Từ Ngoại hạng Anh đến World Cup 2026

Trong thế giới bóng đá, tiền bạc và bề dày lịch sử thường tỷ lệ thuận với những chiếc cúp. Thế nhưng, câu chuyện kỳ diệu của câu lạc bộ Brentford tại giải Ngoại hạng Anh đã chứng minh điều ngược lại.

Từ một đội bóng nhỏ ngụp lặn ở các giải đấu hạng thấp, họ đã vươn lên thi đấu sòng phẳng với những "ông lớn" nhờ áp dụng triệt để chiến lược phân tích dữ liệu và ra quyết định thông minh.

Mô-típ thành công ấy giờ đây không còn là đặc quyền của riêng cấp độ câu lạc bộ. Tại Vòng chung kết FIFA World Cup 2026 - nơi lần đầu tiên quy mô giải đấu mở rộng lên 48 đội, sự chênh lệch nguồn lực giữa các cường quốc bóng đá và những quốc gia nhỏ bé lần đầu góp mặt như Curacao, Cape Verde là cực kỳ lớn. 

Các liên đoàn giàu có dễ dàng vung tiền thuê những đội ngũ chuyên gia phân tích và nhà khoa học dữ liệu hùng hậu, trong khi các đội bóng nhỏ đành chấp nhận bị bỏ lại phía sau.

Để giải quyết bài toán bất bình đẳng này, FIFA đã bắt tay cùng Lenovo - đối tác công nghệ chính thức - tung ra giải pháp mang tính bước ngoặt: FIFA AI Pro.

Không đơn thuần là những bảng số liệu thô khô khan, FIFA AI Pro đóng vai trò như một "bộ não" chiến lược, thấu hiểu trọn vẹn ngữ nghĩa bóng đá, sơ đồ chiến thuật, các tín hiệu pressing và không gian di chuyển của cầu thủ.

Hệ thống biến dữ liệu thành thông tin tình báo sắc bén, hỗ trợ các huấn luyện viên đưa ra quyết định có xác suất thành công cao nhất theo thời gian thực.

Tại họp báo trực tuyến ngày 12/5, trả lời câu hỏi của VietNamNet, bà Asia Sheikh - Giám đốc Công nghệ Toàn cầu mảng Đổi mới Thể thao & Giải trí của Lenovo khẳng định mục tiêu khi phát triển Football AI Pro là bình dân hóa trọn vẹn thông tin tình báo, trận đấu và tài nguyên mà các đội bóng hàng đầu đang sở hữu.

"Công nghệ này trao quyền cho mọi đội tuyển truy cập vào cùng một nền tảng dữ liệu chuyên sâu để phân tích trận đấu và lập kế hoạch chiến thuật. Nhờ đó, các quốc gia hạn chế về nguồn lực vẫn có thể tiếp cận lượng thông tin chiến lược tương đương những nhà vô địch thế giới", bà thông tin.

FIFA AI Pro san bằng khoảng cách dữ liệu

Trước năm 2018, FIFA không cung cấp dữ liệu hay công cụ phân tích dùng chung. Những liên đoàn sở hữu nguồn lực dồi dào tự đầu tư phát triển hệ thống phân tích riêng, khiến khoảng cách tri thức giữa các đội bóng ngày càng nới rộng.

Từ năm 2018, FIFA bắt đầu phân phối dữ liệu thô trích xuất từ các hệ thống như công nghệ video hỗ trợ trọng tài (VAR), công nghệ xác định bàn thắng (goal-line) và hệ thống theo dõi quỹ đạo bóng. Dù đây là một bước tiến, dữ liệu thô vẫn không thể lấp đầy khoảng cách. 

Đến kỳ World Cup 2022 và hướng tới 2026, FIFA nhận ra sự cần thiết của việc xây dựng một lớp phân phối thông minh. Thay vì chỉ cung cấp dải số liệu đơn thuần, hệ thống cần bàn giao thông tin chi tiết có giá trị hành động, các phân tích đã qua xử lý sơ bộ và sự thấu hiểu bối cảnh trận đấu.

260424 FIFA AI PRO Screenshot.jpg
FIFA AI Pro đảm bảo một đội tuyển nhỏ bé cũng nhận được thông tin tình báo chiến lược tương tự một đội bóng lớn. Ảnh: Lenovo

FIFA AI Pro ra đời trong hoàn cảnh ấy và được xây dựng trên dải hạ tầng AI kết hợp và nền tảng Lenovo AI Factory, vận hành thông qua một đồ thị tri thức khổng lồ. Đồ thị này liên kết tự động hàng triệu điểm dữ liệu từ Trung tâm Dữ liệu FIFA. 

Nhờ đó, thay vì phải viết các câu lệnh truy vấn cơ sở dữ liệu phức tạp, người dùng có thể tương tác với hệ thống bằng ngôn ngữ tự nhiên thông qua giao diện trò chuyện tương tự các mô hình ngôn ngữ lớn hiện đại.

Hệ thống cung cấp câu trả lời theo thời gian thực kèm theo các đoạn video và mô phỏng đồ họa 3D để minh họa trực quan.

Bên cạnh việc cung cấp nền tảng phân tích ngang hàng, giải pháp còn tích hợp khả năng hỗ trợ đa ngôn ngữ, giúp loại bỏ rào cản ngôn ngữ cho các dải bộ phận kỹ thuật đến từ 48 quốc gia.

Chia sẻ với VietNamNet, Tiến sĩ Valerio Rizzo, Kiến trúc sư Giải pháp kiêm Quản lý Cấp cao AI của Lenovo, bổ sung về giá trị tối ưu thời gian của hệ thống:

"Giải pháp giúp đẩy nhanh tối đa quy trình phân tích. Thay vì mất nhiều giờ hoặc nhiều ngày xử lý dữ liệu như trước đây, công cụ có khả năng cung cấp kết quả gần như theo thời gian thực dưới dạng thông tin trực quan, dễ tiếp thu cho cả huấn luyện viên và cầu thủ.

Đặc biệt, định hướng của hệ thống không chỉ phục vụ 48 đội bóng dự World Cup mà còn mở rộng quy mô cho dải đào tạo trẻ và các giải đấu đại học, hỗ trợ phát triển toàn diện từ phong trào cơ sở đến dải thể thao chuyên nghiệp".

Nhờ sự can thiệp của AI, World Cup 2026 đang trở nên phẳng hơn bao giờ hết. Các nền bóng đá khiêm tốn giờ đây đã có trong tay một trợ lý ảo để tối ưu hóa lối chơi, sẵn sàng tạo nên những "cơn địa chấn" trước các ông lớn.