Băn khoăn về đáp án 2 câu hỏi lịch sử ở Chung kết Đường lên đỉnh Olympia

Ngoài câu hỏi Tiếng Anh mà Ban tổ chức Đường lên đỉnh Olympia năm 2022 đã đính chính, nhiều khán giả còn băn khoăn về độ chính xác của đáp án 2 câu hỏi khác liên quan đến lịch sử.

Sau trận Chung kết Đường lên đỉnh Olympia năm 2022 (diễn ra sáng ngày 2/10), nhiều khán giả cho rằng đáp án của 2 câu hỏi liên quan đến lĩnh vực lịch sử chưa thật sự thuyết phục. 

Trước hết là câu hỏi lịch sử trong phần thi Về đích của thí sinh Bùi Anh Đức, có giá trị 30 điểm. 

Câu hỏi như sau: “Dân gian có những câu: 'Chu tri rành rành/ Cái đanh nổ lửa/ Con ngựa đứt cương/ Ba vương tập đế/ Cấp kế đi tìm/ Hú tim bắt ập'. Ở đây, ‘Ba vương’ là ba vị vua nào?”. 

Ở câu hỏi này, Ban tổ chức chương trình đưa ra câu trả lời như sau: “Ba vương tập đế” chỉ việc trong vòng chưa đầy 4 tháng sau khi vua Tự Đức mất, đã có liên tiếp 3 vị vua thay nhau lên ngôi là Hàm Nghi, Kiến Phúc và Hiệp Hòa.

Tuy nhiên, sau khi kết thúc chương trình, nhiều ý kiến cho rằng đáp án của câu hỏi lịch sử này chưa chính xác, vua Hàm Nghi không thể nằm trong câu vè này.

Trao đổi với VietNamNet, thầy Trần Trung Hiếu (giáo viên dạy Lịch sử của Trường THPT Chuyên Phan Bội Châu, Nghệ An) cho rằng Ban tổ chức không nên hỏi những kiến thức lịch sử bằng những câu mang tính dân gian, thiếu chặt chẽ, bởi rất dễ gây tranh cãi.

“Lịch sử Việt Nam thời Vương triều Nguyễn (1802-1945) trải qua 13 vị vua. Giai đoạn sau khi vua Tự Đức băng hà là sự kế tiếp của 3 vua theo thứ tự là Dục Đức, Hiệp Hòa, Kiến Phúc. Lịch sử quen gọi thời kỳ này là ‘Tứ nguyệt tam vương’. Đáp án mà Ban tổ chức đưa ra với tên của 3 vị vua sau khi Tự Đức mất là Hàm Nghi, Kiến Phúc, Hiệp Hòa là không chính xác” - thầy Hiếu nói. 

Đồng quan điểm, GS Phạm Hồng Tung, Viện trưởng Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển - ĐH Quốc gia Hà Nội, nhận xét ở một chương trình được quan tâm rộng rãi của học sinh và nhân dân cả nước thì không nên lấy dữ kiện là một bài đồng dao làm cơ sở cho câu hỏi ra đề.

“Bởi thường trong văn hóa dân gian, đồng dao, ca dao được hình thành một cách tự phát và sau đó người ta có nhiều dị bản, kiến giải khác nhau. Tính xác thực đến đâu cần có những nghiên cứu cụ thể và tôi cho rằng ban tổ chức lấy dữ kiện đó làm đề thi là một lựa chọn mạo hiểm và cần rút kinh nghiệm” - GS Tung lưu ý.

GS Tung cũng cho hay qua việc đọc những kiến giải khác nhau, “tam vương” ở đây không nói đến vua Hàm Nghi, mà nói đến 3 vị vua triều Nguyễn gồm Hiệp Hòa, Dục Đức và Kiến Phúc.

“Tuy nhiên, với những diễn biến đi kèm như “Cấp kế đi tìm”, “Con ngựa đứt cương”... cũng chưa có nghiên cứu cụ thể nào cho thấy dân gian ám chỉ điều gì. Khi mà chưa thể kết luận, đề thi chưa chuẩn thì rất khó có đáp án chuẩn”.

Câu hỏi lịch sử thứ 2 cũng gây tranh cãi nằm ở phần thi Về đích của thí sinh Vũ Bùi Đình Tùng, với nội dung: "Tấm bản đồ địa lý nào của nước ta vẽ khoảng năm 1838, ghi hai tên Hoàng Sa và Vạn Lý Trường Sa thuộc lãnh thổ Việt Nam?". 

