Ba nguyên tắc chớ bỏ qua để tránh ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm có nhiều nguyên nhân khác nhau với triệu chứng, biểu hiện lâm sàng và cách điều trị khác nhau. Nguyên nhân nào cũng có thể gây tử vong khi quá nặng.

Một vụ ngộ độc thực phẩm quy mô lớn vừa xảy ra tại Trường iSchool Nha Trang, trong đó có 1 trẻ tử vong và hàng trăm trẻ khác phải nhập viện cấp cứu. Nguyên nhân đang được cơ quan chức năng điều tra. 

Bệnh do thực phẩm, trong đó có ngộ độc, là vấn đề toàn cầu. Nó ảnh hưởng đến tất cả mọi người, ở mọi lứa tuổi, ở mọi hoàn cảnh, đặc biệt trẻ em dưới 5 tuổi và người già trên 65 tuổi. Nguyên nhân chủ yếu do thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật. 

Theo ước tính của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), mỗi năm, Hoa Kỳ có 48 triệu trường hợp mắc bệnh, 128.000 ca nhập viện và 3.000 ca tử vong, nguyên nhân do vi khuẩn gây ra. 

Học sinh ở Nha Trang đang điều trị trong tình trạng nghi bị ngộ độc thực phẩm. Ảnh: Xuân Ngọc

Theo số liệu thống kê ở Australia, cứ 5 người sẽ có 1 người mắc các bệnh mỗi năm, với hơn 30.000 ca nhập viện. 

Tại Việt Nam, số liệu thống kê năm 2021, toàn quốc ghi nhận 81 vụ ngộ độc thực phẩm, làm 1942 người mắc, 18 trường hợp tử vong.

Có 2 nhóm gây ngộ độc thực phẩm là vi khuẩn và virus.

Các vi khuẩn gây bệnh phổ biến nhất bao gồm: Bacillus cereus, campylobacter jejuni, clostridium botulinum, clostridium perfringens, enterobacter sakazakii, escherichia, listeria, salmonella, shigella, staphylococccus aureus, vibrio...

Triệu chứng ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn bao gồm:

Triệu chứng phổ biến:

- Buồn nôn

- Nôn mửa

- Đau bụng

- Tiêu chảy

- Sốt

- Đổ mồ hôi

Các triệu chứng ít phổ biến:

- Mờ mắt

- Đau đầu

- Mỏi tay chân

- Da ngứa ran hoặc tê

Bổ sung nước và điện giải (uống oresol), nghỉ ngơi, đó là cách duy nhất để điều trị ngộ độc thực phẩm, vì cơ thể loại bỏ các chất gây ô nhiễm một cách tự nhiên. 

Tuy nhiên trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kê thuốc kháng sinh để giúp cơ thể chống nhiễm trùng, đặc biệt là trong trường hợp ngộ độc listeria, nhất là những người có hệ miễn dịch bị suy giảm.

Các virus gây ngộ độc thực phẩm bao gồm: Noroviruses, rotavirus, viêm gan A.

Các triệu chứng của virus viêm dạ dày ruột:

- Mất nước

- Nôn mửa

- Đau bụng

- Tiêu chảy đột ngột

- Sốt

Các triệu chứng của virus viêm gan A:

- Vàng da, vàng da và mắt

- Sốt

- Buồn nôn

- Đau bụng

- Nước tiểu đậm

Các độc tố gây ngộ độc thực phẩm:

- Nấm độc

- Độc tố hạt đậu đỏ (Red Kidney Beans)

- Độc tố vỏ thuỷ hải sản (ciguatera và scombroid)

- Độc tố quả mọng (berry variety)

Mỗi nguyên nhân sẽ có triệu chứng khác nhau, biểu hiện lâm sàng khác nhau, cách điều trị khác nhau. Nguyên nhân nào cũng có thể gây tử vong khi quá nặng. 

Bởi vậy trước khi ăn thứ gì, chúng ta cần phải tìm hiểu nó có hại hay không, mức độ nguy hại như thế nào – đặc biệt là khi đi du lịch, đến vùng đất mới.

Phòng bệnh rất quan trọng:

Để ngăn ngừa ngộ độc thực phẩm trong trường học hay bất cứ bếp ăn tập thể, nhà hàng nào cũng vậy, theo tôi nên mời các bác sĩ đến hướng dẫn nhân viên, xây dựng quy trình an toàn vệ sinh bếp ăn.

Nhân viên bắt buộc phải tuân thủ quy trình đó như một nét văn minh. Còn với mọi người, tôi đưa ra lời khuyên chung như sau:

1. Giữ vệ sinh sạch sẽ

Rửa tay và sau khi chế biến thức ăn, rửa bằng xà phòng thường, dưới vòi nước chảy ít nhất 20 giây.

Sau khi xử lí thịt sống, hãy rửa tay bằng xà phòng và làm sạch dao thớt trước khi chạm và xử lí các loại thực phẩm khác. Chúng ta cũng nên đeo găng tay khi tay bị thương trước khi xử lí thực phẩm sống.

2. Nguyên liệu sạch

Không ăn thực phẩm đóng gói hút chân không, với thực phẩm đóng hộp phải kiểm tra hộp không bị lõm hoặc phồng. Không ăn thực phẩm thô, tức là thực phẩm có nguồn gốc sống, chưa nấu chín. Mua thịt, cá, thuỷ hải sản phải xác nhận có đủ tiêu chuẩn kiểm dịch hay không.

