Chuyện gì xảy ra nếu ông Trump dùng quyền khẩn cấp?

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây dọa sẽ dùng đến các quyền khẩn cấp để xây bức tường biên giới nếu không đạt được thỏa thuận về ngân sách với Quốc hội.

Tổng thống Mỹ có nhiều quyền hạn rộng lớn để hành động trong một tình huống khủng hoảng, nhưng những quyền đó không phải là vô giới hạn. Và những người chỉ trích khuyến cáo ông Trump hãy cẩn trọng nếu dùng đến chúng trong hoàn cảnh này.

{keywords}
Tổng thống Donald Trump hôm 6/1 chấp nhận dựng rào thép, thay vì xây tường bê tông ngăn biên giới với Mexico để thuyết phục Quốc hội chi tiền cho dự án này.

Hãng tin NPR nêu ra 5 thực tế về các quyền khẩn cấp của Tổng thống Donald Trump và bức tường biên giới.

Các quyền khẩn cấp của Tổng thống là gì?

Có hàng chục điều luật cho Tổng thống các đặc quyền để hành động trong một tình huống khẩn cấp. Ví dụ, ông được phép đổi hướng dòng tiền vào các dự án xây dựng quân sự mà có thể hiểu là bao gồm cả bức tường biên giới.

"Tuyên bố tình trạng khẩn cấp là khá dễ dàng", NPR dẫn lời Elizabeth Goitein, đồng giám đốc Chương trình An ninh quốc gia và Tự do thuộc Trung tâm Tư pháp Brennan. "Thẳng thắn mà nói, không có nhiều giới hạn pháp luật đối với khả năng ông làm điều đó, kể cả không có tình trạng khẩn cấp thực sự xảy ra".

Quốc hội sẽ hành động ra sao?

Hồi giữa thập niên 1970, Quốc hội Mỹ đã thông qua một luật được xây dựng để quy định một số kiểm soát đối với quyền của Tổng thống trong khi vẫn đảm bảo sự linh hoạt hành động trong một trường hợp khẩn cấp.

Luật Quốc gia về tình trạng khẩn cấp yêu cầu Tổng thống phải thông báo cho Quốc hội khi một tình trạng khẩn cấp được ban bố và liệt kê các quyền sẽ được viện đến. Luật này cũng quy định chính quyền phải cập nhật thường xuyên cho Quốc hội, và cho phép các nhà lập pháp chấm dứt một tình trạng khẩn cấp nếu cả Hạ viện và Thượng viện bỏ phiếu nhất trí.

Phe phản đối ở Quốc hội phản ứng thế nào?

Quốc hội có thể bác bỏ tuyên bố tình trạng khẩn cấp của Tổng thống bằng một cuộc bỏ phiếu ở cả Hạ viện và Thượng viện. Nhưng Thượng viện do phe Cộng hòa kiểm soát nhiều khả năng sẽ không làm như vậy. Những người phản đối có lẽ sẽ theo đuổi một thách thức pháp lý.

Elizabeth Goitein cảnh báo, việc dùng đến các quyền khẩn cấp trong tình hình hiện nay - giữa lúc bế tắc với các nhà lập pháp khiến chính phủ phải đóng cửa một phần - được coi là một sự lạm dụng quyền lực của Tổng thống.

"Các quyền khẩn cấp được dành sử dụng cho các tình huống khẩn cấp, chứ không phải để giải quyết các bất đồng hoặc cắt ngắn tiến trình chính trị", bà  Goitein lý giải thêm.

Tình trạng khẩn cấp là gì?

Tổng thống Trump mô tả tình hình quanh biên giới Mỹ - Mexico là một cuộc khủng hoảng cả về nhân đạo lẫn an ninh quốc gia.

"Chúng ta có những tên tội phạm đang lẻn vào", ông Trump nói hôm 6/1. "Chúng ta có những kẻ buôn người đang thâm nhập. Chúng ta thấy thuốc phiện đổ đến. Chính quyền cũng đã nêu lo ngại về bọn khủng bố vượt qua biên giới, dù nhiều trong số những tuyên bố này bị thổi phồng".

"Những gì xảy ra ở biên giới trong những tháng gần đây là một làn sóng các gia đình Trung Mỹ tìm cách tị nạn. Luật pháp và các mệnh lệnh của tòa án Mỹ đang gây khó cho việc trục xuất nhanh chóng những gia đình đó hoặc giữ họ trong thời gian lâu hơn trong khi các đơn xin tị nạn của họ được xem xét. Chúng ta có nhiều điều đang xảy ra mà các bạn không hề muốn biết".

Bức tường sẽ giúp ích?

Tổng thống Trump khẳng định kể từ chiến dịch tranh cử năm 2016 rằng, một bức tường hữu hình dọc biên giới Mỹ với Mexico là giải pháp cho những gì ông coi là một cuộc khủng hoảng.

"Các bức tường có tác dụng", Tổng thống Trump viết trong một lá thư gửi tới các nhà lập pháp tuần trước. "Đó là lý do những người giàu có, quyền lực và thành công đều xây chúng quanh nhà của họ. Mọi người dân Mỹ xứng đáng được bảo vệ tương tự".

Những người chỉ trích cho rằng, niềm tin của Tổng thống vào một bức tường bị đặt sai chỗ.