Với câu hỏi này, thí sinh Đình Tùng đưa ra đáp án “Đại Nam thống nhất toàn đồ”. 

Đáp án của chương trình đưa ra là “Đại Nam nhất thống toàn đồ”. 

Sau đó, MC đã xin ý kiến Ban cố vấn. Nhà sử học Lê Văn Lan đã trả lời và chấp nhận đáp án "Đại Nam thống nhất toàn đồ".

“Trong tổ hợp từ làm tên của bản đồ này có 2 từ là ‘thống nhất’ và ‘nhất thống’. Ngôn ngữ thế kỷ 19 gọi là ‘nhất thống’ - tức là thu hết cả về làm một; còn đến thời đại chúng ta thì thành ra là ‘thống nhất’. Cho nên, tôi nghĩ chỗ này cũng không cần phải nghiêm khắc lắm. Nguyên văn thì phải nói là ‘Đại Nam nhất thống toàn đồ’, nhưng cái nghĩa của ‘nhất thống’ hay ‘thống nhất’ là một, và em đó đã nói được” - Nhà sử học Lê Văn Lan giải thích thêm. 

Trao đổi với VietNamNet, GS Phạm Hồng Tung cho rằng không thể đảo trật tự từ mà vẫn chấp nhận đúng. 

GS Tung cho rằng, tên bản đồ là một điển chương - tức là tên riêng của một văn bản, tài liệu có tính pháp lý, chuẩn mực của quốc gia. “Vì vậy, khi nói đến tên của bản đồ cần nói tuyệt đối chính xác mới có ý nghĩa. Chứ không thể nói đảo trật tự từ, bởi như vậy thì không còn chính xác nữa”, GS Tung nói.

Chưa kể, theo GS Tung, trong trật tự từ, chữ “nhất thống” và chữ “thống nhất” có ý nghĩa hơi khác nhau, chứ không hoàn toàn giống nhau.

Theo GS Tung “nhất thống toàn đồ” là một cụm từ nói đến bản đồ toàn bộ đất nước Việt Nam với ý nghĩa đã được quy về một mối. “Chữ ‘nhất thống’ ở đây không chỉ đơn giản là thống nhất về mặt lãnh thổ mà còn thống nhất về quyền lực chính trị và thực thi quyền lực đó với lãnh thổ đã được thống nhất đó. Do đó, khi đảo lại thành ‘thống nhất’ đã làm giảm bớt giá trị của từ gốc ‘nhất thống’” - GS Tung nói.

“Ở chỗ này, nếu chấp nhận câu trả lời của thí sinh, thì có lẽ Ban tổ chức và ban giám khảo có phần ưu ái, thông cảm cho thí sinh cho một câu trả lời tương đối. Tuy nhiên, khi nói đến quốc thống, điểm chương thì phải nói tuyệt đối chính xác chứ không thể du di, châm chước được”.

Thầy Nguyễn Duy Khánh, giáo viên môn Lịch sử, Trường THPT Nguyễn Du (Sông Hinh, Phú Yên) cũng chia sẻ quan điểm rằng: "Phải đúng là "nhất thống" chứ không phải "thống nhất" vì tên gọi là tên gọi, không thể vì đồng nghĩa mà thay đổi được, trừ khi đó là bản dịch, còn ở đây là tên một bản đồ nên chắc chắn không thể thay đổi".

Thầy Khánh cũng khẳng định nếu câu hỏi này được đưa ra trên lớp và học sinh của thầy trả lời là “Đại Nam thống nhất toàn đồ” như thí sinh trong chương trình Đường lên đỉnh Olympia, chắc chắn thầy sẽ không cho điểm.

tin nổi bật

Phụ huynh 'tố' trường ấn định mức thu 308 triệu đồng xã hội hóa quỹ khen thưởng

UBND tỉnh Cà Mau chuyển đơn phản ánh của phụ huynh đến Sở GD-ĐT xác minh xem xét, xử lý sự việc một trường ở huyện Thới Bình vận động thu tiền xã hội hóa.

Nữ sinh tử vong do trượt ngã từ tầng 2

Trong lúc trèo lên mái che hành lang, một nữ sinh lớp 11 ở Phú Thọ không may trượt chân ngã từ tầng 2, dẫn đến tử vong.

