Tại Hội nghị Nội soi Tiêu hóa Can thiệp toàn quốc lần thứ II với chủ đề “Chuẩn hóa - Đổi mới - An toàn người bệnh” diễn ra ngày 19/9, PGS.TS Nguyễn Công Long, Chủ tịch Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam, cho biết nội soi can thiệp ngày càng đóng vai trò quan trọng trong phát hiện và điều trị ung thư tiêu hóa giai đoạn sớm.

Theo PGS Long, các kỹ thuật như cắt tách dưới niêm mạc (ESD), siêu âm nội soi (EUS) và nhiều kỹ thuật can thiệp khác giúp bác sĩ có thêm công cụ đánh giá, xử trí những tổn thương trước đây có thể cần đến phẫu thuật.

PGS Long tiêu hóa
PGS.TS Nguyễn Công Long, Chủ tịch Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam. Ảnh: T.Phú

Điều này càng có ý nghĩa khi riêng nhóm ung thư gan, dạ dày, đại trực tràng, thực quản, tụy và túi mật (các loại ung thư đường tiêu hóa) đã chiếm hơn 40% số ca tử vong do ung thư tại Việt Nam năm 2022, theo số liệu của Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế.

ESD là can thiệp xâm lấn tối thiểu, cho phép bóc tách toàn bộ tổn thương thành một khối nguyên vẹn thay vì cắt thành nhiều mảnh. Nhờ đó, bác sĩ giải phẫu bệnh có thể đánh giá đầy đủ ranh giới và độ xâm lấn của tổn thương, xác định giai đoạn bệnh đối với các trường hợp tiền ung thư và ung thư đường tiêu hóa giai đoạn sớm.

So với phẫu thuật, kỹ thuật này giúp người bệnh ít đau, giảm nguy cơ biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và bảo tồn gần như hoàn toàn chức năng tiêu hóa.

Tại Việt Nam, một số bệnh viện lớn như Bạch Mai, 19-8, Bệnh viện Nhân dân 115, Trung ương Quân đội 108... đã thực hiện kỹ thuật này. Tại hội nghị, ngoài trình diễn trực tiếp ESD điều trị ung thư tiêu hóa sớm, nhiều báo cáo tập trung vào điều trị ung thư dạ dày sớm, tổn thương đại trực tràng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát hiện tổn thương, sàng lọc ung thư đại trực tràng.

Chuẩn hóa để người bệnh ở đâu cũng được hưởng lợi

Tại Việt Nam, nội soi tiêu hóa can thiệp được đặt nền móng từ năm 2014, đến nay đã có những bước tiến đáng kể. Các chuyên gia nhìn nhận cùng với việc tiếp cận kỹ thuật mới, chuẩn hóa thực hành là bước quan trọng để những tiến bộ đó thực sự mang lại lợi ích cho người bệnh.

Đây cũng là vấn đề được Hội Nội soi tiêu hóa can thiệp Việt Nam đặt ra khi công nghệ ngày càng phát triển: làm thế nào để những tiến bộ khoa học kỹ thuật không chỉ tập trung tại một số trung tâm điều trị lớn mà trở thành năng lực chung của ngành.

“Chuẩn hóa để người bệnh, dù được nội soi ở đâu, cũng được tiếp cận với những quy trình và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng tốt hơn”, PGS.TS Nguyễn Công Long nói.

Theo ông Long, để kỹ thuật mới trở thành năng lực thực hành rộng rãi, đào tạo và chuyển giao giữ vai trò quan trọng. Người được đào tạo cần nắm được chỉ định, chống chỉ định, lựa chọn người bệnh, kỹ thuật thực hiện, theo dõi sau can thiệp và xử trí biến chứng.

Tuy nhiên, việc đưa kỹ thuật tiên tiến đến nhiều cơ sở không có nghĩa tất cả bệnh viện phải thực hiện mọi kỹ thuật mà là kỹ thuật phải phù hợp với năng lực nhân lực, trang thiết bị và điều kiện thực tế, đồng thời có mạng lưới hỗ trợ chuyên môn khi gặp trường hợp khó.