Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, đến đầu tháng 11/2026, khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương ghi nhận 31 cơn bão, là ít thay đổi so với trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, từ đầu năm đến nay, trên khu vực Biển Đông mới ghi nhận được 5 cơn bão, 3 áp thấp nhiệt đới (ATNĐ), trong đó có 2 cơn (1 cơn bão và 1 cơn ATNĐ) ảnh hưởng đến đất liền Việt Nam.
Lý giải về tình trạng này, cơ quan khí tượng cho biết số lượng bão/ATNĐ trong năm 2026 ít hơn hẳn so với trung bình nhiều năm, nguyên nhân chủ yếu là tác động của hiện tượng El Nino mạnh đến rất mạnh. Sự tương tác giữa biển và khí quyển làm thay đổi hoàn lưu quy mô lớn và phân bố đối lưu, khiến điều kiện thuận lợi cho sự hình thành bão trên Biển Đông suy giảm rõ rệt.
Theo thống kê của cơ quan khí tượng, trong những năm El Nino, số lượng bão và ATNĐ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam thường có xu hướng thấp hơn trung bình nhiều năm.
El Nino rất mạnh khiến hoạt động bão trên Biển Đông suy giảm
Cơ quan khí tượng nhận định, từ nay đến cuối năm 2026 và giai đoạn đầu năm 2027, El Nino được dự báo tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh, với xác suất lên tới 96%, tăng hơn so với dự báo cùng thời kỳ tháng trước là 3% (trong đó xác suất El Nino đạt cường độ mạnh chỉ còn là 4%).
Do El Nino tiếp tục duy trì cường độ cao, từ nay đến hết năm 2026, số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên Biển Đông cũng như số cơn đổ bộ vào đất liền nước ta nhiều khả năng thấp hơn trung bình nhiều năm. Theo thống kê, trung bình nhiều năm, Biển Đông ghi nhận khoảng 2,5 cơn bão và ATNĐ trong giai đoạn này, trong đó khoảng 1,1 cơn đổ bộ vào đất liền.
Tuy nhiên, cơ quan khí tượng lưu ý, dù số lượng bão và ATNĐ được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm, nhưng người dân vẫn cần đề phòng khả năng có bão hoặc ATNĐ trên Biển Đông và ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền, đặc biệt là khu vực Trung Bộ và Nam Bộ (mặc dù xác suất xảy ra thấp).
Bão trên Thái Bình Dương liên tục bẻ lái ra vùng biển xa
Phân tích thêm về diễn biến này, TS. Nguyễn Ngọc Huy, chuyên gia về biến đổi khí hậu và cảnh báo thiên tai, cho biết phần lớn các cơn bão, kể cả siêu bão, hình thành từ đầu năm đến hết tháng 10/2026 trên khu vực Thái Bình Dương có xu hướng bẻ lái tại khu vực kinh tuyến 130-140 độ Đông, sau đó di chuyển về phía Đông Bắc, hướng ra vùng biển rộng lớn giữa Thái Bình Dương, xa đất liền.
Vì vậy, số lượng bão di chuyển vào đất liền trong năm nay rất ít.
Theo TS. Huy, có nhiều yếu tố chi phối hướng di chuyển của bão, nhưng yếu tố quan trọng nhất là tác động của El Nino rất mạnh.
“Hiện tượng này khiến gió mậu dịch có xu hướng đổi chiều, từ Tây Thái Bình Dương sang Đông Thái Bình Dương, thay vì thổi từ Đông sang Tây như trong những năm La Nina và trạng thái trung tính”, TS. Huy nhận định.
Bên cạnh đó, sự thay đổi của hệ thống khí áp khiến áp cao cận chí tuyến và áp cao lục địa phía Tây (khu vực lục địa Trung Quốc, Nhật Bản và phía Bắc Việt Nam) thường xuyên duy trì cường độ cao, với khí áp khoảng 1.010-1.025 hPa.
Theo chuyên gia, hệ thống áp cao này tạo thành một bức tường khí áp ở phía Tây, cản trở các cơn bão di chuyển vào đất liền.
Nếu hình thế khí áp nói trên tiếp tục duy trì, trong tháng 11 sẽ có ít khả năng xuất hiện bão di chuyển vào Biển Đông.
El Nino tiếp tục duy trì cường độ rất mạnh và có khả năng đạt đỉnh vào cuối năm 2026. Ngay đầu tháng 11, miền Bắc liên tiếp đón 2 đợt không khí lạnh, trong đó đợt thứ hai khiến vùng núi chuyển rét.
Nhiệt độ tháng 10/2026 cao bất thường khi 98 trạm khí tượng trên cả nước ghi nhận mức trung bình tháng đạt hoặc vượt giá trị lịch sử. Sang tháng 11, không khí lạnh được dự báo hoạt động yếu hơn trung bình nhiều năm.
Theo kịch bản biến đổi khí hậu cập nhật năm 2025, khi nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng 4 độ so với thời kỳ tiền công nghiệp, Việt Nam có thể đối mặt với siêu bão như Yagi (2024) xuất hiện trung bình 7 năm/lần.
.svg){kind=icon}