"Đó là một ý tưởng cực tệ, hoàn toàn lãng phí tiền của", nghị sĩ Dân chủ Adam Smith của bang Washington hiện đang là Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, khẳng định với NPR. "Tình trạng khẩn cấp duy nhất mà chúng ta đang có ở biên giới lúc này là những người xin tị nạn. Và người xin tị nạn không có ý định lẻn vào. Họ tự trình diện và xin một buổi phỏng vấn".

Thanh Hảo

tin nổi bật

Ông Trump có bị buộc tội sau khi FBI khám xét nhà riêng?

Các chuyên gia tư pháp cho rằng, ngay cả khi bị FBI khám xét, rất khó có chuyện ông Trump bị buộc tội theo Đạo luật Hồ sơ Tổng thống.

Xung đột Nga - Ukraine làm giảm tăng trưởng toàn cầu đến mức nào?

Khi công ty EIU công bố dự báo kinh tế toàn cầu hôm 15/2, GDP của thế giới được tin sẽ tăng 3,9% trong năm nay. Tuy nhiên, chỉ 9 ngày sau đó, chiến sự Nga - Ukraine bùng phát, kéo tụt mọi dự đoán.

Vì sao khí đốt của Mỹ không cứu nổi khủng hoảng năng lượng châu Âu?

Các biện pháp trừng phạt Moscow cùng việc Nga cắt giảm nguồn cung khí đốt đã khiến châu Âu lâm vào khủng hoảng năng lượng. Mỹ cố gắng lấp đầy khoảng thiếu hụt nhưng "lực bất tòng tâm".

Điểm nổi bật trong học thuyết hải quân mới được ông Putin phê duyệt

Tổng thống Nga Vladimir Putin mới đây đã ký phê duyệt học thuyết hải quân mới, trong đó thể hiện tầm nhìn của Moscow trước bối cảnh địa chính trị và an ninh toàn cầu đang có nhiều thay đổi.

Vì sao châu Âu trở thành 'lò lửa' khiến hàng trăm người tử vong?

Nhiều nước ở châu Âu, đặc biệt tại khu vực Nam Âu, đang trải qua đợt nắng nóng dẫn đến cháy rừng, vượt quá mức chịu đựng của con người và gây ra hàng trăm trường hợp tử vong.

Liệu Mỹ đã cảm thấy 'mệt mỏi' vì chiến sự Ukraine?

Trong bối cảnh tình trạng lạm phát gia tăng, giá nhiên liệu leo thang, chính trị rối ren ở trong nước, sự ủng hộ của Mỹ giành cho Ukraine dường như không còn là ưu tiên hàng đầu.

Thách thức của Thủ tướng Nhật Kishida trước di sản của ông Abe

Sau khi cố Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, Thủ tướng Kishida đã tuyên bố kế thừa di sản của người tiền nhiệm, nhưng việc sửa đổi Hiến pháp là một thách thức không hề nhỏ.

Ukraine tố Nga tấn công tên lửa, ông Putin ký sắc lệnh đặc biệt

Ukraine tố cáo Nga bắn tên lửa vào miền trung nước này. Trong khi đó, Tổng thống Nga ký sắc lệnh cho phép chính phủ triển khai biện pháp kinh tế đặc biệt để hỗ trợ quân đội hoạt động ở nước ngoài.

Tổng thống Sri Lanka gửi thư từ chức tới quốc hội

Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã gửi thư từ chức qua email tới người phát ngôn của Chủ tịch quốc hội nước này vào ngày 14/7.

Mỹ và Israel cam kết ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân

Tổng thống Mỹ Joe Biden và Thủ tướng Israel Yair Lapid vừa ký tuyên bố chung tại Jerusalem vào ngày 14/7, trong đó cam kết ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Máy bay nghi chở Tổng thống Sri Lanka hạ cánh ở Singapore

Chuyến bay được cho là chở Tổng thống Sri Lanka Gotabaya Rajapaksa đã hạ cánh xuống sân bay Changi, Singapore.

Cơn ác mộng năng lượng tồi tệ nhất của châu Âu

Khi việc cắt giảm nguồn cung khí đốt của Nga ảnh hưởng đến an ninh năng lượng của châu Âu, châu lục đang phải vật lộn đối phó với một trong các cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất lịch sử và tình trạng vẫn có thể tồi tệ hơn.

Điều gì xảy ra nếu Nga ngưng cung cấp khí đốt cho Đức?

Đức, nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới, đang chuẩn bị cho tất cả kịch bản, kể cả việc Nga ngưng hoàn toàn các nguồn cung cấp khí đốt sau khi thời gian bảo trì định kỳ đường ống Dòng chảy phương Bắc 1.

Trung Quốc và Mỹ đang xoay trục về Đông Nam Á

Các nhà lãnh đạo cấp cao của Mỹ và Trung Quốc lần lượt thực hiện những chuyến thăm đến khu vực Đông Nam Á để khẳng định tầm ảnh hưởng tại đây.

Chiến dịch tranh cử tiếp tục sau ngày mất của ông Abe Shinzo

Một ngày sau khi cựu Thủ tướng Abe Shinzo qua đời, chiến dịch tranh cử tại Nhật Bản tiếp tục diễn ra.