trong truyện tranh Pháp kiên cường chống lại đế chế La Mã. 

"Những cơn gió ngược" ông nói đến chính là chính sách điện hóa của EU, vốn đang đe dọa loại bỏ động cơ đốt trong. Và câu chuyện của họ cho thấy: hiệu quả kinh tế đôi khi có tiếng nói hơn mọi chính sách.

Hình 2 (8).png
Pháp hiện đáp ứng khoảng 70% nhu cầu nguyên liệu sản xuất bioethanol từ nguồn trong nước. Ảnh: Fuelsandlubes

Như Demoures nhấn mạnh tại triển lãm ô tô Paris tháng 10/2024: bioethanol là một giải pháp thay thế "ngay lập tức, được sản xuất tại Pháp, giá cả phải chăng và bền vững", có thể khử cacbon cho cả đội xe hiện tại lẫn tương lai.

Ông cũng chỉ ra một mâu thuẫn: các nhà sản xuất ô tô châu Âu đang chi hàng tỷ euro để phát triển xe điện và giảm giá bán. 

Thế nhưng, theo các nghiên cứu từ Đại học Khoa học Ứng dụng Bern (Thụy Sĩ) và Viện Dầu mỏ và Năng lượng Mới Quốc gia Pháp (IFPEN), bioethanol có thể giảm ít nhất 50% lượng khí thải CO2 so với xăng hóa thạch ngay từ hôm nay. Con số này thậm chí có thể lên tới 70% nếu sử dụng ethanol thế hệ thứ hai từ phế phẩm nông nghiệp.

Trong khi xe điện phải chờ hạ tầng sạc và công nghệ pin thì hàng trăm nghìn xe tại Pháp đã lăn bánh bằng E85, giảm khí thải ngay lập tức mà không cần thay xe mới. Đó là lợi thế mà không chính sách nào có thể phủ nhận.

Vẫn còn thách thức

Dĩ nhiên, con đường phía trước không trải đầy hoa hồng. Dù Pháp đã tự chủ được 70% nhu cầu nguyên liệu trong nước (từ củ cải đường, lúa mì, ngô), khoảng 30% lượng ethanol vẫn phải nhập khẩu từ các nước ngoài EU. Điều này vẫn tạo ra sức ép cạnh tranh lớn vì tiêu chuẩn sản xuất và chi phí khác biệt.

Theo lộ trình hiện nay của EU, từ năm 2035 các mẫu xe mới bán ra phải đáp ứng mục tiêu phát thải CO2 bằng 0, điều được cho là sẽ làm thu hẹp đáng kể dư địa của động cơ đốt trong truyền thống.

Tuy vậy, quy định của EU có thể thay đổi, nhất là khi thực tế kinh tế cho thấy người dân đã ngầm chọn E85. Với 400.000 xe đang lăn bánh nhờ E85, Pháp đang có một tiếng nói rất rõ ràng.

Dĩ nhiên, chính sách và hạ tầng đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, thực tế tại Pháp cho thấy lợi thế về chi phí vẫn là yếu tố quan trọng thúc đẩy người tiêu dùng lựa chọn E85.

Theo Bioethanol France, Agri Mutuel, Le Betteravier français