Các nguy cơ của cuộc cạnh tranh Mỹ - Trung toàn diện

Giới phân tích cho rằng, các chính trị gia Mỹ cần tính toán cẩn thận các hệ lụy khi cạnh tranh Mỹ - Trung bùng phát thành chiến tranh lạnh toàn diện.

Tuần trước, giáo sư sử học Stephen Wertheim thuộc Đại học Columbia đã cho đăng tải một bài xã luận trên tờ New York Times cảnh báo về các nguy cơ xảy ra một cuộc chiến tranh lạnh giữa Mỹ và Trung Quốc.

{keywords}
 

Ông Wertheim lo lắng, quan điểm ở Washington về hiện trạng mối quan hệ với Trung Quốc đã thay đổi đáng kể trong vài năm trở lại đây, trên khắp chính trường. Các chính trị gia thuộc đảng Dân chủ dường như cũng "chủ chiến" với Trung Quốc như Tổng thống Donald Trump.

Theo ông Wertheim, cách tiếp cận bài Trung của chính quyền ông Trump đang đẩy Mỹ vào nguy cơ leo thang căng thẳng với Trung Quốc tới mức hai bên sẽ không thể hợp tác nữa.

Hiện có thể hơi sớm để gióng lên hồi chuông báo động liên quan đến nếp nghĩ ở Washington về sự trỗi dậy của một cuộc chiến tranh lạnh mới. Song, việc tính toán cẩn thận các khía cạnh của cuộc đối đầu Mỹ - Trung cũng rất quan trọng. 

Bất chấp sự "phân tách" đang tiếp diễn, mối quan hệ Mỹ - Trung chặt chẽ hơn cũng như đóng vai trò quan trọng với nội bộ mỗi nước, hơn nhiều so với mối quan hệ Mỹ - Liên Xô vào năm 1945.

Mối quan hệ kinh tế, xã hội và chính trị mà Trung Quốc và Mỹ thiết lập kể từ những năm 1990 đã giúp đưa hàng trăm triệu người thoát khỏi nghèo đói và thông qua đó biến đổi nền kinh tế của cả hai nước.

Hàng triệu người qua lại giữa hai nước và vốn hiểu biết văn hóa lẫn nhau cũng được tăng cường. Các khác biệt "nền văn mình" giữa Trung Quốc và Mỹ (hoặc giữa Mỹ và Nhật) không ngăn cản hai bên phát triển một trong những mối quan hệ kinh tế hiệu quả nhất trong lịch sử thế giới.

Những điểm bất đồng giữa Bắc Kinh và Washington chắc chắn tồn tại. Các quan ngại về sự chiếm đoạt công nghệ là có thật, mặc dù có lẽ ít xuất hiện hơn so với những huyên náo trong hai năm vừa qua. Quân đội Trung Quốc đang ngày càng lớn mạnh.

Theo tạp chí The Diplomat, ông Wertheim chỉ ra rằng, Mỹ và Trung Quốc vẫn cần phải cùng nhau bắt tay giải quyết các vấn đề kiểm soát toàn cầu. Sự biến đổi khí hậu có thể là vấn đề lớn nhất trong số này, nhưng còn nhiều lĩnh vực khác mà hai nước có thể hưởng lợi từ hợp tác.

Mỹ và Liên Xô đã hợp tác trong nhiều vấn đề toàn cầu, dù vẫn xem nhau là mối đe dọa hiện hữu. Xét quy mô mối quan hệ hiện tại giữa Mỹ và Trung Quốc, Washington và Bắc Kinh nhiều khả năng có nhiều lĩnh vực hợp tác hơn.

Ông Wertheim đã đúng về tính thống nhất trong việc thay đổi thái độ của các chính trị gia Mỹ đối với Trung Quốc. Sự chuyển biến đó càng đáng chú ý hơn trong bối cảnh phân cực của chính giới Mỹ.

Cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2020 cũng có thể làm cho mọi thứ tồi tệ hơn, tạo ra lối cường điệu hóa mà sự đồng thuận lưỡng đảng thường mang tới. Trong số các ứng cử viên chủ chốt, cho đến nay chỉ có mình ông Joe Biden đưa ra lưu ý tiết chế về Trung Quốc.

Điều này có lẽ không có gì đáng ngạc nhiên nếu xét đến việc ông Biden luôn tương thích dễ dàng với hầu hết sự đồng thuận chính sách đối ngoại của lưỡng đảng kể từ những năm 1990.

