Trong Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I (2026-2030), việc xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu là một trong những nhiệm vụ quan trọng. 

Tại Gia Lai, mục tiêu này được cụ thể hóa bằng các dự án bố trí, sắp xếp dân cư ở những vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, giúp người dân ổn định cuộc sống lâu dài.

Buôn Jứ, xã Ia Tul nằm ven sông Ba, có địa hình thấp trũng nên thường xuyên chịu cảnh ngập lụt mỗi khi mưa lớn. Có thời điểm cả buôn chìm trong biển nước, nơi ngập sâu nhất khoảng 3m. Đặc biệt, trong đợt mưa lũ cuối năm 2025, chính quyền xã phải khẩn cấp di dời toàn bộ 207 hộ dân với hơn 800 nhân khẩu đến nơi an toàn.

Từ thực tế đó, dự án bố trí, ổn định dân cư vùng thiên tai xã Ia Tul dành cho 207 hộ dân Buôn Jứ được triển khai trên diện tích gần 22ha tại thôn Bôn Tơ Khế, với tổng mức đầu tư hơn 200 tỷ đồng. Khu tái định cư không chỉ mở ra nơi ở an toàn mà còn giúp bà con ổn định cuộc sống.

Thoát cảnh thấp thỏm mỗi mùa mưa lũ

Không giấu được niềm vui khi thoát cảnh chạy lũ, bà Siu H’ Plum (SN 1970) cho biết, cuộc sống ở nơi mới có nhiều đổi thay. Đường sá khang trang, điện chiếu sáng từ trong nhà ra ngoài đường, việc đi lại thuận tiện hơn. Bà con ai cũng vui mừng khi có nơi ở cao ráo, an toàn.

W-Tái định cư Bôn Tơ Khế.JPG.jpg
Khu tái định cư Bôn Tơ Khế, xã Ia Tul. Ảnh: Trần Hoàn

Bà kể, trước đây, cứ vào tháng 10, tháng 11 hằng năm, nỗi lo nước lũ lại thường trực. Có năm, nước dâng gần ngập mái nhà, cuốn trôi tài sản...

Là một trong những người đầu tiên chuyển đến khu tái định cư, ông Nay Hao (SN 1966, người Buôn Jứ cũ) vẫn chưa quên những lần nước lũ dâng sát mái nhà. Do nhà nằm gần bờ sông, gia đình ông năm nào cũng đối mặt với cảnh ngập lụt. Năm 2009, nước gần ngập nóc nhà, đến năm 2025, nước tiếp tục dâng gần chạm mái.

Theo ông Hao, từ năm 2009 đến nay, nhiều tài sản, gia súc của người dân trong buôn bị lũ cuốn trôi, tính mạng con người luôn bị đe dọa mỗi khi mưa lớn. Những đêm mưa lũ, ông gần như không dám chợp mắt, liên tục thức dậy kiểm tra mực nước để kịp thời ứng phó.

“Khi có chủ trương di dời đến nơi ở mới, tôi rất phấn khởi và tin tưởng nên đã xung phong đi đầu. Tôi cũng vận động bà con không nên ở lại vì quá nguy hiểm, mà hãy chuyển đến nơi ở mới để bảo đảm an toàn, sớm ổn định cuộc sống”, ông Hao chia sẻ.

Ông Hao khẳng định khu tái định cư tại Bôn Tơ Khế nằm ở vị trí cao nhất xã nên người dân rất yên tâm. Từ nay, mỗi khi mùa mưa đến, bà con không còn phải thấp thỏm canh nước, lo cảnh sơ tán giữa đêm như trước.

Ông Phạm Văn Đức, Chủ tịch UBND xã Ia Tul cho biết, trong tổng số 207 hộ thuộc diện di dời, đến nay đã có 192 hộ tháo dỡ nhà cửa, chuyển đến nơi ở mới. Đối với 15 hộ còn lại, địa phương đang vận động, hỗ trợ để hoàn tất việc di dời trong tháng 11.

Theo ông Đức, quá trình triển khai còn gặp một số khó khăn trong việc xác minh nguồn gốc đất, quyền thừa kế và các trường hợp hai hộ cùng sử dụng một thửa đất, tuy nhiên, địa phương quyết tâm hoàn thành dự án trong tháng 12.

“Người dân rất phấn khởi khi được chuyển đến nơi ở mới bởi đây là khu vực trung tâm, có địa thế cao nhất xã, từ nay không còn nỗi lo ngập lụt mỗi mùa mưa bão. Đặc biệt, hệ thống hạ tầng được đầu tư đồng bộ giúp người dân có điều kiện sinh hoạt, học tập và đi lại thuận lợi hơn”, ông Đức khẳng định.