Zalo AI Challenge 2026 đặt bài toán đưa AI tác nhân vào đời sống

Nếu AI tạo sinh (Generative AI) nổi bật với khả năng trả lời câu hỏi và sáng tạo nội dung, thì AI tác nhân (Agentic AI) tiến xa hơn khi có thể tự lập kế hoạch, sử dụng công cụ và thực hiện chuỗi thao tác để hoàn thành nhiệm vụ. Đây được xem là xu hướng phát triển nổi bật của trí tuệ nhân tạo hiện nay, mở ra khả năng tự động hóa công việc thay vì chỉ dừng ở tương tác hỏi - đáp.

Tuy nhiên, việc ứng dụng AI vào vận hành vẫn còn nhiều rào cản, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh. Khảo sát tháng 1/2026 của Sapo trên 15.000 nhà bán hàng cho thấy 52% doanh nghiệp muốn ưu tiên ứng dụng AI vào phân tích dữ liệu, báo cáo, nhưng 56% thiếu nhân sự phù hợp và hơn 53% lo ngại về chi phí.

Trước nhu cầu đó, Zalo AI Challenge 2026 lựa chọn AI tác nhân dữ liệu (Data Agents) là một trong hai đề thi, hướng đến giúp doanh nghiệp và hộ kinh doanh khai thác, phân tích dữ liệu hiệu quả hơn, hỗ trợ quá trình ra quyết định.

Giúp người kinh doanh phân tích số liệu và ra quyết định

Hơn cả một đề thi kỹ thuật, DataMate hướng đến giải quyết những nhu cầu thực tế như theo dõi doanh thu, hàng tồn kho của cửa hàng, thống kê điểm số học sinh hay quản lý lịch hẹn, chi phí tại phòng khám.

Thử thách đặt ra cho các đội thi là xây dựng AI tác nhân có khả năng trả lời câu hỏi bằng tiếng Việt trên dữ liệu có sẵn. Người dùng chỉ cần hỏi như đang trò chuyện, chẳng hạn “Tháng này mặt hàng nào bán chạy nhất?”, AI sẽ tự tìm kiếm, tổng hợp và tính toán để đưa ra kết quả mà không cần sử dụng các công thức hay phần mềm phân tích phức tạp.

Điểm khó nằm ở dữ liệu thực tế vốn thiếu đồng nhất, lộn xộn và có thể ghi chép theo nhiều cách khác nhau. AI phải hiểu đúng câu hỏi, tìm đúng dữ liệu và bảo đảm độ chính xác; đặc biệt, phải biết từ chối khi dữ liệu không đủ căn cứ thay vì đưa ra phỏng đoán.

Giao việc cho AI bằng giọng nói

Trong khi DataMate giúp người dùng ra quyết định dựa trên dữ liệu, bảng đấu LifeMate hướng đến nhu cầu gần gũi hơn: giao việc cho AI bằng giọng nói.

Khi công nghệ ngày càng hiện diện trong các thiết bị gia dụng thông minh, giọng nói đang trở thành phương thức tương tác tự nhiên giữa con người và AI. Với AI tác nhân giọng nói (Voice Agents), người dùng không chỉ trò chuyện hay đặt câu hỏi mà còn có thể giao những yêu cầu như “Tôi sắp về nhà, bật điều hòa phòng khách và đặt xe đón tôi” để AI tự thực hiện các thao tác cần thiết.

LifeMate hướng đến phát triển những trợ lý AI có thể hỗ trợ các hoạt động thường ngày như điều khiển nhà thông minh, đặt xe, gọi đồ ăn và thao tác trên các ứng dụng được kết nối. Để làm được điều này, AI cần hiểu cách phát âm, diễn đạt đa dạng của tiếng Việt, xác định đúng các bước thực hiện và hoàn thành yêu cầu. Khi thiếu thông tin, hệ thống phải biết hỏi lại; khi không có ứng dụng phù hợp, AI không được tự ý hành động.

Thông qua LifeMate, Zalo AI Challenge 2026 kỳ vọng thúc đẩy những giải pháp giúp người Việt tương tác với công nghệ thuận tiện, tự nhiên hơn. Công nghệ này đặc biệt hữu ích với người cao tuổi, người hạn chế kỹ năng số hoặc những người cần thao tác rảnh tay khi lái xe, nấu ăn, làm việc nhà. Đây cũng là hướng đi phù hợp với nỗ lực của Zalo trong việc đưa AI đến gần hơn với nhiều nhóm người dùng thông qua khung trò chuyện và các tiện ích quen thuộc.

Chia sẻ về định hướng cuộc thi, ông Nguyễn Minh Tú, Giám đốc Công nghệ cấp cao Zalo, Trưởng Ban tổ chức Zalo AI Challenge 2026, cho biết: “Năm nay, cuộc thi đánh dấu bước chuyển từ AI hỗ trợ sang AI thực thi với hai thử thách LifeMate và DataMate. Thông qua các bài toán gắn với nhu cầu thực tiễn của người Việt, Zalo mong muốn thúc đẩy ứng dụng AI vào đời sống, đồng thời góp phần phát triển cộng đồng và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam”.

Bích Đào