'Bác sĩ làm quản lý không thắng nổi cám dỗ thì chuyện vào tù là sớm hay muộn'

Thử hình dung GS bác sĩ khi bước vào phòng mổ thay vì toàn tâm toàn ý để cứu chữa bệnh nhân thì đầu óc vẫn đang bị phân tâm bởi gói thầu A, hợp đồng B nào đó. Sự trăn trở này được ĐBQH nêu ra sáng 13/6.

Sáng 13/6, các ĐBQH thảo luận tại hội trường về dự án Luật Khám chữa bệnh (sửa đổi). Nhiều ý kiến thẳng thắn, tâm huyết được đưa ra khi đề cập đến hiện trạng ngành y và góp ý cho các điều luật nhằm khắc phục hiện trạng đó.

Vào phòng mổ mà đầu óc toàn nghĩ đến gói thầu A, hợp đồng B

ĐB Nguyễn Công Long (Đồng Nai) đánh giá dự án Luật trình Quốc hội lần này diễn ra trong bối cảnh ngành y tế đang trải qua khủng hoảng.

Tình trạng thiếu thuốc, sinh phẩm, vật tư, thiết bị y tế đang diễn ra nhiều nơi "mà điều gì thì chúng ta đều rõ", nhiều người có trách nhiệm trong hệ thống y tế không dám đấu thầu, mua sắm vì sợ sai, sợ vi phạm và thể chế pháp luật không rõ ràng được cho là nguyên nhân của mọi nguyên nhân.

Do vậy, ĐB nhấn mạnh việc sửa đổi luật lần này cần giải quyết những vấn đề bất cập lâu nay trong hệ thống y tế, một trong số đó là mô hình kiêm nhiệm quản lý chuyên môn và quản lý điều hành bệnh viện (BV) công.

ĐB Nguyễn Công Long

Đến nay nước ta vẫn là một trong số ít những quốc gia áp dụng mô hình quản lý kiêm nhiệm. Giám đốc BV công trước hết phải là những người giỏi chuyên môn y khoa, qua phấn đấu lâu dài từ bác sĩ điều trị, quản lý cấp khoa phòng đi lên. Tuy nhiên họ lại không được đào tạo bài bản về kỹ năng quản lý, điều hành, quản trị hoạt động của BV. 

ĐB cũng nêu thực tế, các trường y hiện nay mới tập trung đào tạo vào chuyên môn mà không chú trọng chuyên ngành quản lý BV.

"Không phải cho đến bây giờ khi hàng loạt lãnh đạo BV sai phạm bị xử lý hình sự thì mới thấy mà sự bất cập trong mô hình quản lý BV hiện nay đã xuất hiện từ lâu", ông bày tỏ.

Suốt từ năm 1945 đến nay trong ngành y tế luôn có một hiện tượng người giỏi về chuyên môn y khoa khi được cất nhắc làm lãnh đạo thì luôn có phải có sự lựa chọn làm chuyên môn hay là làm quản lý. Ông dẫn câu chuyện về GS Tôn Thất Tùng - người được giữ trách nhiệm cao, lãnh đạo ngành y tế nhưng cuối cùng đã xin thôi để chuyên tâm cho hoạt động khoa học. Nếu GS Tùng làm nhà quản lý thì chắc chắn thế giới thế kỷ XX đã không có nhà phẫu thuật gan nổi tiếng.

Ông nêu: "Và câu chuyện giằng xé giữa chuyên môn và quản lý vẫn tiếp tục. Mới đây chúng ta vẫn còn nhớ câu chuyện một GS bác sĩ từ chối chức vụ Giám đốc BV hữu nghị để chuyên tâm cho hoạt động nghiên cứu khoa học".

THeo ĐB Long, đối với những người vẫn chấp nhận vừa làm quản lý vừa làm chuyên môn thì áp lực nghiệp vụ là rất lớn và khó có thể hoàn thành cả 2 nhiệm vụ.

"Chúng ta thử hình dung GS bác sĩ khi bước vào phòng mổ thay vì toàn tâm toàn ý để cứu chữa bệnh nhân thì đầu óc vẫn đang bị phân tâm bởi gói thầu A, hợp đồng B nào đó. Và ai cũng hiểu trong gói thầu, hợp đồng đó có vô số những lợi ích, cơ man mối quan hệ chằng chịt. Nếu không thắng nổi những cám dỗ, không xử lý được hết mối quan hệ đó thì chuyện vào tù là sớm hay muộn", ông nhận định.

