Tại họp báo công bố chương trình “Ngày Tài chính số 2026” chiều 26/5, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã nêu các thông tin đáng chú ý về hoạt động cảnh báo lừa đảo, gian lận khi người dân thực hiện giao dịch.

Trong đó, liên quan tới Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận thanh toán (SIMO), NHNN đã thu thập, tổng hợp toàn bộ tài khoản đã bị các ngân hàng đánh dấu là nghi ngờ lừa đảo, gian lận và đưa vào hệ thống này.

Khi khách hàng chuyển tiền đến tài khoản nằm trong danh sách nghi ngờ gian lận của SIMO, hệ thống sẽ tự động phát cảnh báo (nếu tài khoản đích đang bị nghi ngờ lừa đảo, gian lận) đến người sắp chuyển tiền. Lúc này, khách hàng tự quyết định nên chuyển tiền tiếp hay không - điều này hoàn toàn phụ thuộc quyết định cá nhân, hệ thống chỉ đưa ra cảnh báo.

Theo thống kê đến giữa tháng 5, hệ thống SIMO đã gửi cảnh báo tới hơn 1,3 triệu lượt khách hàng, giúp người dùng dừng thực hiện các lệnh chuyển tiền với tổng giá trị hơn 4.500 tỷ đồng.

Tuy nhiên, số lượng ngân hàng tham gia hệ thống vẫn còn khá khiêm tốn. Tính đến ngày 25/5, dịch vụ này mới được cung cấp cho 12 ngân hàng đăng ký (trong gần 50 ngân hàng đang hoạt động tại Việt Nam). Các ngân hàng còn lại chưa đăng ký tham gia cung cấp dịch vụ cảnh báo từ SIMO cho khách hàng của mình. 

z7867353740214_cf16be06f0cd2f8ce7f5a478314a4dfb.jpg
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NNHH tại sự kiện. Ảnh: Quang Định

Cũng theo ông Tuấn, thanh toán số phát triển luôn đi kèm với các nguy cơ an ninh mạng và tội phạm công nghệ cao.

Mới đây, NHNN đã ban hành Thông tư 77/2025 sửa đổi Thông tư 50/2024 về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành Ngân hàng nhằm bổ sung một loạt quy định về an ninh bảo mật. Trong đó, các ngân hàng sẽ ngừng cung cấp dịch vụ ngân hàng trực tuyến nếu ứng dụng ngân hàng được cài đặt trên các thiết bị có dấu hiệu rủi ro về bảo mật.

Tuy nhiên, các giải pháp mới chỉ hạn chế thấp nhất rủi ro chứ không thể đảm bảo 100% trong phòng, chống gian lận.

"Việc truyền thông, giáo dục tài chính để người dùng trở thành những người tiêu dùng thông minh khi sử dụng các ứng dụng cũng là yếu tố quan trọng. Vẫn có người dùng cung cấp mã OTP cho kẻ gian khi bị thao túng tâm lý, từ đó, họ bị chiếm dụng tiền trong tài khoản cũng như sổ tiết kiệm", ông Tuấn cho

Với chủ đề "Thanh toán thông minh thúc đẩy tài chính số", chương trình "Ngày tài chính số 2026" năm nay không chỉ dừng lại ở việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt mà còn hướng tới mục tiêu cao hơn đó là tài chính toàn diện.

Liên quan đến hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt, theo ông Phạm Anh Tuấn, chỉ tính riêng năm 2025, cả nước đã ghi nhận hơn 25,2 tỷ giao dịch không dùng tiền mặt với giá trị đạt trên 362 triệu tỷ đồng. Đây là những con số minh chứng cho sự bùng nổ của thanh toán số.

NHNN Việt Nam cũng xác định việc hoàn thiện hành lang pháp lý và phát triển hạ tầng thanh toán quốc gia là đòn bẩy để thực hiện các mục tiêu tài chính vĩ mô của nền kinh tế.