Chính phủ đề xuất bỏ quy định người đi công chứng phải chụp ảnh với công chứng viên, tuy nhiên một số đại biểu Quốc hội đề nghị cân nhắc.
Tại dự thảo, Chính phủ đề xuất sửa đổi điều 50 của Luật Công chứng 2024 theo hướng bỏ quy định về việc chụp ảnh người tham gia giao dịch ký văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên.
Đồng thời, khoản 4 điều này được sửa theo hướng việc điểm chỉ được thực hiện đồng thời với việc ký khi người yêu cầu công chứng đề nghị.
Phát biểu thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh (TPHCM) cho biết, thời điểm Luật Công chứng năm 2024 quy định đã tạo nhiều phản ứng khác nhau, trong đó có đồng tình vì khả năng nhận diện và xác thực nhân thân cao, đồng thời hạn chế tình trạng cạnh tranh không lành mạnh như là ký khống, ký dạo.
Nhưng cũng có ý kiến phản đối vì cho rằng đặt thêm thủ tục, thêm chi phí cho tổ chức hành nghề công chứng, ảnh hưởng đến quyền về hình ảnh của cá nhân.
Theo bà Hạnh, dù phản đối hay đồng tình, các tổ chức hành nghề công chứng cũng đã tuân thủ nghiêm túc quy định này.
Đến nay, cơ quan soạn thảo bỏ quy định chụp ảnh với lý do việc định danh điện tử và sinh trắc học được triển khai rộng rãi, công chứng viên được trang bị thiết bị xác thực cá nhân để ngăn chặn giả mạo.
Bà Hạnh cho hay, việc này tiếp tục tạo ra hai ý kiến phản đối và đồng tình khác nhau. Các ý kiến đề nghị giữ lại quy định chụp ảnh vì cho rằng việc chụp ảnh mới triển khai được 9 tháng, cần thời gian kiểm nghiệm và đánh giá. Đồng thời, thiết bị xác thực cá nhân chỉ giúp ngăn chặn tình trạng giả mạo, còn các lợi ích của việc chụp ảnh có ý nghĩa trong việc công chứng như sự minh mẫn, ý chí tự nguyện của các bên trong giao dịch thông qua hình ảnh được lưu lại trong hồ sơ.
Bà cho rằng, trong điều kiện cơ sở dữ liệu đang dần hoàn thiện, việc trang bị các thiết bị xác thực cá nhân của các tổ chức hành nghề công chứng ở từng địa phương khác nhau.
Do đó, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo nên cân nhắc quy định theo hướng "mở", tức là thực hiện việc chụp ảnh theo đề nghị của người yêu cầu công chứng hoặc do công chứng viên quyết định trong một số trường hợp đặc biệt.
Đại biểu Ly Kiều Vân (Quảng Trị) cũng đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét, nghiên cứu giữ nguyên quy định như luật hiện hành.
Bà nêu lý do, quy định việc chụp ảnh, người yêu cầu công chứng ký vào văn bản công chứng trước sự chứng kiến của công chứng viên là hoàn toàn phù hợp, bởi ngoài đảm bảo an toàn cho giao dịch, giúp xác định chính xác người ký, thời điểm và địa điểm ký, từ đó hạn chế tình trạng giả mạo, ký khống và phát sinh tranh chấp sau này.
Ảnh chụp còn là một dạng chứng cứ trực quan, góp phần bảo vệ người dân và công chứng viên khi phát sinh khiếu kiện, đồng thời nâng cao tính minh bạch, kỷ luật trong quy trình công chứng, góp phần loại bỏ những hành vi không chuẩn mực, cạnh tranh không lành mạnh của một số tổ chức hành nghề công chứng.
Đề xuất bỏ quy định bắt buộc công chứng giao dịch bất động sản
Chính phủ đề xuất sửa luật theo hướng bổ sung giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản thuộc thẩm quyền công chứng của công chứng viên.
Đại biểu Lê Thanh Hoàn (Thanh Hóa) đề nghị đề xuất này cần phải báo cáo rõ trước Quốc hội. Theo quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản thì hợp đồng mua bán, tặng cho, chuyển nhượng, góp vốn bắt buộc phải công chứng.
"Nếu coi giao dịch đặt cọc để mua bán bất động sản không tách rời khỏi hợp đồng mua bán bất động sản thì phải công chứng, nhưng theo Luật Kinh doanh bất động sản hiện nay, giao dịch đặt cọc mua bán bất động sản không phải công chứng", ông Hoàn nói.
Đại biểu phản ánh nhiều người muốn công chứng hợp đồng đặt cọc mua bán bất động sản nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên. Tuy nhiên thực tế, không ít người bán gặp bất lợi do hợp đồng đặt cọc.
Theo điều 328 Bộ luật Dân sự, nếu người mua không thực hiện cam kết như hợp đồng đặt cọc thì bên bán được bán cho người khác, các quy định hiện hành cũng không cấm điều này.
Tuy nhiên, đại biểu chỉ ra bất cập khi không thể thực hiện công chứng hợp đồng mua bán nhà đất cho người khác, trong trường hợp hợp đồng đặt cọc đã công chứng chưa bị xóa bỏ. Trong khi tòa án căn cứ theo hợp đồng đã công chứng, chỉ hủy bỏ khi các bên yêu cầu hủy bỏ hợp đồng.
"Điều này gây bất lợi cho bên bán, nếu khi ký hợp đồng đặt cọc không quy định điều khoản đơn phương chấm dứt hợp đồng, người bán sẽ không thực hiện được quyền của mình nếu bên mua không thực hiện cam kết, nhưng cũng không chịu hủy”, đại biểu tỉnh Thanh Hóa cho biết không ít trường hợp bên mua lợi dụng điều này để bên bán phải trả lại tiền đặt cọc.
Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Minh Tuấn (Giám đốc Công an tỉnh Phú Thọ) cho biết, hiện nay công chứng bất động sản còn rất nhiều vấn đề. Việc sửa luật cần tạo thuận lợi, phát huy được hiệu quả khi giao dịch bất động sản.
Liên quan đến công chứng bất động sản, ông cho rằng cần linh động hơn, có thể khuyến khích hoặc không khuyến khích, hoặc để người giao dịch tự nguyện, chứ không phải bắt buộc đều phải công chứng.
Ông đặt vấn đề, nếu công chứng thì phải làm rõ việc công chứng về hình thức hay nội dung, và công chứng có chịu trách nhiệm trong các giao dịch có vấn đề, nghi ngờ sai phạm hay không.
"Các giao dịch bất động sản, công chứng có chịu trách nhiệm về việc khai khống thuế hay không? Nếu không, tôi cho rằng không cần thiết phải công chứng, mà chỉ cần giao dịch, ký hợp đồng theo mẫu Nhà nước hướng dẫn, thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ là giao dịch hoàn tất", đại biểu phân tích.
Ông đề nghị ban soạn thảo nghiên cứu lại nội dung này, để làm sao người dân có thể lựa chọn tùy trường hợp, tùy nhu cầu, không bắt buộc phải công chứng trong các hợp đồng bất động sản.
Dự thảo Luật Hộ tịch (sửa đổi) trình Quốc hội sáng nay đề xuất người dân có thể đăng ký khai sinh, khai tử, kết hôn ở bất kỳ UBND cấp xã trong tỉnh, không nhất thiết phải làm ở nơi cư trú.
.svg){kind=icon}
