Quy định số 196 nêu rõ, tổ chức đảng trong các tập đoàn kinh tế, tổng công ty, công ty, ngân hàng thương mại nhà nước, tổ chức tài chính, doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ hoặc cổ phần trực thuộc đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ hoặc trực thuộc cấp ủy địa phương được tổ chức theo 2 mô hình: Đảng bộ toàn doanh nghiệp và Đảng bộ công ty mẹ của doanh nghiệp.

Điều kiện thành lập Đảng bộ toàn doanh nghiệp

Theo quy định, Đảng bộ toàn doanh nghiệp trực thuộc Đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ được thành lập khi có đủ 3 điều kiện. Thứ nhất, là doanh nghiệp nhà nước do Thủ tướng quyết định thành lập hoặc phê duyệt cho thành lập và có vị trí quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.

Thứ hai, hoạt động của các đơn vị thành viên và doanh nghiệp nhà nước gắn kết chặt chẽ với nhau; các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc hoặc cơ bản phụ thuộc hoàn toàn công ty mẹ của tập đoàn kinh tế, tổng công ty về công nghệ, kỹ thuật, tài chính, thị trường, sản phẩm và dịch vụ chính.

Thứ ba, các đơn vị thành viên của doanh nghiệp nhà nước đóng trên nhiều địa bàn nhưng không chi phối hoặc chi phối không lớn đến nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Trường hợp đặc biệt do Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định.

Đảng bộ toàn doanh nghiệp trực thuộc cấp ủy địa phương (đảng ủy xã, phường, đặc khu nơi đặt trụ sở; đảng ủy UBND tỉnh, thành phố hoặc tỉnh ủy, thành ủy) được thành lập khi cũng có đủ 3 điều kiện: là doanh nghiệp nhà nước do UBND tỉnh, thành phố hoặc các bộ, ngành quyết định thành lập; hoạt động của các đơn vị thành viên và doanh nghiệp nhà nước gắn kết chặt chẽ với nhau; các đơn vị thành viên hạch toán phụ thuộc hoặc cơ bản phụ thuộc hoàn toàn công ty mẹ của tổng công ty, công ty về công nghệ, kỹ thuật, tài chính, thị trường, sản phẩm và dịch vụ chính; các đơn vị thành viên của doanh nghiệp nhà nước đóng trên nhiều xã, phường, đặc khu trong và ngoài tỉnh, thành phố và không chi phối hoặc chi phối không lớn đến nhiệm vụ chính trị, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Điều kiện thành lập Đảng bộ công ty mẹ của doanh nghiệp

Đảng bộ công ty mẹ của doanh nghiệp trực thuộc đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ bao gồm: Tổ chức đảng các phòng, ban, công ty, đơn vị trực thuộc trụ sở chính, các chi nhánh (trừ chi nhánh ngân hàng), văn phòng đại diện hạch toán phụ thuộc; tổ chức đảng ở các doanh nghiệp, đơn vị thành viên có trụ sở đóng trên cùng địa bàn tỉnh, thành phố với trụ sở chính và tổ chức đảng ở các đơn vị thành viên có vị trí, vai trò trụ cột của doanh nghiệp không đóng trên cùng địa bàn tỉnh, thành phố với trụ sở chính. Trường hợp đặc biệt do Bộ Chính trị, Ban Bí thư quyết định.

Các đảng bộ, chi bộ cơ sở đơn vị thành viên còn lại của doanh nghiệp nhà nước trực thuộc cấp ủy xã, phường, đặc khu hoặc đảng ủy UBND tỉnh, thành phố nơi đơn vị thành viên doanh nghiệp nhà nước đặt trụ sở chính.

Quy định số 196 cũng nêu rõ, đối với Đảng bộ doanh nghiệp nhà nước mà cấp ủy cấp trên trực tiếp là tỉnh ủy, thành ủy hoặc đảng ủy trực thuộc Trung ương nhưng chưa đủ điều kiện thành lập đảng bộ cấp trên cơ sở thì cấp ủy cấp tỉnh quyết định thành lập Đảng bộ cơ sở doanh nghiệp nhà nước sau khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Ban Tổ chức Trung ương.

Đảng ủy doanh nghiệp nhà nước chủ trì, phối hợp với cấp ủy địa phương nơi các đơn vị thành viên đặt trên địa bàn lãnh đạo, chỉ đạo các tổ chức đảng thực hiện nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và công tác cán bộ.

Đảng ủy doanh nghiệp nhà nước cũng phối hợp với cấp ủy địa phương lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng Đảng, các tổ chức chính trị - xã hội theo quy chế phối hợp công tác giữa đảng ủy doanh nghiệp nhà nước với cấp ủy địa phương do Ban Bí thư ban hành.

Ban Bí thư giao Ban Tổ chức Trung ương hướng dẫn, chỉ đạo việc chuyển giao, tiếp nhận, kiện toàn tổ chức đảng doanh nghiệp nhà nước theo Quy định 196; phối hợp các cơ quan liên quan thường xuyên theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, giám sát; tiến hành sơ kết, tổng kết quy định, báo cáo Ban Bí thư.

Tỉnh ủy, thành ủy, Đảng ủy Chính phủ có trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, tổ chức học tập, nghiên cứu Quy định số 196; xây dựng chương trình, kế hoạch tổ chức thực hiện quy định này và bổ sung, sửa đổi quy chế làm việc của cấp ủy cho phù hợp.

Đảng ủy doanh nghiệp nhà nước trực thuộc Đảng ủy bộ, cơ quan ngang bộ và cấp ủy cấp tỉnh, Đảng ủy doanh nghiệp trực thuộc cấp ủy địa phương, Đảng ủy UBND tỉnh, thành phố và Đảng ủy xã, phường, đặc khu xây dựng quy chế phối hợp công tác, cụ thể hóa nội dung Quy định số 196 và các quy định có liên quan, hoàn thành trước ngày 30/8.