Một loạt học sinh tiểu học ở Tiền Giang nôn ói sau khi uống sữa

Sau khi uống sữa tại trường, 14 em học sinh tiểu học ở Tiền Giang bị đau bụng, nôn ói, được bác sĩ truyền dịch.

Phụ huynh trường Ischool yêu cầu lắp camera sau vụ hơn 600 học sinh ngộ độc

Trước khi cho con trở lại lớp, phụ huynh muốn trường Ischool Nha Trang lắp camera theo dõi ở hành lang, khu vực công cộng và kiểm soát an toàn thực phẩm lẫn nguồn nước.

Cha nữ sinh Huế đau đớn nghĩ đến lý do con nhảy sông

Sau hơn nửa ngày tìm kiếm nữ sinh lớp 9 ở Huế nhảy sông Bồ mất tích, lực lượng chức năng và gia đình vẫn chưa tìm thấy tung tích nạn nhân.

14 học sinh Ischool Nha Trang vẫn điều trị trong bệnh viện

Sức khỏe các học sinh trường Ishool Nha Trang (Khánh Hòa) bị ngộ độc thực phẩm đã qua giai đoạn nặng, nhưng vẫn còn 14 em tiếp tục điều trị tại các bệnh viện.

Nữ sinh Huế bỏ xe trên cầu, nhảy xuống sông mất tích

Sau khi chạy xe đạp điện lên khu vực cầu An Lỗ (xã Phong An, huyện Phong Điền) nữ sinh Tr. bất ngờ bỏ xe và đôi dép lại trên cầu, nhảy xuống sông Bồ trong đêm.

Hiệu trưởng Ischool Nha Trang: Vụ việc quá sức tưởng tượng của tôi

Chứng kiến hàng trăm học sinh trên giường bệnh do ngộ độc thực phẩm, thầy hiệu trưởng Phạm Hữu Bình thấy đau xót vì chưa làm tròn trách nhiệm.

6 ngày thấp thỏm chăm con trong viện của phụ huynh Ischool Nha Trang

Gần một tuần qua, hàng trăm phụ huynh trường Ischool Nha Trang (Khánh Hòa) lo âu khi con phải nằm viện do bị ngộ độc sau khi ăn cánh gà chiên nhiễm khuẩn trong bữa trưa 17/11.

Khánh Hòa hỗ trợ gia đình bé trai trường Ischool tử vong vì ngộ độc

Chính quyền Khánh Hòa đã hỗ trợ gia đình đồng thời thông báo cho Lãnh sự quán Malaysia tại TP.HCM về trường hợp nam sinh lớp 1 trường Ischool Nha Trang tử vong sau khi bị ngộ độc thực phẩm.

Học sinh trường Ischool ngộ độc cánh gà chiên: Công an vào cuộc

Công an Khánh Hòa đề nghị các đơn vị liên quan, trong đó có trường Ischool Nha Trang và các bệnh viện, cung cấp thông tin về việc hơn 600 học sinh bị ngộ độc phải nhập viện.

Hiệu trưởng ở Trung Quốc ăn cùng học sinh, Nhật cấm trường nấu đồ đông lạnh

Nhiều quốc gia đã ban hành các đạo luật nhằm đảm bảo chất lượng dinh dưỡng và sự an toàn trong các bữa ăn học đường. Tại Trung Quốc, hiệu trưởng các trường mầm non, tiểu học, THCS ăn cùng học sinh để giám sát, đảm bảo chất lượng thực phẩm

Khánh Hòa kiểm tra toàn bộ bếp ăn bán trú sau vụ hơn 600 học sinh ngộ độc

Tỉnh Khánh Hòa yêu cầu Sở GD-ĐT lập đoàn kiểm tra toàn bộ trường học tổ chức bếp ăn bán trú, đình chỉ hoạt động khi không đảm bảo an toàn thực phẩm.

Ngộ độc ở trường Ischool Nha Trang: Nhiều loại vi khuẩn trong mẫu cánh gà chiên

Cơ quan chức năng đã có kết luận nguyên nhân hơn 600 học sinh ngộ độc ở trường Ischool Nha Trang.

Cơ sở nào phụ trách bữa ăn bán trú của Ischool Nha Trang?

Trường Ischool Nha Trang (Khánh Hòa) đã ký hợp đồng với hộ kinh doanh để tổ chức bữa ăn cho học sinh bán trú, nấu tại trường.