Việt Nam và Ấn Độ từ rất sớm đã có mối liên hệ và giao lưu thương mại, văn hóa, tôn giáo với nhiều điểm tương đồng. Lịch sử giao lưu văn hóa, tôn giáo hai nước được thể hiện sinh động. 

Ở Hà Nội hiện nay có 2 cây bồ đề nằm trong khuôn viên 2 ngôi chùa với kiến trúc độc đáo - điểm đến linh thiêng bậc nhất, vừa là biểu tượng của Thủ đô cũng vừa là biểu tượng cho quan hệ giao lưu văn hóa, tôn giáo Việt - Ấn.

W-Chùa Một Cột 1.jpg

Cây bồ đề được tách từ cội cây nơi Phật Thích Ca đắc đạo, do Tổng thống Rajendra Prasad tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp Người sang thăm Ấn Độ năm 1958. Cây bồ đề đã được Người đem trồng trong sân chùa Một Cột và hiện nay đã thành cây cổ thụ.

W-Chùa Một Cột 2.jpg

Chùa Một Cột được xây dựng năm 1049, thuộc cụm di tích chùa Diên Hựu nằm trên phố Chùa Một Cột, gần Lăng Chủ Tịch Hồ Chí Minh. Chùa Một Cột có tên ban đầu là Liên Hoa Đài tức là Đài Hoa Sen với lối kiến trúc độc đáo: một điện thờ đặt trên một cột trụ duy nhất. Liên Hoa Đài là công trình nổi tiếng nhất nằm trong quần thể kiến trúc chùa Diên Hựu, có nghĩa là ngôi chùa "phúc lành dài lâu".

W-Chùa Một Cột 3.jpg

Theo sử tích, Thái tử Tất-đạt-đa Cồ-đàm đã ngồi thiền định dưới gốc cây bồ đề và đạt tới sự giác ngộ, trở thành Đức Phật. Bởi vậy, từ nhiều đời nay, người Việt Nam và người Á Đông thường coi loài cây này là biểu trưng của trí tuệ và tinh thần khoan dung của Phật giáo.

W-Chùa Một Cột 4.jpg

Sau hơn 6 thập niên sinh trưởng ở Hà Nội, cây bồ đề chùa Một Cột đã đạt đến vóc dáng cao lớn, với chiều cao khoảng 20m, gốc to cỡ ba người ôm.

W-Chùa Một Cột 5.jpg

Dưới gốc bồ đề trong khuôn viên chùa Một Cột có đặt bảng giới thiệu nguồn gốc cây.

W-Chùa Trấn Quốc 1.jpg

Trong sân chùa Trấn Quốc gần 70 năm nay vẫn hiện diện cây bồ đề cũng có nguồn gốc từ Ấn Độ. Cây bồ đề này là quà của Tổng thống Ấn Độ Prasad tặng trong chuyến thăm Việt Nam năm 1959. Cây bồ đề này còn được gọi là “cây ngoại giao” vì đây là cây được Tổng thống Ấn Độ trồng để đáp lễ việc Bác Hồ đã trồng tặng Ấn Độ một cây đại (cũng là cây nhà Phật) trong chuyến thăm Ấn Độ trước đó.

W-Chùa Trấn Quốc 2.jpg

Chùa Trấn Quốc tọa lạc trên một hòn đảo nhỏ phía Đông Hồ Tây (Hà Nội) là ngôi cổ tự linh thiêng bậc nhất Việt Nam với hơn 1.500 năm lịch sử. Nổi tiếng với kiến trúc độc đáo, bảo tháp lục độ đài sen và cảnh quan yên bình bên hồ, chùa từng là trung tâm Phật giáo thời Lý - Trần, thu hút đông đảo du khách tham quan và chiêm bái.

W-Chùa Trấn Quốc 3.jpg

Du khách nước ngoài chiêm bái quanh gốc cây bồ đề khi tham quan chùa Trấn Quốc.

W-Chùa Trấn Quốc 4.jpg

Theo tác giả Thích Thanh Tâm giới thiệu trên nguyệt san Giác Ngộ, các nhà sư Ấn Độ là những nhà truyền giáo đem Phật giáo vào Việt Nam thông qua con đường thương mại biển, tạo nên sự liên kết giữa văn hóa Ấn Độ và văn hóa bản địa, trở thành thành tố văn hóa không thể thiếu trong văn hóa Việt Nam. Phật giáo đóng vai trò khơi nguồn trong mối quan hệ hữu nghị Việt Nam - Ấn Độ từ rất sớm.

W-Chùa Trấn Quốc 5.jpg

Không chỉ những du khách người châu Á đến từ các nước chịu ảnh hưởng lớn bởi văn hóa Phật giáo, nhiều du khách đến từ châu Âu cũng thành kính chiêm bái quanh cây bồ đề.

W-A58I8542.jpg

Bia đá lược dẫn về cây bồ đề trong chùa Trấn Quốc.

Chùa Trấn Quốc 7.jpg
Chiều ngày 15/10/2023, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn và Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đã tới tham quan, lễ chùa và thăm cây bồ đề tại chùa Trấn Quốc. Đây là hoạt động văn hóa tâm linh nằm trong khuôn khổ chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Jaishankar. Ảnh: Phong Sơn.