Cạnh tranh đang có nguy cơ phát triển "toàn diện", đến mức khiến chiến tranh lạnh dường như là hậu quả tất yếu. Ngay cả những nhân vật có quan điểm diều hâu về Trung Quốc ở Washington được cho cần phải đánh giá cẩn thận về những gì tạo nên mặt tích cực trong mối quan hệ Mỹ - Trung.

Tuấn Anh

tin nổi bật

Diện mạo mới của Vùng Vịnh giữa khủng hoảng năng lượng và địa chính trị

Cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến dịch đặc biệt của Nga đang mở ra thời cơ để tăng cường sức ảnh hưởng cho các quốc gia Vùng Vịnh.

Đại sứ Israel: Hai năm sau hiệp ước Abraham, từ giấc mơ tới hiện thực

Ở Israel, chúng tôi được dạy “mơ mộng lớn”. Ngày nay, chúng ta đã thấy giấc mơ ấy thành hiện thực. Hiệp ước Abraham mở ra nhiều cơ hội và tiềm năng to lớn cho khu vực của chúng tôi…

Nga có thể làm gì để đối phó diễn biến bất lợi ở Ukraine?

Tổng thống Vladimir Putin không bình luận công khai về việc quân Nga rút khỏi một số khu vực đông bắc Ukraine. Song, Moscow được cho đang chịu áp lực phải giành lại thế chủ động trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở nước láng giềng.

Sóng gió đón đợi tân nữ Thủ tướng Anh

Bà Liz Truss sẽ tiếp quản vị trí Thủ tướng Anh từ ông Boris Johnson vào thời điểm đầy sóng gió ở xứ sở sương mù.

Châu Âu ngăn khủng hoảng năng lượng biến thành suy thoái kinh tế cách nào?

Các chuyên gia tin, châu Âu có thể thực hiện các giải pháp đồng bộ, mạnh mẽ hơn để ngăn chặn cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại biến thành suy thoái kinh tế.

Các biện pháp trừng phạt Nga của phương Tây có hiệu quả?

Giới phân tích nhận định, các biện pháp trừng phạt của phương Tây đang tác động lớn đến nền kinh tế Nga nhưng không phải là "đòn hạ đo ván".

Điều gì xảy ra nếu giao tranh Nga-Ukraine gây ra sự cố hạt nhân?

Ukraine và Nga buộc tội lẫn nhau về việc nã pháo quanh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, làm dấy lên lo ngại về những gì sẽ xảy ra nếu có sự cố hạt nhân.

Anh sẽ dừng tài trợ Ukraine vào cuối năm nay?

Một nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Anh tiết lộ với báo chí rằng, các nguồn hỗ trợ tài chính của nước này dành cho quân đội Ukraine dự kiến sẽ cạn kiệt vào cuối năm nay.

Vì sao Ukraine có thể bị cắt giảm nguồn cung vũ khí chống tăng tiên tiến?

Giới phân tích cho rằng, Ukraine đang đối mặt với nguy cơ bị cắt giảm nguồn viện trợ vũ khí chống tăng tiên tiến khi phương Tây cạn kiệt dần loại vũ khí đắt đỏ này.

'Bức tranh màu xám' của nền kinh tế toàn cầu sau 6 tháng chiến sự Nga - Ukraine

Sáu tháng sau khi Nga mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, hậu quả của nó đang đặt ra mối đe dọa lớn đối với kinh tế toàn cầu.

Phương Tây khó cô lập Nga tại Liên Hợp Quốc?

Các nỗ lực của phương Tây nhằm cô lập Nga ngay tại Liên Hợp Quốc rõ ràng không đạt được kết quả như họ mong muốn.

FBI đột kích nhà ông Trump, sự khởi đầu của cơn bão chính trị?

Việc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) bất ngờ đột kích, lục soát tư dinh của cựu Tổng thống Donald Trump ở Mar-a-Lago, bang Florida đã làm chấn động dư luận và gây sóng gió trên chính trường nước này.

Vì sao Nga không vô hiệu hóa hoàn toàn GPS ở Ukraine?

Nga thường xuyên gây nhiễu tín hiệu từ hệ thống định vị toàn cầu (GPS) trong chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhưng không vô hiệu hóa chúng hoàn toàn.

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.