Ba mối nguy có thể khiến kinh tế Trung Quốc 'lụn bại'

Nền kinh tế Trung Quốc đang tịnh tiến tới mức tăng trưởng chậm nhất trong nhiều thập niên. 

Tăng trưởng 6,2% trong quý 2 của Trung Quốc là thấp nhất kể từ khi các số liệu theo quý được công bố. Ước tính sơ bộ quý 3 đạt khoảng 6-6,5%, thấp nhất từ trước đến nay.

{keywords}
Ảnh: Reuters

Mặc dù các thị trường chứng khoán toàn cầu đã bình ổn và đàm phán thương mại với Mỹ đã được nối lại sau hai tháng gián đoạn, kinh tế Trung Quốc vẫn đối mặt khó khăn ở nhiều lĩnh vực khác nhau, Richard Koo - nhà kinh tế trưởng của Viện Nghiên cứu Nomura – viết trong báo cáo hôm 18/9. 

Một phần lớn sức mạnh kinh tế của Trung Quốc đến từ khả năng cung cấp lao động rẻ hơn ở quy mô lớn so với các quốc gia công nghiệp khác.

"Bộ ba yếu tố nguy cơ làm suy giảm tăng trưởng" có thể hủy hoại lợi thế sản xuất của Trung Quốc và chuyển đầu tư nước ngoài quan trọng sang nơi khác, theo Richard Koo. Trong báo cáo, ông chỉ ra cụ thể 3 mối đe dọa chính và cách thức chúng có thể khiến nền kinh tế Trung Quốc lụn bại.

Bẫy thu nhập trung bình

Khi sự phát triển nhanh chóng của Trung Quốc làm dâng cao cơn thủy triều kinh tế cho gần 1,4 tỷ người dân nước này, các mức lương cũng tăng theo. "Bẫy thu nhập trung bình" này rất nguy hiểm cho thị trường lao động giá rẻ của Trung Quốc, khi lợi ích sản xuất rời khỏi Trung Quốc chuyển sang các nước rẻ hơn.

Với mức lương hiện tại, tỷ lệ hoàn vốn của các nhà sản xuất ở Trung Quốc gần bằng mức được thấy ở các quốc gia sản xuất mới nổi như Bangladesh. Cuộc thương chiến Mỹ - Trung có thể càng làm trầm trọng thêm xu hướng này và dẫn đến "những tác động tiêu cực rất lớn cho Trung Quốc".

"Điều đó, cùng với những khó khăn mà các sản phẩm của Trung Quốc phải đối mặt ở Mỹ cùng nhiều thị trường khác, dự báo một sự suy giảm đầu tư trong nước nhiều khả năng sẽ diễn ra trong tương lai", ông Koo viết.

Dân số suy giảm

Dữ liệu nhân khẩu học cho thấy, lực lượng dân số trong độ tuổi làm việc của Trung Quốc đã giảm từ đầu thập niên 2010, và xu hướng này báo trước một sự suy giảm dân số ròng vào năm 2032, theo ông Koo.

Sự kết hợp của bẫy thu nhập trung bình với xu hướng dân số giảm là "cực hiếm" đối với một đất nước có sức mạnh kinh tế như Trung Quốc. "Chỉ hai yếu tố này đã tạo ra một thách thức lớn cho bất kỳ nước nào, nữa là Trung Quốc vốn đang hứng chịu cuộc chiến thương mại mà Tổng thống Mỹ khởi xướng", nhà kinh tế trưởng của Viện Nghiên cứu Nomura bình luận.

Theo ông, với chỉ 13 năm nữa là dân số chính thức suy giảm, Trung Quốc nên tập trung vào phát triển tài sản trí tuệ của riêng mình và rời xa vai trò "công xưởng của thế giới".

Thương chiến

Tranh cãi thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã kéo dài sang năm thứ 2. Ngoài các quyết định hoãn đánh thuế và cam kết tiếp tục đàm phán, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa đạt được tiến bộ đáng kể nhắm tới một thỏa thuận.

Chuyên gia Koo cho rằng, Trung Quốc có lẽ đã xoay chuyển quá nhanh từ đầu tư nước ngoài sang đổi mới trong nước với kế hoạch Made in China 2025, và chiến tranh thương mại có thể gây thiệt hại cho các ngành sản xuất vốn là động lực của nền kinh tế nước này trong một thời gian dài. 

"Kinh tế Trung Quốc vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các doanh nghiệp nước ngoài, không chỉ về bí quyết sản xuất mà cả tiếp thị lẫn bán hàng ở nước ngoài", ông Koo chỉ rõ. "Với góc nhìn đó, các nhà chức trách nên đối xử với vốn nước ngoài tốt hơn nữa so với trước kia".

Theo ông Koo, nếu hy vọng sẽ hồi phục và giữ nguyên được đầu tư nước ngoài, Trung Quốc sẽ phải tiến đến một thỏa thuận thương mại với Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử Mỹ 2020. Nếu ông Trump thua thì "có thể sẽ không tách nổi địa chính trị ra khỏi các vấn đề thương mại".

Thanh Hảo

tin nổi bật

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?