
Tôi làm xét nghiệm định kỳ tại nhà và thấy đường huyết có 2 chỉ số đường máu và HbA1c. Xin bác sĩ tư vấn khi nào được xác định là tiền đái tháo đường hoặc mắc đái tháo đường? (Nguyễn Văn Thảo - Hà Nội).
Bác sĩ chuyên khoa II Lê Thị Thúy Hiền - chuyên khoa Nội tiết - lão khoa, Phòng khám cơ sở Cầu Giấy, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội tư vấn:
Đái tháo đường có thể âm thầm tiến triển trong nhiều năm mà không gây triệu chứng rõ ràng. Hiểu đúng các chỉ số đường máu và HbA1c giúp phát hiện sớm bệnh, đánh giá nguy cơ và kiểm soát đường huyết, hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Đái tháo đường là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, xảy ra khi cơ thể không sản xuất đủ insulin hoặc không sử dụng insulin hiệu quả, khiến lượng glucose trong máu tăng cao kéo dài.
Xét nghiệm đường máu và HbA1c là hai phương pháp quan trọng giúp phát hiện, chẩn đoán và theo dõi bệnh.

1. Đường máu bao nhiêu là bình thường?
Đường máu (glucose máu) là lượng glucose có trong máu tại thời điểm xét nghiệm. Chỉ số này phản ánh tình trạng đường huyết tức thời và có thể thay đổi tùy theo bữa ăn, vận động hoặc tình trạng sức khỏe.
Chỉ số đường huyết lúc đói - nhịn ăn sau 8 tiếng với kết quả như sau: dưới 100 mg/dL (5,6 mmol/L) là bình thường; 100-125 mg/dL (5,6-6,9 mmol/L) là tiền đái tháo đường; từ 126 mg/dL (7,0 mmol/L) trở lên là bạn bị đái tháo đường
Trường hợp xét nghiệm vào thời điểm khác kể cả sau ăn, nếu kết quả từ 200 mg/dL (11,1 mmol/L) trở lên, đi kèm các triệu chứng điển hình như khát nhiều, uống nhiều, tiểu nhiều, sụt cân không rõ nguyên nhân, có thể là dấu hiệu của đái tháo đường.
2. HbA1c từ bao nhiêu là mắc đái tháo đường?
HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 2-3 tháng gần đây. Khi glucose trong máu tăng, một phần đường sẽ gắn với hemoglobin trong hồng cầu, tạo thành HbA1c.
Do hồng cầu có đời sống trung bình khoảng 120 ngày, xét nghiệm HbA1c giúp đánh giá tình trạng đường huyết trong thời gian dài hơn, thay vì chỉ phản ánh tại thời điểm lấy máu như xét nghiệm glucose.
Các ngưỡng HbA1c thường được sử dụng trong chẩn đoán gồm bình thường là dưới 5,7%; tiền đái tháo đường: 5,7-6,4%; đái tháo đường: Từ 6,5% trở lên.
Ở người không có triệu chứng tăng đường huyết điển hình, kết quả HbA1c từ 6,5% trở lên cần được xác nhận bằng xét nghiệm lặp lại hoặc một xét nghiệm chẩn đoán khác theo chỉ định của bác sĩ.
Trong khi xét nghiệm glucose máu phản ánh lượng đường tại thời điểm lấy mẫu, HbA1c cho biết mức đường huyết trung bình trong khoảng 2-3 tháng.
Xét nghiệm glucose có ưu điểm cho kết quả nhanh, hữu ích khi cần đánh giá tình trạng đường huyết tức thời. Tuy nhiên, chỉ số này có thể bị ảnh hưởng bởi bữa ăn gần nhất, hoạt động thể lực, căng thẳng hoặc một số yếu tố khác.
Tuy nhiên, HbA1c có thể không phản ánh chính xác tình trạng đường huyết ở một số trường hợp như thiếu máu nặng, tan máu, bệnh huyết sắc tố hoặc vừa được truyền máu. Khi đó, bác sĩ có thể cân nhắc các xét nghiệm khác phù hợp.
