Nhà, đất do vợ chồng anh trai tạo lập, em chồng đòi chia
Theo trình bày của ông L. (ngụ TP Đà Nẵng), bố mẹ ông có sáu người con. Bốn người đã mất khi còn nhỏ, chỉ còn ông và người anh trai là ông V. Bố của ông đã qua đời vào năm 1992.
Đến năm 2003, ông V. qua đời. Khi còn sống, ông V. cùng vợ là bà B. tạo lập thửa đất rộng 71,2m2 tại TP Đà Nẵng. Trên đất có một căn nhà cấp 4.
Do người anh qua đời không để lại di chúc, ông L. cho rằng mình được hưởng di sản. Ông khởi kiện, yêu cầu Tòa án buộc chị dâu chia một nửa giá trị căn nhà và đất. Trong quá trình giải quyết, ông L. rút yêu cầu chia một nửa giá trị căn nhà.
Phía bà B. cho biết hai vợ chồng cùng mua đất và xây căn nhà cấp 4 trong thời gian chung sống. Sau khi chồng qua đời, bà tiếp tục quản lý, sử dụng nhà đất. Năm 2010, bà được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Năm 2023, căn nhà cũ xuống cấp nên bà xin phép xây dựng, phá dỡ công trình cũ và xây nhà mới trên toàn bộ diện tích đất. Bà cho rằng nhà đất là tài sản của vợ chồng và các con. Vì vậy, bà không đồng ý với yêu cầu chia thừa kế của em chồng.
Trong quá trình xét xử, TAND khu vực 6 – Đà Nẵng thu thập các tài liệu, chứng cứ liên quan. Theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp năm 2010, quyền sử dụng thửa đất đứng tên bà B. và ông V.
Người vợ được giao nhà đất nhưng phải trả tiền cho em chồng
Hội đồng xét xử sơ thẩm nhận định ông V. có quyền đối với một nửa thửa đất. Khi qua đời năm 2003 mà không để lại di chúc, phần quyền sử dụng đất này trở thành di sản thừa kế.
Về thời hiệu, người anh mất năm 2003, còn mẹ của hai ông qua đời năm 2012. Căn cứ Điều 623 Bộ luật Dân sự năm 2015, Tòa xác định yêu cầu chia di sản của ông L. vẫn trong thời hiệu.
Do không có di chúc, hàng thừa kế thứ nhất của ông V. gồm mẹ, vợ và ba người con. Di sản được xác định bằng một nửa giá trị quyền sử dụng đất.
Kết quả định giá xác định toàn bộ thửa đất trị giá 1,78 tỷ đồng. Phần tài sản thuộc di sản của ông V. trị giá 890 triệu đồng. Khoản này được chia cho năm người thuộc hàng thừa kế thứ nhất, mỗi người được hưởng 178 triệu đồng.
Năm 2012, mẹ của hai ông qua đời, cũng không để lại di chúc. Phần di sản 178 triệu đồng mà bà được hưởng tiếp tục được chia cho hai người con là ông L. và ông V. Do ông V. đã mất, ba người con của ông được hưởng thừa kế thế vị.
Theo bản án sơ thẩm, ông L. được hưởng 89 triệu đồng từ phần di sản của mẹ. Ba người con của ông V. mỗi người được hưởng khoảng 30 triệu đồng.
Hiện bà B. trực tiếp quản lý, sử dụng toàn bộ thửa đất và đã xây dựng nhà mới. Tòa án giao quyền sử dụng thửa đất cho bà. Đổi lại, bà có nghĩa vụ thanh toán cho ông L. 89 triệu đồng, tương ứng với phần di sản mà ông được hưởng.
Đối với ba người con của ông V., trong quá trình giải quyết vụ án, những người này không có ý kiến về việc nhận hay không nhận phần di sản do cha để lại. Ba người con giao toàn bộ tài sản cho mẹ quản lý. Trường hợp phát sinh yêu cầu về phần thừa kế, các bên có thể được giải quyết bằng một vụ án dân sự khác.
(Tham khảo Bản án số 102/2026/DS-ST ngày 4/6/2026 của TAND khu vực 6 – Đà Nẵng)
.svg){kind=icon}
