Đất cha mẹ chồng tặng riêng, vợ cho rằng đã được nhập vào tài sản chung
Theo trình bày của ông A. (ngụ tỉnh Long An cũ, nay là tỉnh Tây Ninh), ông và bà B. đăng ký kết hôn năm 2002. Trong quá trình chung sống, hai người thường xuyên phát sinh mâu thuẫn và không còn sống chung từ năm 2020.
Khi giải quyết ly hôn, ông A. cho rằng tài sản chung chỉ gồm nhà chính và nhà trọ, còn quyền sử dụng đất là tài sản riêng do cha mẹ ông tặng cho. Ông đồng ý nhận toàn bộ nhà, đồng thời thanh toán cho bà B. một nửa giá trị tài sản được xác định là tài sản chung.
Không đồng ý với quan điểm này, bà B. cho rằng quyền sử dụng thửa đất rộng 230m2 được cha mẹ chồng tặng cho trong thời kỳ hôn nhân vào năm 2009. Theo bà B., hợp đồng tặng cho không thể hiện việc cha mẹ ông A. chỉ tặng riêng thửa đất cho con trai. Bà cũng không có văn bản từ chối quyền đối với tài sản này.
Bà B. cho rằng trong quá trình sử dụng đất, cả hai vợ chồng từng nhiều lần thế chấp quyền sử dụng đất để vay vốn ngân hàng và đều ký các hồ sơ liên quan. Đây là những căn cứ cho thấy bà và ông A. cùng xác định quyền sử dụng đất là tài sản chung.
Bà B. cũng dẫn lời thừa nhận của ông A. tại phiên tòa sơ thẩm rằng gia đình bà có hỗ trợ tiền để xây dựng nhà sau khi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp cho cả ông A. và bà B.
Xét xử sơ thẩm vào tháng 3/2023, TAND TP Tân An (nay là TAND khu vực 1 - Tây Ninh) xác định ông A. được sở hữu toàn bộ nhà chính, nhà trọ và quyền sử dụng thửa đất nói trên. Đổi lại, ông A. phải thanh toán cho bà B. gần 1 tỷ đồng.
Từ đất được cho riêng đến tài sản chung của vợ chồng
Không đồng tình với phần phân chia tài sản như trên, bà B. kháng cáo. Bà đề nghị cấp phúc thẩm xác định quyền sử dụng đất là tài sản chung của vợ chồng được tặng cho trong thời kỳ hôn nhân và cho bà được hưởng 50% giá trị quyền sử dụng đất theo kết quả thẩm định giá.
Tại phiên phúc thẩm, TAND tỉnh Long An (nay là TAND tỉnh Tây Ninh) nhận định việc xác định tài sản không thể chỉ dựa vào hình thức hợp đồng. Sau khi được tặng cho đất, ông A. và bà B. cùng xây nhà chính để ở, nhà trọ để cho thuê và sử dụng tài sản phục vụ cuộc sống gia đình.
Năm 2012, cả hai cùng ký hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất để vay ngân hàng, trong đó bà B. được ghi nhận là một trong các đồng sở hữu. Bà cũng từng trực tiếp trả khoản nợ ngân hàng liên quan đến tài sản.
Theo Tòa phúc thẩm, những tình tiết này cho thấy dù ban đầu đất được tặng cho riêng ông A., nhưng sau đó ông đã đồng ý đưa tài sản vào khối tài sản chung của vợ chồng để cùng quản lý, sử dụng và khai thác vì lợi ích gia đình. Vì vậy, cấp sơ thẩm chỉ căn cứ vào hợp đồng tặng cho để xác định đất là tài sản riêng là chưa đánh giá toàn diện vụ án.
Tòa phúc thẩm xác định giá trị quyền sử dụng đất được phân chia theo tỷ lệ ông A. hưởng 60%, bà B. hưởng 40%, có tính đến nguồn gốc tài sản và công sức đóng góp của mỗi bên. Toàn bộ nhà, đất được giao cho ông A. quản lý, sử dụng. Tổng giá trị nhà đất được xác định gần 3,4 tỷ đồng.
Theo bản án phúc thẩm, ông A. phải thanh toán cho bà B. hơn 1,6 tỷ đồng, trong đó phần giá trị bà B. được hưởng từ quyền sử dụng đất là 40%, ngoài ra còn có khoản tiền từ phần tài sản chung khác.
(Tham khảo Bản án số 03/2024/HNGĐ-PT ngày 23/1/2024 của TAND tỉnh Long An, nay là TAND tỉnh Tây Ninh)
.svg){kind=icon}
