Chiến lược xây tổ để có ‘đại bàng' Quốc tịch Việt Nam

Tham gia các FTA đã giúp thị trường xuất nhập khẩu được mở rộng và đa dạng hóa. Song, trạng thái phát triển của doanh nghiệp (DN) Việt đang “có vấn đề”, nỗ lực mở cửa hội nhập quốc tế mang lại chủ yếu được DN FDI khai thác.

Hàng ngoại sẽ đổ bộ vào Việt Nam

Theo thống kê từ Ban thư ký WTO, tính đến 1/9/2019, cả thế giới có 695 hiệp định thương mại tự do (FTA), trong đó có 481 FTA đang có hiệu lực. Ngoài ra, một xu thế mới đã và đang phát triển, được nhiều nước đàm phán, ký kết và thực thi là các FTA thế hệ mới.

Tại Diễn đàn Nâng cao sức cạnh tranh của hàng Việt trước thời cơ, thách thức từ các Hiệp định thương mại thế hệ mới ngày 29/10, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cho biết, Việt Nam hiện là thành viên của 13 FTA; trong đó, CPTPP là FTA thế hệ mới đầu tiên mà Việt Nam tham gia, tiếp theo đó là EVFTA.

Theo ông, việc tham gia các FTA đã giúp thị trường xuất nhập khẩu được mở rộng và đa dạng hóa; thị trường dịch vụ tài chính phát triển hơn với sự tham gia của nhiều nhà đầu tư nước ngoài; hệ thống thể chế, chính sách cũng từng bước được hoàn thiện nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập và thực thi cam kết trong các FTA... 

Cùng với việc gia nhập WTO từ năm 2007, việc tham gia các FTA đã góp phần thúc đẩy GDP của Việt Nam tăng hơn 300%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng 350%, ông Hải cho hay.

{keywords}
Tại thị trường nội địa, hàng Việt sẽ phải cạnh tranh với hàng ngoại khi tham gia các FTA

Đáng chú ý, dịch bệnh Covid-19 tiếp tục diễn biến phức tạp trên toàn thế giới, nguồn cung và nhu cầu bị gián đoạn, nhiều chỉ số kinh tế sụt giảm so với cùng kỳ, song bán lẻ lại nổi lên là một trong những điểm sáng của kinh tế vĩ mô.

Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy, doanh thu bán lẻ hàng hóa 9 tháng năm 2020 đạt 2.907 nghìn tỷ đồng, chiếm 79% tổng mức và tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2019.

“Đây là kết quả tích cực, thể hiện rõ vai trò của nguồn cung hàng hóa nội địa trong các bối cảnh dịch bệnh, thiên tai diễn biến khó lường. Đồng thời, thể hiện rõ vai trò của hàng Việt tại thị trường nội địa khi ngày càng được người tiêu dùng ưa chuộng”, Thứ trưởng Hải nhấn mạnh.

Bà Lê Việt Nga, Phó vụ trưởng Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cho biết, hàng Việt vẫn được đánh giá cao và được các nhà phân phối bán lẻ ưu tiên trong cơ cấu hàng hóa bày bán trên quầy kệ. Đơn cử, hàng Việt ở Co.opmart chiếm 90-93%; ở Satra chiếm 90-95%; Vietmart chiếm 96%, Vissan chiếm 95%...

Song, tham gia các FTA, các sản phẩm được sản xuất trong nước phải cạnh tranh gay gắt với các sản phẩm nhập khẩu cùng chủng loại, có chất lượng, giá cả cạnh tranh và được hậu thuẫn về quảng bá chuyên nghiệp của các công ty nước ngoài.

Theo một đánh giá của Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu, khi EVFTA có hiệu lực, đến năm 2035, hàng xuất khẩu của EU sang Việt Nam sẽ tăng khoảng 29%, tương đương 15 tỷ Euro. Điều này cho thấy, nếu chỉ tính riêng với hàng hóa từ EU vào Việt Nam đã tạo mức cạnh tranh rất lớn cho hàng Việt tại nội địa. Đó là chưa kể tới hàng hóa từ Mỹ, Nhật Bản, Thái Lan, Trung Quốc,... tiếp tục đổ vào nước ta.

Trong khi đó, tâm lý người tiêu dùng ngày càng muốn sử dụng sản phẩm chất lượng, mẫu mã đẹp, giá cạnh tranh, vì thế tạo thêm áp lực cho các doanh nghiệp Việt, bà Nga phân tích.

Cần “đại bàng quốc tịch Việt”

Theo bà Nguyễn Khánh Ngọc, Phó vụ trưởng Vụ Thị trường châu Âu - châu Mỹ (Bộ Công Thương) các FTA mang lại rất nhiều cơ hội cho DN Việt Nam về nguồn cung hàng hóa, nguyên liệu, máy móc chất lượng cao, đẩy mạnh cơ hội xuất khẩu,... song thách thức mà các DN Việt gặp phải là không nhỏ.