3. Bảo quản và sử dụng thực phẩm đúng cách

Thực phẩm đông lạnh phải bảo quản trong tủ đông, thực phẩm mua ngoài chợ hay siêu thị để trong tủ mát, thời gian bảo quản thực phẩm tuỳ từng loại nên cần tìm hiểu kĩ. 

Nhớ đọc kĩ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng, bạn cũng phải nấu chín thực phẩm, tìm hiểu cách chế biến và bảo vệ từng loại thực phẩm.

BS Trần Văn Phúc (Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn)

tin nổi bật

Công dụng tuyệt vời của tinh dầu thông đỏ Hàn Quốc

Các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra nhiều công dụng tuyệt vời của tinh dầu thông đỏ với sức khoẻ con người…

Các nhà khoa học cảnh báo nguy cơ 'virus thây ma’ hồi sinh

Tình trạng nóng lên toàn cầu có thể khiến một số loại virus hồi sinh, gây ra đại dịch mới trên thế giới.

Bé trai chào đời với chiếc đầu vẹo do khối bướu khổng lồ

Bé trai chưa được cắt dây rốn đã phải đặt ống hỗ trợ hô hấp và chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM do có khối bướu kích thước lớn làm lệch cột sống, đầu, cổ.

Thu hồi ngay lô sữa tắm dầu dừa kém chất lượng

Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) vừa có quyết định đình chỉ lưu hành, thu hồi lô sữa tắm dầu dừa kém chất lượng.

Người đàn ông chảy máu não, hôn mê do chủ quan với sốt xuất huyết

Sốt cao nhiều ngày nhưng người đàn ông 59 tuổi không điều trị, thăm khám. Người bệnh được gia đình phát hiện và chuyển đi cấp cứu trong tình trạng hôn mê, đồng tử giãn, máu tụ não...

18 học sinh tiểu học đột nhiên ngất xỉu, khóc thét và kích động

Sáng 29/11, trao đổi với VietNamNet, đại diện Sở Y tế Cao Bằng thông tin 18 trẻ có biểu hiện ngất, khóc thét, co cứng chân tay, kích động, đánh người tại một trường tiểu học là do mắc chứng rối loạn phân ly tập thể.

Mắc bệnh có nguy cơ tử vong 90% sau khi tự ý điều trị sốt tại nhà

Sau 6 ngày tự điều trị bằng Paracetamol và kháng sinh Zinnat do có biểu hiện sốt, vùng da lành trên cơ thể bệnh nhân bị sung huyết sau đó bong tróc toàn thân.

Nhận biết chứng rối loạn bài tiết ở người cao tuổi

Chứng rối loạn bài tiết là vấn đề nhạy cảm khiến cho người cao tuổi và người chăm sóc gặp khó khăn trong việc hiểu ý nhau. Vì vậy, cần hiểu đúng về bệnh lý này để tránh gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ và tâm lý.

Mộng du cũng như đánh thức người mộng du có nguy hiểm không?

Theo ước tính, khoảng 18% dân số trên thế giới bị mộng du ít nhất một lần trong đời. Tuy nhiên, mộng du cũng như đánh thức người mộng du có nguy hiểm không?

Rối loạn tiền đình ngày càng trẻ hóa, 8 nguyên tắc vàng tránh bệnh ‘ghé thăm’

Tuổi cao làm tăng nguy cơ bị bệnh rối loạn tiền đình và hiện nay con số này đang có xu hướng trẻ hóa.

Bí mật của những người 80 tuổi vẫn có trí nhớ siêu phàm

Một số người cao tuổi sở hữu trí nhớ tốt, tư duy sắc bén nhờ các đặc điểm khác biệt ở não.

Bộ Y tế sẽ có 41 cuộc thanh tra loạt vấn đề 'nóng' trong năm 2023

Theo kế hoạch thanh tra năm 2023, Bộ Y tế sẽ có 41 cuộc thanh tra các lĩnh vực khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế; đấu thầu, mua sắm thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế; quản lý, sử dụng vắc xin... Đây đều là các vấn đề nóng, được dư luận rất quan tâm.

Việt Nam dự kiến đón công dân thứ 100 triệu vào năm 2023

Dân số Việt Nam hiện ở mức hơn 99 triệu, lãnh đạo Tổng cục Dân số Bộ Y tế cho biết theo dự báo, nước ta sẽ đón chào công dân thứ 100 triệu vào năm 2023.

Hiếm gặp: 10 khối u bất thường trong ngực người phụ nữ trẻ

Theo các bác sĩ, hầu hết u xơ thường xuất hiện ở một hoặc hai bên ngực, chỉ 15-20% trường hợp xuất hiện ba, bốn khối u ở một bên vú. Vì vậy, bệnh nhân có năm khối u ở một bên vú là rất hiếm gặp.

Chuyên gia cảnh báo nguy cơ dịch 'cúm lạc đà' bùng phát ở Qatar

Hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) bị coi là nguy cơ đối với những người hâm mộ World Cup đang theo dõi trực tiếp các trận đấu ở Qatar.