Chiến lược đằng sau quyết định đầy rủi ro của ông Biden

Quyết định rút quân Mỹ khỏi Afghanistan vào tháng 9 đánh dấu thời khắc quan trọng sau gần 20 năm chiến tranh ở nước này, báo hiệu một sự thay đổi sắp diễn ra về trọng tâm và các nguồn lực của Mỹ ở nước ngoài.

Theo CNN, chính quyền Mỹ, hôm 13/4, cho biết Tổng thống Joe Biden đã ra lệnh cho khoảng 2.500 binh sĩ còn lại ở Afghanistan bắt đầu rút đi trước ngày 1/5 và rút hết vào dịp tròn 20 năm vụ khủng bố 11/9/2001 – sự kiện khiến Mỹ đưa quân vào Afghanistan và dẫn tới cuộc chiến sau đó.

{keywords}
Lính Mỹ đã hiện diện ở Afghanstan 20 năm qua. Ảnh: AP

Một quan chức chính quyền cấp cao cho biết, Tổng thống Biden tin rằng Mỹ đã hoàn thành các mục tiêu đặt ra từ đầu cuộc chiến năm 2001, và để có thể đối phó toàn diện với "các mối đe dọa và thách thức của năm 2021", chính phủ cần tập trung vào những thách thức gay gắt nhất đang phải đối mặt hiện nay. Trong số này có sự cạnh tranh với Trung Quốc, sự bùng phát của đại dịch Covid-19 và mối đe dọa khủng bố xuất hiện nhiều hơn ở các quốc gia và trong các lĩnh vực mới như không gian mạng. 

"Làm được điều đó đòi hỏi chúng ta phải khép lại cuốn sách về cuộc xung đột kéo dài 20 năm ở Afghanistan và tiến lên phía trước với đôi mắt sáng suốt và một chiến lược hiệu quả để bảo vệ và giữ gìn lợi ích an ninh quốc gia của Mỹ", quan chức nêu trên trao đổi với CNN.

Tuy nhiên, quyết định loại bỏ dấu ấn của quân đội Mỹ sau gần hai thập niên ở Afghanistan không phải là không có rủi ro. Giới phân tích đang tranh cãi liệu những lợi ích có được nhờ chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhất của Mỹ này có lớn hơn chi phí tiềm tàng cho sự ổn định của Afghanistan và khu vực hay không. 

CNN dẫn lời ông Eliot Cohen, Hiệu trưởng Trường Nghiên cứu Quốc tế cao cấp thuộc Đại học Johns Hopkins, nhận định việc rút quân khỏi Afghanistan có thể là bước dạo đầu cho một nước Mỹ quyết đoán hơn trên trường quốc tế và tái thiết một số liên minh, đặc biệt là với Pakistan và Ấn Độ.

Về ngắn hạn, quyết định rút quân có thể ảnh hưởng đến uy tín toàn cầu của Mỹ và dẫn đến đánh giá siêu cường số 1 đang suy yếu. Tuy nhiên, ông Cohen nghĩ rằng hệ quả này nhiều khả năng sẽ khiến chính quyền Biden "quyết đoán hơn về Ukraina và về Biển Đông", vì "không một vị tổng thống nào chịu để cho Mỹ bị coi là một cường quốc yếu đi hoặc đang suy giảm".

Laurel Miller thuộc Nhóm Khủng hoảng quốc tế đánh giá, "Mỹ sẽ phải trả giá khi tiếp tục tham gia một cuộc chiến mà không có một mục tiêu chiến lược rõ ràng hoặc một kết thúc hợp lý cho nó". 

"Mỹ đang cân nhắc các kiểu chi phí và rủi ro đó với các ưu tiên khác mà họ đặt ra trên toàn thế giới, và tính toán chi phí ở lại Afghanistan, triển khai quân đội, tiền bạc cùng sự chú ý đòi hỏi họ phải bỏ qua những thứ mà chính quyền nghĩ là quan trọng hơn với chúng ta", bà phân tích.  

