Căng thẳng Nga - phương Tây về Ukraina, bom chờ kích nổ?

Các cảnh báo qua lại cùng động thái của Nga và phương Tây về Ukraina khiến giới quan sát lo ngại căng thẳng sẽ bùng phát thành xung đột quân sự nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến II.

Mối quan hệ giữa Moscow và phương Tây đã sụt giảm xuống mức thấp kể từ khi bán đảo Crưm sáp nhập vào Nga năm 2014. Giữa lúc Kiev đổ lỗi bất ổn leo thang ở Donbas, miền đông Ukraina thời gian gần đây là do các lực lượng nổi dậy gây ra, Mỹ và các đồng minh thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) liên tục bày tỏ quan ngại về việc Moscow tập trung lực lượng ở khu vực biên giới.

{keywords}
 

Các cơ quan tình báo phương Tây quả quyết, Nga đã triển khai tới 100.000 lính cùng khí tài áp sát biên giới với Ukraina và đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công quân sự. Nga nhất quyết phủ nhận các cáo buộc trên, đồng thời tố ngược phương Tây dựng chuyện nhằm "bôi xấu" Moscow. Điện Kremlin nhấn mạnh, việc điều động binh sĩ bên trong lãnh thổ Nga không nhằm đe dọa bất kỳ nước nào.

Tuy nhiên, Mỹ và các nước khác thuộc NATO, Liên minh châu Âu (EU) không ngừng lên tiếng báo động. Các nước này cũng cảnh báo sẽ có "hành động đáp trả dứt khoát" nếu Ukraina bị tấn công. Câu hỏi đặt ra ở đây là phương Tây sẽ tiến xa đến mức nào để bảo vệ Kiev.

Phương Tây sẵn sàng cho kịch bản xấu

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Victoria Nuland từng tiết lộ, NATO đã đề ra tới 18 phương án đáp trả Moscow, kể cả áp cấm vận với các tổ chức và cá nhân Nga cũng như hỗ trợ quân sự cho Kiev.

Chính phủ Anh ngày 17/1 thông báo đã bắt đầu cung cấp vũ khí chống tăng cho Ukraina để giúp nước này tự vệ. Một nhóm nhỏ nhân viên Anh cũng sẽ tham gia huấn luyện cho các lực lượng Ukraina trong thời gian ngắn. Cùng ngày, báo Global News đưa tin, Canada đã triển khai một đơn vị đặc biệt đến Ukraina để hỗ trợ Kiev cũng như thực hiện sứ mệnh sơ tán nhân viên ngoại giao Canada khi cần.

Theo CNN, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 20/1 cũng báo cáo Quốc hội việc đã cấp phép xuất khẩu cho Estonia, Latvia và Lithuania, cho phép những nước này chuyển giao vũ khí xuất xứ Mỹ cho Ukraina.

Trước đó một ngày, trong bài phát biểu kỷ niệm một năm lên nắm quyền tại Nhà Trắng hôm 19/1, Tổng thống Mỹ Joe Biden cho biết, dù còn bất đồng trong nội bộ, nhưng các thành viên NATO sẽ thống nhất phản ứng thích hợp, tùy thuộc vào động thái của Nga đối với Ukraina. Trường hợp chỉ xảy ra hành động "can dự nhỏ" hoặc tấn công mạng, họ sẽ chỉ đáp trả bằng cách tương ứng. Nhưng nếu chiến tranh xảy ra, họ sẽ bắt Moscow và nền kinh tế Nga phải "trả giá đắt", kể cả ngăn chặn các ngân hàng Nga giao dịch bằng đồng USD và giáng các đòn trừng phạt nặng nề "chưa từng thấy trước đây".

Ông Biden tin, Tổng thống Nga Vladimir Putin đang cân nhắc những gì mình muốn làm, khả năng thực hiện chúng nhanh đến mức nào cũng như các hậu quả đối với đất nước. Lãnh đạo Nhà Trắng khuyến cáo, xung đột quân sự toàn diện sẽ là thảm họa đối với cả Nga, Ukraina và phương Tây. Theo ông, hiện vẫn còn hy vọng về một giải pháp ngoại giao và các nước có thể tổ chức một hội nghị hòa bình.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán ngoại giao cấp cao giữa Nga với Mỹ và các đồng minh nhằm hạ nhiệt khủng hoảng an ninh ở Đông Âu hồi tuần trước đã thất bại, khiến nỗi lo xung đột ngày càng tăng.

Ẩn ý của Nga

Tổng thống Mỹ nhận định, Nga nhiều khả năng đang tìm cách sát hạch và chia rẽ NATO. Trong khi, một số nhà bình luận cho rằng, việc Nga tăng quân gần biên giới với Ukraina có thể nhằm gia tăng sức ép đàm phán với phương Tây, thay vì chuẩn bị cho kế hoạch tấn công thực sự.

Bế tắc hiện nay trong thương lượng giữa hai bên xoay quanh các yêu cầu về an ninh của Nga. Moscow muốn NATO phải đảm bảo không mở rộng về phía đông, không kết nạp Ukraina, không cho lắp đặt các vũ khí chiến lược ở các nước láng giềng Nga và phải rút hết quân khỏi các nước Đông Âu đã tham gia liên minh sau Chiến tranh Lạnh.

Ông Biden nói, Washington và các đồng minh sẽ cân nhắc về vấn đề triển khai vũ khí. Ukraina sẽ không gia nhập NATO trong ngắn hạn, nhưng liên minh không thể hứa hẹn vĩnh viễn về việc này. Những yêu cầu còn lại của Nga đã bị NATO thẳng thừng bác bỏ, theo các nguồn thạo tin.

