Thấy con sốt và nôn khan, nhiều cha mẹ nghĩ trẻ sốt virus hay rối loạn tiêu hóa nên mua thuốc hạ sốt, men tiêu hóa cho uống. Nhưng đây lại là dấu hiệu cảnh báo bệnh nguy hiểm ở não.
Thời điểm mùa hè cũng là lúc viêm não Nhật Bản bắt đầu phát triển mạnh. Nhiều cơ sở y tế trên cả nước tiếp nhận các trường hợp viêm não Nhật Bản nặng, đã có ca tử vong.
Mới đây, một bé gái 14 tuổi, trú tại phường Đông Sơn (Thanh Hóa) ban đầu chỉ xuất hiện các triệu chứng sốt cao, đau đầu, nôn và mệt mỏi. Sau đó, bệnh diễn biến nặng với biểu hiện nói ngọng, rối loạn ý thức và tăng trương lực cơ. Dù được điều trị tích cực nhưng bé không qua khỏi.
Theo các chuyên gia từ Trung tâm Bệnh nhiệt đới thuộc Bệnh viện Nhi Trung ương, điều đáng ngại của viêm não Nhật Bản là bệnh khởi phát với các triệu chứng rất dễ nhầm với cảm cúm hoặc sốt virus thông thường như: Sốt cao, đau đầu, buồn nôn, nôn và mệt mỏi.
Tuy nhiên, chỉ sau thời gian ngắn, virus có thể tấn công hệ thần kinh trung ương, gây viêm não, phù não, co giật, rối loạn ý thức, hôn mê và suy đa cơ quan.
Tiêm vắc xin đúng và đủ là biện pháp phòng ngừa bệnh viêm não Nhật Bản hiệu quả nhất. Ảnh: N.Dương
Thực tế điều trị tại Bệnh viện Nhi Trung ương cho thấy, trong 1-2 ngày đầu trẻ mắc viêm não Nhật Bản có biểu hiện sốt và nôn khan, cha mẹ thường nghĩ con bị các bệnh khác như sốt virus. Tuy nhiên, nếu bị sốt virus thông thường thì sau khi uống thuốc hạ được sốt, trẻ sẽ hoạt động và chơi bình thường.
Với triệu chứng nôn khan, nhiều phụ huynh nghĩ trẻ bị rối loạn tiêu hóa hoặc ho nên nôn. Vì thế, họ cho con uống men tiêu hóa, uống thuốc ho, giảm nôn.
Nôn khan kèm theo sốt, đau đầu tăng dần chính là triệu chứng của viêm não nhưng nhiều người không nghĩ tới. Do đó, khi thấy trẻ có dấu hiệu này, cha mẹ cần nghĩ ngay đến viêm não và đưa con đi khám ngay. Nếu để bệnh nhi xuất hiện các biểu hiện nặng (co giật, hôn mê), việc điều trị sẽ khó khăn, nguy cơ gây ra nhiều biến chứng, nặng nề nhất là ảnh hưởng đến vận động và thần kinh hoặc hô hấp.
Tỷ lệ biến chứng và tử vong rất cao, nhưng đến nay viêm não Nhật Bản vẫn chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là tiêm vắc xin.
Theo lịch tiêm chủng mở rộng, trẻ cần tiêm 3 mũi cơ bản, gồm mũi đầu tiên khi 1 tuổi, mũi thứ hai sau 1-2 tuần và mũi thứ ba sau đó một năm. Sau đó, cần tiêm nhắc mỗi 3-4 năm cho đến đủ 15 tuổi để duy trì miễn dịch.
Bác sĩ Nguyễn Tuấn Hải, chuyên gia trong lĩnh vực tiêm chủng, lưu ý nhiều phụ huynh chỉ nhớ các mũi tiêm ban đầu mà quên tiêm nhắc cho con. Trong khi đó, miễn dịch có thể suy giảm theo thời gian, khiến trẻ lớn và cả người trưởng thành vẫn có nguy cơ mắc bệnh nếu không được củng cố miễn dịch.
Muỗi truyền bệnh viêm não Nhật Bản hoạt động mạnh vào chập tối
Theo các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, viêm não Nhật Bản là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do virus ở trẻ em, có thể xuất hiện quanh năm, nhưng thường gặp nhất vào mùa hè, đặc biệt từ tháng 5-9.
Tại Việt Nam, muỗi Culex tritaeniorhynchus truyền bệnh hoạt động mạnh vào lúc chập tối và sinh sản nhiều vào mùa hè. Loài muỗi này thường xuất hiện với mật độ cao ở các vùng đồng bằng và trung du.
Để phòng bệnh, người dân nên chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn, vệ sinh môi trường, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, đặc biệt trong mùa cao điểm từ tháng 5-9; Không cho trẻ chơi gần chuồng gia súc, đặc biệt lúc chập tối đề phòng muỗi đốt; Tiêm đủ vắc xin và tiêm nhắc đúng lịch.