Ông Trần Duy Đông - Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhận xét, mặc dù là động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế và chiếm tới gần 98% tổng số DN, nhưng phần lớn DN Việt Nam là nhỏ và siêu nhỏ, các DN vừa và lớn chiếm tỷ trọng quá ít (khoảng 3%), tạo thành chỗ khuyết thiếu cơ cấu nghiêm trọng.

{keywords}
DN Việt chỉ đóng góp 30% tổng kim ngạch xuất khẩu, còn khu vực FDI đóng góp tới 70%

PGS.TS Trần Đình Thiên - thành viên Tổ tư vấn của Chính phủ, thẳng thắn chỉ ra rằng trạng thái phát triển “có vấn đề” của DN Việt trong bối cảnh của nền kinh tế ngày càng mở cửa - hội nhập sâu rộng vào hệ thống kinh tế toàn cầu. Theo đó, có 95-96% DN Việt là nhỏ và siêu nhỏ, nghĩa là thực lực yếu và kém. Khu vực DN tư nhân Việt Nam chỉ đóng góp chưa đến 10% GDP, trong khi khu vực FDI đóng góp khoảng 22-23% GDP.

Tương tự, toàn bộ khu vực kinh tế bản địa chỉ đóp góp khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu, khu vực FDI đóng góp tới 70%. Nghĩa là, cơ hội phát triển to lớn và nỗ lực mở cửa - hội nhập quốc tế chủ yếu được khu vực doanh nghiệp nước ngoài khai thác và hiện thực hóa thành lợi ích cho chính họ.

TS. Trần Đình Thiên cho rằng, giải pháp cho vấn đề này là cần nỗ lực xây dựng các nền tảng của kinh tế thị trường, chính là các thị trường đầu vào (thị trường các nguồn lực) đúng nghĩa; nhanh chóng chấm dứt việc phân bổ nguồn lực theo nguyên tắc “xin - cho”.

Hai yếu tố trên vận hành trong không gian “công khai, minh bạch” sẽ là nền tảng để phát triển môi trường cạnh tranh lành mạnh. Đây là điều mà các doanh nghiệp Việt cần nhất hiện nay. Bởi, khi đó sẽ thoát khỏi rất nhiều nỗi lo cho số phận của khu vực DN bản địa Việt, đặc biệt là khu vực DN tư nhân.

Ngoài ra, cần áp dụng hệ thống khuyến khích “thưởng người thắng” thay cho cách điều hành nền kinh tế theo nguyên lý “chọn người thắng”. Sự thay thế này sẽ giúp kích thích tinh thần đua tranh một cách đàng hoàng trong cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Bên cạnh đó, xác lập cách tư duy - tiếp cận mới về “mời gọi đại bàng” và “làm tổ cho đại bàng đến đẻ trứng”. Đặt việc, xây dựng lực lượng doanh nghiệp Việt thành một Chương trình - Chiến lược hành động quốc gia ưu tiên hàng đầu, trong đó, việc gây dựng đội ngũ “đại bàng quốc tịch Việt” phải là nhiệm vụ mang tính trụ cột. Vì khi có “đại bàng quốc tịch Việt” sẽ tạo ra được các chuỗi sản xuất Việt.

Ông Thiên nhấn mạnh, “khởi nghiệp quốc gia” cần được thiết kế lại đúng tầm, đúng yêu cầu để nhanh chóng “thay máu doanh nghiệp”. Không thể là phong trào cứ làm ào ào. Muốn vậy, cần xây dựng hệ thống thể chế phù hợp cho nền kinh tế số - công nghệ cao - trí tuệ. Đây là nhiệm vụ cực kỳ khó khăn do tính phức tạp và chưa có tiền lệ trong lịch sử phát triển thế giới.

“Hy vọng DN Việt sau Covid-19 sẽ vươn lên mạnh mẽ chứ không thể mãi rụt rè, không đứng được dậy”, ông nói.

T.An

tin nổi bật

Loạt sự cố gây mất điện ở Hà Nội và nhiều địa bàn phía Bắc

Nguyên nhân ban đầu được xác định do thời tiết nắng nóng làm tiêu thụ điện tăng cao và một số tổ máy phát điện bị sự cố gây dao động điện áp, sau đó gây gián đoạn cung cấp điện một số khách hàng ở phía Bắc.

Sân bay Nội Bài, Tân Sơn Nhất lại liên tục ‘thất thủ’

Trên trời, tàu bay phải bay vòng vèo chờ hạ cánh xuống sân bay Tân Sơn Nhất, dưới nhà ga khách nằm chờ vạ vật. Còn sân bay Nội Bài khu quốc nội cũng quá tải trầm trọng. Kể từ giữa tháng 6, hai sân bay cửa ngõ này liên tục “thất thủ”.