Giới quan sát đang đổ dồn chú ý vào các động thái của ông Putin. Theo hãng thông tấn Tass, lãnh đạo Điện Kremlin đã nhiều lần cảnh báo Moscow sẽ có các biện pháp đáp trả "có hệ thống, nhanh chóng và mạnh mẽ" nếu phương Tây vượt "lằn ranh đỏ", đe dọa an ninh và các lợi ích của Nga.

Về vấn đề Ukraina, ông Putin được cho sẽ giữ quan điểm cứng rắn. CNBC dẫn lời Maximilian Hess, chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu chính sách quốc tế (Mỹ) bình luận, điều này nhiều khả năng vì Ukraina có vai trò đặc biệt quan trọng với Nga về vị trí địa lý (là cầu nối Nga với các quốc gia Đông Âu khác) và hai nước cũng có mối quan hệ chặt chẽ về lịch sử, kinh tế, ngôn ngữ và văn hóa. Do đó, việc Moscow phản đối Ukraina gia nhập NATO không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn tránh để phương Tây mở rộng ảnh hưởng đến sát sườn Nga.

Dư luận vẫn nín thở chờ xem những bước đi mới của Nga, Mỹ và NATO, với hy vọng các bên liên quan sẽ kiềm chế để căng thẳng không bùng phát thành một cuộc chiến tranh thực sự.

Tuấn Anh

>>> Đọc tin thế giới mới nhất trên Vietnamnet

Ông Biden thừa nhận NATO bất đồng về cách ứng phó Nga

Ông Biden thừa nhận NATO bất đồng về cách ứng phó Nga

Tổng thống Mỹ Joe Biden thừa nhận có sự bất đồng giữa các thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về cách ứng phó với Nga trong vấn đề Ukraina.

 

tin nổi bật

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?

Vì sao Biển Đen quan trọng với Nga trong cuộc chiến ở Ukraine?

Nhiều chuyên gia cho rằng, Nga sẽ không thể củng cố lực lượng hải quân đang hứng chịu tổn thất trong chiến dịch tấn công quân sự ở Ukraine nếu không có sự tiếp cận lớn hơn với Biển Đen.

Chuyên gia lý giải nguyên nhân đồng Rúp Nga phục hồi phi thường

Sau khi mất gần một nửa giá trị vào tháng Ba do các lệnh trừng phạt từ phương Tây, đồng Rúp Nga đã phục hồi lên mức cao nhất trong hơn hai năm qua.

Vì sao loại vũ khí quan trọng cho Ukraine chống Nga đang bị thiếu hụt?

Hiện có một số nguyên nhân khiến Ukraine bị thiếu hụt nguồn cung tên lửa Javelin, một vũ khí lợi hại do Mỹ tài trợ để chống lại các lực lượng Nga.

Sau Ba Lan, Bulgaria, thành viên EU nào sẽ bị Nga ngắt khí đốt?

Cuộc chiến năng lượng giữa Nga và Liên minh châu Âu (EU) tăng nhiệt sau quyết định của Moscow về ngưng cấp khí đốt cho Ba Lan và Bulgaria.

Nga bắt đầu cắt nguồn cung nhiên liệu, châu Âu có lâm nguy?

Một yếu tố đang phủ bóng lên phản ứng của châu Âu trước chiến dịch tấn công quân sự của Moscow ở Ukraine là, khí đốt Nga đang sưởi ấm các ngôi nhà và cung cấp năng lượng cho các ngành công nghiệp của châu lục.

Nga thất thế trong 'chiến tranh mạng' với Ukraine?

Giữa lúc các lệnh trừng phạt của phương Tây đang gây khó khăn cho nền kinh tế và quân đội hứng chịu tổn thất trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, Nga còn phải đối mặt với một thách thức mới.

Lý do Đức dè dặt chuyển vũ khí hạng nặng cho Ukraine

Dù đã tuyên bố thay đổi chính sách đối ngoại và quốc phòng khi xung đột Nga-Ukraine bắt đầu, nhưng Đức vẫn tỏ ra dè dặt trong việc cấp vũ khí hạng nặng cho Kiev.

Sự thay đổi chiến lược của Mỹ trong giai đoạn 2 cuộc chiến Nga - Ukraine

Khi chiến dịch tấn công quân sự của Nga ở Ukraine biến thành cuộc chiến tranh tiêu hao, không có khả năng đạt thỏa thuận hòa bình trong nay mai, Mỹ và các đồng minh bắt đầu thay đổi chiến lược ứng phó.

Nga - Ukraine xung đột, các nước lân cận ảnh hưởng kinh tế thế nào?

Vào thời bình, việc gần các thị trường của Nga và Ukraine là một lợi thế. Tuy nhiên, vào thời chiến, các mối quan hệ chặt chẽ về kinh tế đã trở thành gánh nặng đối với các nước láng giềng.

Ngày bỏ phiếu bầu tổng thống, cử tri Pháp lựa chọn Macron hay Le Pen?

Cử tri Pháp hôm nay (24/4) đi bỏ phiếu bầu tổng thống. Họ sẽ phải quyết định tiếp tục ủng hộ Tổng thống Emmanuel Macron hay nhà lãnh đạo cực hữu Marine Le Pen.

Cách Nga 'sống chung' với lệnh trừng phạt

Chính phủ, các doanh nghiệp và người dân Nga đang có những giải pháp sáng tạo để đối phó với những lệnh trừng phạt từ phương Tây và thích ứng với trạng thái 'bình thường mới'.