Ngành y tế đã thấy rõ bất cập, hạn chế trên khi nhiệm kỳ trước Bộ Y tế đã trình Chính phủ chủ trương thí điểm cơ chế tự chủ đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập.

Theo đó cùng với đổi mới cơ chế tự chủ tài chính thì BV công sẽ tự chủ về tổ chức bộ máy theo mô hình thành lập Hội đồng quản lý gồm Tổng GĐ và các GĐ điều hành. Dự kiến sẽ thí điểm BV công thuê giám đốc điều hành là CEO không cần phải là GS, tiến sĩ y khoa mà chỉ cần giỏi về quản lý y tế, điều hành. Chủ trương này nhằm tạo ra bước đột phá, nâng cao chất lượng BV, bảo đảm minh bạch và hiệu quả quản lý BV công, phù hợp với xu hướng chung của thế giới, quan trọng nhất trả lại sứ mệnh thiêng liêng của bác sĩ đó là chăm sóc và chữa bệnh.

Tuy nhiên ĐB Long bày tỏ sự tiếc nuối khi những nỗ lực trên chưa có hiệu quả, quá trình thực hiện vấp phải 2 rào cản chính đó là nhận thức và thể chế.

Về nhận thức, "những ai còn vấn vương về quyền hạn hoặc những lợi ích về chiếc ghế giám đốc thì đã có những bài học cảnh tỉnh". Về thể chế, nếu không sửa đổi bổ sung vào dự thảo luật lần này thì không biết đến bao giờ mới giải quyết được những bất cập lâu nay.

Khi xảy ra hàng loạt các vụ án thì ngành y tế cũng rất nỗ lực trong khâu nhân lực. Ông dẫn chứng việc bổ nhiệm, điều động cán bộ ngành kiểm toán sang làm PGĐ BV Bạch Mai hay có BV bổ nhiệm 2 GĐ với một GĐ chuyên môn và một GĐ điều hành tài chính. Tuy nhiên ĐBQH cho rằng đây chỉ là giải pháp tình thế không thể nào là giải pháp tổng thể cho nguồn nhân lực quản lý của ngành y tế.

Ông cũng cho rằng việc chuyển đổi cả hệ thống y tế công theo mô hình đổi mới đòi hỏi bước đi phù hợp, thậm chí cần thí điểm trước khi luật hóa.

Lòng tham của một số ít cán bộ y tế có cơ hội vươn lên 

ĐB Nguyễn Anh Trí (Hà Nội) cho biết, tròn 40 năm làm nghề y, chưa bao giờ đại biểu thấy luật pháp về y tế bị khủng hoảng, bị thiếu hụt và không cập nhật những bây giờ. 

Theo ĐB, vì yêu cầu khám, chữa bệnh của xã hội tăng cao, y học phát triển quá nhanh, áp lực khám, chữa bệnh thì vẫn luôn là cứu bệnh như cứu hỏa. Đặc biệt, hơn 2 năm vừa qua, đại dịch Covid-19 đã càn quét làm sức khỏe nhân dân bị tổn thương nặng nề, yêu cầu "chống dịch như chống giặc" đã bộc lộ bất cập của hệ thống pháp luật. 

ĐB Nguyễn Anh Trí

Cán bộ y tế đã và đang gồng mình chống dịch họ đã làm ngày làm đêm, bất chấp nguy hiểm, khó khăn mặc dù thù lao đêm trực chống dịch của cán bộ cơ sở chỉ có 18.600 đồng/đêm.

Những quy định của luật pháp không còn phù hợp với phòng chống dịch đã "bó tay ngành y", không thỏa đáng với những gì cán bộ ngành y đóng góp. Hàng ngàn cán bộ y tế, đặc biệt y tế cơ sở đã xin thôi việc cũng do nguyên nhân từ đó.