Kinh tế tăng trưởng ấn tượng sao DN lại đồng loạt kêu khó khăn

Mặc dù kinh tế quý 2/2022 tăng trưởng ấn tượng, đạt 7,72% so với cùng kỳ năm trước, tuy nhiên, nhiều hiệp hội ngành hàng cho hay hoạt động sản xuất kinh doanh của các DN đang gặp khó khăn lớn.

Một lần kết duyên ‘nữ hoàng’ 50 năm thu lợi, nhà giàu Dubai hỏi thăm

Mắc ca - nữ hoàng của các loại hạt - chỉ cần trồng một lần cho thu hoạch liên tục trong 50-60 năm. Lão nông người dân tộc Cadong đã phủ xanh vùng đồi núi bằng loại cây này và trúng ngay từ vụ đầu tiên.

Vỡ mộng căn hộ nghỉ dưỡng, hết thời 'đẻ trứng vàng'

Căn hộ nghỉ dưỡng ven biển từng được ví như "gà đẻ trứng vàng" giờ lại khiến các nhà đầu tư lao đao bởi cam kết lợi nhuận không còn, cắt lỗ cũng không xong.

Mua sắm kit test: Sai phạm cá nhân thì cá nhân phải chịu trách nhiệm

Ông Vũ Văn Họa, Phó Tổng KTNN, cho rằng, trong quá trình triển khai mua sắm thiết bị để phòng chống dịch có một số sai phạm, nhưng sai phạm cá nhân thì cá nhân phải chịu trách nhiệm.

Tín dụng bất động sản: Siết quá tay, nguy cơ đình trệ gây áp lực lạm phát

Dự thảo Thông tư sửa đổi TT 39/2016 quy định hoạt động cho vay của TCTD, chi nhánh NH nước ngoài khiến người mua nhà, DN và NH lo lắng về sự tắc nghẽn của dòng vốn vào lĩnh vực mạch máu của nền kinh tế. Hệ quả là nguy cơ lạm phát tăng mạnh.

Du lịch nội địa bùng nổ, mới 6 tháng đã vượt mục tiêu cả năm

Du lịch nội địa bùng nổ nên mới 6 tháng, ngành du lịch đã đón được 60,8 triệu lượt khách, đạt và vượt mục tiêu đề ra cho cả năm. Tuy nhiên, khách quốc tế vẫn rất èo uột..

Nghệ An tăng trưởng kinh tế hơn 8,4%, đứng sau Thanh Hoá

Mặc dù dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, giá xăng dầu tăng cao nhưng tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm của Nghệ An vẫn đứng thứ hai khu vực Bắc Trung Bộ và thứ 18 của cả nước.

Ngày mai 1/7, mọi DN bắt buộc dùng hóa đơn điện tử

Từ tháng 7 này, hàng loạt chính sách kinh tế quan trọng như: tăng mức lương tối thiểu vùng, sử dụng hóa đơn điện tử, quy định về xây dựng mới khu công nghiệp sinh thái... chính thức được đưa vào áp dụng.

Giường bệnh từ giấy tái chế, gạch xây từ bã cà phê... tiền tỷ từ chất thải

Con người đã thiết kế ra hệ thống kinh tế gắn liền với rác thải, làm cạn kiệt tài nguyên và gây ô nhiễm môi trường. Điều này cần phải thay đổi. Chuyển đổi sang nền “kinh tế tuần hoàn” là một cơ hội lớn để phát triển bền vững với nhiều lợi ích.

"Không nơi nào dễ kiếm tiền như ở TP.HCM"

Thành phố phương Nam rất dễ sống dù bạn đến từ đâu.

Đánh thuế cao người sở hữu nhiều bất động sản

Các chuyên gia nhận định, Nghị quyết 18 sẽ tạo nguồn thu ngân sách ổn định từ thị trường bất động sản, đưa bất động sản vào sử dụng hiệu quả, chống nạn đầu cơ, thổi giá.

Rủi ro từ Pacific Airlines

Vietnam Airlines thừa nhận có thể gặp rủi ro nếu việc tìm kiếm nhà đầu tư mới cho Pacific Airlines quá chậm hoặc không đạt được thoả thuận.

Kinh tế trọng điểm miền Trung: Kỳ vọng lớn, hiệu quả chưa cao

Vùng KTTĐ miền Trung duy trì được mức tăng trưởng cao trong thời gian dài, tuy nhiên quy mô nền kinh tế vùng còn tương đối nhỏ và chiếm tỷ trọng khá thấp trong nền kinh tế Việt Nam.