Tuy nhiên, nhiều người có ý kiến ngược lại, không đồng tình với các quan điểm nêu trên, viện dẫn số lính Mỹ còn lại ở Afghanistan là rất ít so với hàng chục nghìn quân vào thời cao điểm cuộc chiến. 

Một số nhà phân tích cho rằng, quyết định của Tổng thống Biden rút quân khỏi Afghanistan không những không giúp chấm dứt được cuộc chiến mà còn làm xáo trộn chính trị cả trong nước và quốc tế, tạo ra nhiều rủi ro mới trên cả hai mặt trận. Nếu chính phủ Afghanistan bị đánh bại và Taliban cho al-Qaeda một nơi trú ẩn, hoặc nếu lợi ích của phụ nữ và các bé gái ở Afghanistan bị xóa bỏ, chính quyền ông Biden sẽ bị quy trách nhiệm ngay ở nước mình.

Trong khi đó, không ít chuyên gia nhận định, chính phủ Afghanistan và Taliban càng ít có cơ hội đạt được một thỏa thuận hòa bình nếu không có lính Mỹ hiện diện tại nước này, có thể dẫn đến bất ổn hơn, thậm chí khiến bất ổn tràn ra khu vực khi các bên tranh nhau lấp đầy khoảng trống.

Thanh Hảo

Kết thúc cuộc chiến 20 năm, Mỹ rút hết quân khỏi Afghanistan

Kết thúc cuộc chiến 20 năm, Mỹ rút hết quân khỏi Afghanistan

Tổng thống Joe Biden sẽ rút 2.500 binh sĩ Mỹ cuối cùng khỏi Afghanistan vào ngày 11/9, đúng 20 năm ngày al-Qaeda tấn công khủng bố Mỹ và mở ra cuộc chiến lâu nhất của nước này.

tin nổi bật

NATO sẽ thay đổi như thế nào sau khi Thụy Điển, Phần Lan gia nhập?

Tổng thư ký NATO Jens Stoltenberg hôm 5/7 thông báo khởi động quá trình phê chuẩn Thụy Điển và Phần Lan trở thành thành viên của liên minh.

Quốc gia nào đang nắm quyền kiểm soát Bắc Cực?

Vùng đất lạnh lẽo ở phương Bắc đang được coi là một "con đường tơ lụa" mới và không một quốc gia nào muốn từ bỏ quyền kiểm soát của mình tại Bắc Cực.

Lỗ hổng chiến lược của các nước lớn nhìn từ chiến sự Nga-Ukraine

Cựu trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách vấn đề an ninh quốc tế mới đây đã đưa ra nhận định về những vấn đề trong chiến lược của các cường quốc như Mỹ, Nga, Trung Quốc từ cuộc chiến ở Ukraine.

Mỹ có còn là nền kinh tế số 1 thế giới sau xung đột Nga - Ukraine?

Khi các đối tác lâu năm của Mỹ như Ảrập Xêút và Israel cân nhắc việc sử dụng đồng Nhân dân tệ nhiều hơn, điều đó dường như ám chỉ ngay cả các đồng minh của Washington cũng sẽ để ngỏ mọi lựa chọn.

NATO và mối lo về khu vực cận kề Nga ở Đông Âu

Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ngày càng lo lắng cho an nguy của các nước thành viên ở Đông Âu, khu vực cận kề Nga trước các mối đe dọa đang gia tăng.

Ấn Độ - Ẩn số lớn với phương Tây trong cuộc đối đầu với Nga

Phương Tây muốn Ấn Độ là đối tác chiến lược, trong khi Nga coi nước này là đồng minh kinh tế. Bất chấp sự lôi kéo của Mỹ và các đồng minh trong cuộc đối đầu với Nga, Ấn Độ vẫn nhất quyết không chọn bên.

Nguồn gốc cuộc khủng hoảng năng lượng ở châu Á

Giá nhiên liệu tăng khiến một loạt quốc gia ở châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong nhiều năm giữa lúc phải vật lộn với tình trạng chi phí sinh hoạt tăng nhanh.

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?