Ông cũng cho rằng do luật thiếu, sơ hở, còn lỏng lẻo nên lòng tham của một số ít cán bộ y tế có cơ hội vươn lên "xà xẻo, chấm mút, chia chác", cơn bão Việt Á đã nổi. Người xấu đã và đang bị lôi ra ánh sáng, xử lý. Y tế cả nước đang chao đảo, những chiến binh áo trắng kiên cường trong chống dịch, bảo vệ nhân dân nay đang bại hoải, đứng nhìn. Họ nhìn thấy hoạt động mua sắm thuốc men, sinh phẩm đang bị đứt gãy nghiêm trọng, vì các nhà thầu rất dè dặt cung cấp, vì các công ty tư vấn thẩm định hoặc tan vỡ, tạm nghỉ.

Bộ Y tế và các Sở Y tế đang bị đình đốn vì đang bận làm những việc quan trọng hơn, sinh tử với chính họ hơn như giải trình về công tác thanh tra, điều tra. Hoạt động khám, chữa bệnh đang bị ảnh hưởng rất lớn, gây thiệt thòi lớn nhất cho chính người bệnh, người dân.

Cán bộ y tế muốn làm nhưng vì thiếu hành lang pháp lý đầy đủ nên không thể làm được. ĐB Nguyễn Anh Trí kêu gọi Quốc hội, Chính phủ tập trung mọi sức lực giải quyết những vấn đề cấp bách của y tế như về nhân lực, nhân sự, cơ chế bảo vệ, bảo đảm quyền lợi cho nhân viên y tế và về biện pháp ngăn chặn tiêu cực trong ngành y.

Hoàn thiện thể chế đồng bộ, những vấn đề pháp lý về ngành y tế, trước mắt tập trung thực hiện cho được các nội dung trong nghị quyết của Quốc hội, UB Thường vụ Quốc hội để mua sắm chống dịch, khám chữa bệnh và soi xét những vấn đề sai phạm cho thấu lý, đạt tình... 

Trần Thường - Thu Hằng 

ĐBQH lo lắng về tình trạng mua sắm trang thiết bị y tế 'gần như đóng băng'

ĐBQH lo lắng về tình trạng mua sắm trang thiết bị y tế 'gần như đóng băng'

Tiến trình xã hội hóa trong lĩnh vực y tế hiện nay gần như đang đặt ở nút tạm dừng, hoạt động mua sắm trang thiết bị y tế gần như đóng băng và không dám triển khai.
Trước khi rời ghế Bộ trưởng Y tế, ông Nguyễn Thanh Long nói gì về vụ Việt Á?

Trước khi rời ghế Bộ trưởng Y tế, ông Nguyễn Thanh Long nói gì về vụ Việt Á?

Trong thời gian làm Bộ trưởng Y tế, ông Nguyễn Thanh Long đã có nhiều phát ngôn đáng chú ý liên quan đến công tác phòng, chống dịch, vụ Việt Á và các sai phạm trong ngành y tế.
Hệ thống y tế đang bị rúng động bởi 'quả bom' Việt Á

Hệ thống y tế đang bị rúng động bởi 'quả bom' Việt Á

Theo ĐBQH, mặc dù hệ thống y tế đang bị rúng động bởi 'quả bom' Việt Á nhưng việc chống dịch, chữa bệnh, cứu người, chăm sóc sức khỏe người dân vẫn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu.
Bộ trưởng Y tế: Sai phạm trong xã hội hóa y tế rất nhiều

Bộ trưởng Y tế: Sai phạm trong xã hội hóa y tế rất nhiều

Bộ trưởng Y tế nói trong thảo luận tổ tại Quốc hội chiều 26/5, khi thời gian qua xảy ra nhiều sai phạm liên quan đến xã hội hóa y tế, bộ đang xây dựng Nghị định về liên doanh, liên kết trong lĩnh vực này, sớm trình Chính phủ.

tin nổi bật

Chủ tịch Quốc hội: Nỗ lực, cố gắng đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động Quốc hội

Ngày làm việc đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, sáng 27/1 (mùng 6 Tết), Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đã gặp mặt các ĐBQH chuyên trách ở Trung ương và toàn thể cán bộ, công chức, viên chức, người lao động của Văn phòng Quốc hội.

Trăn trở của Chủ tịch Quốc hội với những vấn đề trọng đại của đất nước

Trả lời báo chí nhân dịp Xuân Quý Mão 2023, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chia sẻ nhiều trăn trở liên quan đến công tác lập pháp, hoạt động giám sát cũng như những vấn đề trọng đại của đất nước.

