Hôm 27/4, Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc đưa ra tuyên bố ngắn gọn, yêu cầu Meta và Manus hủy bỏ thỏa thuận mua lại sau một cuộc điều tra do Bắc Kinh khởi xướng hồi đầu năm nay.

Động thái này, được dự báo sẽ gây ra hiệu ứng đóng băng đối với cộng đồng khởi nghiệp AI tại Trung Quốc, diễn ra chỉ vài tuần trước hội nghị thượng đỉnh rất được mong đợi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh. Cả hai dự kiến sẽ giải quyết các tranh chấp về một số vấn đề then chốt, từ thương mại đến kiểm soát công nghệ.

manus vcg
Manus đặt trụ sở tại Singapore nhưng có gốc gác Trung Quốc. Ảnh: VCG

Quyết định của Bắc Kinh củng cố sự phân nhánh trong quá trình phát triển công nghệ toàn cầu khi căng thẳng Mỹ - Trung nóng lên, đồng thời nhấn mạnh môi trường ngày càng thách thức đối với các khoản đầu tư xuyên biên giới trong những lĩnh vực trọng yếu như AI và bán dẫn.

Tuy nhiên, việc hủy bỏ thỏa thuận trên thực tế sẽ rất phức tạp. Ngay sau khi công bố thương vụ mua lại vào cuối tháng 12/2025, Meta đã tích hợp Manus vào các hệ thống nội bộ của mình và các giám đốc của startup này cũng đã gia nhập gã khổng lồ công nghệ Mỹ.

Đối với Meta, việc thương vụ bị chặn có thể là một cơ hội bị bỏ lỡ nhằm tăng cường năng lực AI trong bối cảnh cuộc đua công nghệ với các đối thủ như Google và OpenAI đang tăng tốc.

Phản hồi về quyết định của Bắc Kinh, một người phát ngôn của Meta chia sẻ với CNN rằng giao dịch "hoàn toàn tuân thủ luật pháp hiện hành".

Người này cho biết thêm: "Chúng tôi kỳ vọng một giải pháp phù hợp cho cuộc điều tra", nhưng không giải thích chi tiết về cách công ty dự kiến đạt được thỏa hiệp với Bắc Kinh. 

Manus được thành lập tại Trung Quốc và đã tạo ra tiếng vang lớn trong ngành khi ra mắt tác nhân AI - một hệ thống có thể hành động tự chủ thay mặt người dùng - vào tháng 3 năm ngoái.

Đối với nhiều người tại Trung Quốc, sự trỗi dậy của một startup AI tác nhân nội địa với hiệu suất hàng đầu là một niềm tự hào.

Tuy nhiên, tâm lý công chúng đã trở nên tồi tệ sau khi startup này chuyển trụ sở chính và phần lớn hoạt động sang Singapore và càng gay gắt hơn sau khi hãng tuyên bố đã bán mình cho Meta.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, một số người lên án việc bán lại là "phản bội" và cáo buộc công ty "bán mình" cho Mỹ, quốc gia đã áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu sâu rộng đối với Trung Quốc nhằm làm chậm tiến trình của nước này trong các công nghệ tiên phong như AI.

Trong một động thái nhanh chóng bất thường, Bắc Kinh đã mở cuộc điều tra thương vụ mua lại này vào tháng 1. Hiện vẫn chưa rõ liệu giới chức trách có công bố các bước tiếp theo trong cuộc điều tra hay không.

Mặc dù vậy, giới phân tích từng cảnh báo rằng một phản ứng cứng rắn từ Bắc Kinh, chẳng hạn hủy bỏ thỏa thuận, có thể làm nản lòng các doanh nhân có tham vọng toàn cầu và thúc đẩy nhân tài khởi nghiệp ở nước ngoài ngay từ đầu. 

Tháng trước, tờ Financial Times đưa tin Bắc Kinh đã cấm hai nhà đồng sáng lập của Manus là Xiao Hong và Ji Yichao rời khỏi đất nước trong thời gian tiến hành điều tra.

(Theo CNN, CNBC)

Meta sa thải gần 8.000 nhân sự toàn cầuMeta dự kiến sa thải 10% lực lượng lao động toàn cầu, tương đương khoảng 7.800 nhân viên, trong bối cảnh công ty tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI).