Bộ Tài chính đang lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương và một số tổ chức liên quan về dự thảo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) về mức thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, dầu.

Theo dự thảo nghị quyết, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế BVMT với mặt hàng xăng (trừ ethanol) từ mức 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng/lít. 

Tương tự, mức thuế với dầu diesel cũng được đề nghị giảm một nửa, từ 1.000 đồng/lít về 500 đồng/lít. 

Riêng nhiên liệu bay, Bộ Tài chính đề xuất đưa thuế này về 1.000 đồng/lít, giảm 500 đồng/lít so với hiện hành.

W-giam thue xang dau.jpg
Bộ Tài chính muốn giảm 1.000 đồng/lít thuế bảo vệ môi trường với xăng. Ảnh: Tâm An

Theo tờ trình, Bộ Tài chính cho biết, căn cứ đề xuất của Bộ Công Thương, hiện nay trong cơ cấu các yếu tố cấu thành giá cơ sở xăng dầu, thuế BVMT (chiếm khoảng 6,7% trong cơ cấu giá cơ sở xăng dầu). Trường hợp điều chỉnh thuế BVMT về mức 0 đồng phải trình Quốc hội, còn nếu sửa trong khung mức thuế thì thuộc thẩm quyền của UBTVQH. 

Trước bối cảnh giá xăng dầu thế giới biến động cấp bách, cần các biện pháp ứng phó nhanh, Bộ Công Thương đề xuất giảm tối đa mức thuế trong khung thuế BVMT trình UBTVQH quyết định. Mặt hàng xem xét giảm là xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay.

Mức thuế BVMT đối với nhóm hàng hóa xăng, dầu, mỡ nhờn đang được thực hiện theo Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15 (áp dụng từ ngày 1/1/2026 đến hết ngày 31/12/2026) và hiện vẫn còn dư địa để điều chỉnh mức thuế BVMT đối với xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay.

Do vậy, trên cơ sở đề xuất của Bộ Công Thương và căn cứ khung mức thuế BVMT quy định tại Luật Thuế BVMT, Bộ Tài chính đã đề xuất như dự thảo Nghị quyết.

Theo Bộ Tài chính, thuế BVMT là thuế gián thu và được tính vào giá bán của hàng hóa. Nếu giảm theo phương án này, giá xăng bán lẻ (đã gồm phần giảm thuế giá trị gia tăng) có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít. Với dầu diesel và nhiên liệu bay, mức giảm tương ứng là 540 đồng/lít.

Tuy nhiên, do giá bán lẻ xăng, dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào giá xăng, dầu thành phẩm thế giới nên mức giảm giá bán lẻ xăng, dầu trong nước cụ thể sẽ tùy thuộc vào tình hình biến động của giá xăng, dầu thành phẩm thế giới.

Ngoài ra, theo tính toán của Cục Thống kê, thực hiện giải pháp này sẽ tác động làm CPI chung tháng 3/2026 tăng thêm khoảng 1,63 điểm phần trăm (so với trước khi xảy ra xung đột giữa Trung Đông). Tác động trực tiếp làm CPI quý I/2026 so với cùng kỳ năm trước tăng khoảng 0,43 điểm phần trăm. 

Đồng thời, ước tính tác động trực tiếp làm CPI bình quân năm 2026 so với năm 2025 tăng khoảng 1,35 điểm phần trăm. Mức tăng này thấp hơn so với nếu vẫn giữ nguyên thuế BVMT đối với xăng, dầu (dự kiến chỉ số CPI bình quân năm 2026 so 2025 nếu giữ nguyên mức thuế BVMT đối với xăng, dầu như hiện hành là 1,4 điểm phần trăm), từ đó, góp phần kiềm chế lạm phát.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh mức thuế BVMT như đề xuất vẫn đảm bảo trong khung mức thuế quy định tại Luật Thuế BVMT, phù hợp thẩm quyền và là giải pháp hiệu quả để đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội mà Đảng và Nhà nước đã đặt ra trong năm 2026, trong đó có yêu cầu về thực hiện kiểm soát lạm phát.

Về thời gian áp dụng, dự thảo đề xuất nghị quyết có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/6/2026. Đồng thời, giao Chính phủ điều chỉnh thời gian hiệu lực của nghị quyết phù hợp với tình hình thực tế.

Trong thời gian Nghị quyết này có hiệu lực thi hành, xăng, nhiên liệu bay, dầu diesel không áp dụng mức thuế BVMT quy định tại Nghị quyết số 109/2025/UBTVQH15.

Theo cơ quan soạn thảo, với mức thuế BVMT và thời gian dự kiến áp dụng như đề xuất, dự kiến sẽ làm giảm thu NSNN bình quân khoảng 1.790 tỷ đồng/tháng (đã bao gồm giảm thu thuế giá trị gia tăng). Đây được xem là khoản tiền Nhà nước hỗ trợ cho người dân giảm bớt khó khăn và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.