Thông cáo kỳ họp bất thường của Quốc hội miễn nhiệm Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc

VietNamNet trân trọng giới thiệu toàn văn thông cáo báo chí về kết quả kỳ họp bất thường lần thứ 3 của Quốc hội khóa XV diễn ra vào chiều 18/1/2023.

Bà Võ Thị Ánh Xuân giữ quyền Chủ tịch nước

Sau khi Quốc hội miễn nhiệm chức Chủ tịch nước với ông Nguyễn Xuân Phúc, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân giữ quyền Chủ tịch nước cho đến khi Quốc hội bầu Chủ tịch nước mới.

Hình ảnh Quốc hội họp kỳ bất thường về công tác nhân sự

Chiều 18/1, Quốc hội họp kỳ bất thường lần thứ ba để xem xét công tác nhân sự thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Quốc hội miễn nhiệm chức Chủ tịch nước với ông Nguyễn Xuân Phúc

Với kết quả biểu quyết 465/482 (chiếm 93,75%) đại biểu tán thành, chiều nay Quốc hội thông qua Nghị quyết miễn nhiệm chức Chủ tịch nước nhiệm kỳ 2021-2026 và cho thôi làm nhiệm vụ ĐBQH đối với ông Nguyễn Xuân Phúc.

Chủ tịch Quốc hội và phu nhân chủ trì lễ đón Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc

Nhận lời mời của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Kim Jin Pyo và phu nhân dẫn đầu đoàn đại biểu Quốc hội Hàn Quốc thăm chính thức Việt Nam từ ngày 12-18/1.

Quốc hội triệu tập kỳ họp bất thường lần 3 xem xét công tác nhân sự

Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định triệu tập kỳ họp bất thường lần thứ 3, Quốc hội khóa XV để xem xét nội dung về công tác nhân sự thuộc thẩm quyền của Quốc hội.

Bệnh viện công lập phải niêm yết giá khám chữa bệnh theo yêu cầu

Các cơ sở khám chữa bệnh công lập được tự quyết định giá dịch vụ khám, chữa bệnh theo yêu cầu nhưng phải kê khai giá, niêm yết.

Việc phê chuẩn bổ nhiệm hai Phó Thủ tướng có sự đồng thuận, thống nhất cao

Chủ tịch Quốc hội cho biết, việc miễn nhiệm và phê chuẩn bổ nhiệm Phó Thủ tướng bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, đúng quy trình, thủ tục với sự đồng thuận, thống nhất cao.

Quốc hội thông qua mục tiêu GDP bình quân đầu người đạt 7.500 USD vào năm 2030

Quy hoạch tổng thể quốc gia đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP cả nước bình quân đạt khoảng 7,0%/năm giai đoạn 2021-2030. Đến năm 2030, GDP bình quân đầu người theo giá hiện hành đạt khoảng 7.500 USD.

Bộ trưởng Tài chính lý giải việc thiết bị y tế viện trợ từng tắc ở hải quan

Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc mong ĐBQH thấu hiểu và chia sẻ trong lúc cao điểm chống dịch "nhiều khi cũng phải vì dân, có những lúc phải bất chấp nguyên tắc".

Quốc hội nhất trí tiếp tục thực hiện chính sách phòng, chống dịch Covid-19 đến hết 2023

Nghị quyết của Quốc hội cho phép tiếp tục thực hiện các chính sách trong phòng, chống dịch Covid-19 từ ngày 1/1/2023 đến hết ngày 31/12/2023.

Đề xuất chuyển hơn 5.000 tỷ chống dịch còn dư của 24 địa phương

Chính phủ đề nghị cho phép 24 địa phương được chuyển nguồn hơn 5.000 tỷ đồng đã được bố trí chi cho phòng chống dịch Covid-19 năm 2021 nhưng chưa sử dụng hết sang niên độ ngân sách năm 2022.

'Cần giải pháp đủ mạnh để xốc lại tinh thần xả thân chống dịch'

Theo đại biểu Dương Khắc Mai, cần phải có cơ chế, giải pháp đủ mạnh để xốc lại tinh thần hăng say, nhiệt huyết, xả thân vì cộng đồng của tất cả các lực lượng tham gia chống dịch.