Cửa thoát khủng hoảng ở Syria hẹp dần, Tổng thống Thổ chờ ý Putin

Trước nguy cơ bùng nổ một cuộc xung đột toàn diện ở vùng Idlib của Syria, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan vẫn hy vọng một thỏa thuận với Nga có thể mở đường thoát khỏi khủng hoảng.

Tổng thống Erdogan liên tục cảnh báo rằng Thổ Nhĩ Kỳ, nước hậu thuẫn cho quân nổi dậy ở tỉnh tây bắc Syria này, sẽ đẩy lui quân đội của chính quyền Bashar al-Assad ra khỏi tỉnh này nếu họ không rút đi vào cuối tháng 2.

{keywords}
Tổng thống Nga Putin và người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan. 

Nhưng hạn chót sắp hết mà chiến dịch của Syria với sự yểm trợ của Nga nhằm giành quyền kiểm soát thực địa vẫn tiếp tục, trong khi vòng đàm phán thứ 3 giữa Ankara và Moscow trong tuần này không hy vọng sẽ nhanh chóng khơi thông bế tắc.

Giới chức quân sự, ngoại giao và phân tích cho rằng tuy chiến dịch quân sự được Thổ Nhĩ Kỳ yểm trợ là một khả năng có thể nhưng tùy thuộc vào mức độ nhượng bộ của Nga, Tổng thống Erodgan có thể sẽ đồng ý một thỏa thuận với Moscow, theo đó ông giảm bớt sự hiện diện của quân đội Thổ để đổi lấy một vai trò quyết định tương lai của Syria. Họ chỉ ra, ông Erdogan đã bị bất ngờ bởi những gì Thổ Nhĩ Kỳ xem là lập trường không khoan nhượng của Tổng thống Vladimri Putin trên thực địa và trong các cuộc thảo luận.

"Thổ Nhĩ Kỳ và Nga vẫn có thể đạt được thỏa hiệp. Nhưng nếu không có thỏa thuận nào và các cuộc tấn công vào binh sĩ Thổ Nhĩ Kỳ vẫn tiếp diễn thì chiến dịch Idlib sẽ bắt đầu", một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ nói với Reuters, ám chỉ Thổ Nhĩ Kỳ hành động nhằm kiểm soát tỉnh này.

Reuters cho biết, văn phòng của Tổng thống Erdogan không phản hồi đề nghị bình luận. Ông và các trợ tá từng tuyên bố thẳng muốn giải quyết vấn đề với Nga nhưng quyết tâm của Thổ Nhĩ Kỳ không nên bị thử thách, và Ankara sẽ không từ bỏ các trạm quan sát ở Idlib, mà hiện một số đang bị quân Syria bao vây.

Theo Reuters, lựa chọn của ông Erdogan sẽ giúp định hình một trong những thảm họa nhân đạo tồi tệ nhất trong thế kỷ này tính đến nay - với ước tính 900.000 người Syria gồm khoảng một nửa là trẻ nhỏ buộc phải di dời tiếp sau khi họ đã từ bỏ làng quê đi lánh đạn. Hồi tháng 12, Moscow và Damascus đã mở một chiến dịch vào vùng lãnh địa lớn cuối cùng còn nằm trong tay các lực lượng chống chính quyền, trong nỗ lực chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài 9 năm qua khiến hàng trăm nghìn người Syria phải bỏ mạng.

Khi các lực lượng chính phủ Syria được Nga hậu thuẫn tiến về phía tây bắc, người Syria tị nạn đã kéo đến dọc biên giới phía nam của Thổ Nhĩ Kỳ, trú trong những lều bạt, thậm chí ngoài trời, khiến một số trẻ nhỏ tử vong vì thời tiết giá lạnh. "Bom đạn nhằm vào chúng tôi từ khắp nơi. Chúng tôi không có bất kỳ người bảo lãnh nào, không Thổ Nhĩ Kỳ hay bất kỳ ai", Mohamad Atouf, 31 tuổi, than thở với Reuters. Người đàn ông này cùng vợ và bốn con đang trú trong túp lều trống gần thị trấn biên giới Azaz.

Tổng thống Erdogan hiện đang đứng trước những thử thách khó khăn về việc chăm sóc người Syria tị nạn và sự ủng hộ dành cho ông ở quê nhà, nơi không mấy ai muốn tiếp nhận thêm dân Syria tị nạn vào danh sách 3,7 triệu người đã ở sẵn nước này.

Thổ Nhĩ Kỳ đã điều hàng nghìn quân cùng trang thiết bị vào Idlib để hỗ trợ quân chống chính quyền Damascus, và đã chứng khiến hàng chục binh sĩ phải bỏ mạng trong tháng 2. Thêm hàng trăm lính nữa chốt ở các trạm quan sát đang bị quân chính phủ Syria bao vây.

Chiến sự trở nên nóng bỏng hơn trong những ngày gần đây. Mới nhất là vụ tấn công của quân đội chính phủ Syria ở Idlib khiến 33 lính Thổ Nhĩ Kỳ bỏ mạng. Ankara lập tức tuyên bố các đơn vị không quân và hỗ trợ mặt đất của Thổ sẽ bắn phá mọi mục tiêu chính phủ Syria "được biết đến". Trước đó, truyền hình nhà nước Nga đưa tin các chuyên gia quân sự Thổ đã nhắm vào các máy bay Nga bằng tên lửa vác vai.

Trước ưu thế trên không của Nga ở Idlib, Tổng thống Erdogan có thể sẽ nhắm đến một thỏa thuận ngừng bắn với người đồng cấp Putin, trong đó nhà lãnh đạo Thổ sẽ giảm bớt đe dọa tấn công để giữ một vai trò quyết định tương lai của Syria và xử lý cuộc khủng hoảng nhập cư, theo các quan chức chính phủ, ngoại giao và giới phân tích.

Thổ Nhĩ Kỳ, vốn phản đối ông Assad và hỗ trợ một số nhóm phiến quân chống lại chính quyền của Tổng thống Syria, hy vọng sẽ tái áp đặt lộ trình của thỏa thuận Sochi năm 2018, theo đó thiết lập vùng phi quân sự xung quanh vùng Idlib. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng thỏa thuận chỉ định ra một vùng ảnh hưởng nhỏ hơn có chứa người tị nạn Syria.

Trong khi đó, các lực lượng chính phủ Syria hiện đã kiểm soát khoảng một nửa tỉnh Idlib và Tổng thống Assad đã thề sẽ giành lại "từng tấc đất" Syria.
Thổ Nhĩ Kỳ vẫn hy vọng đạt một thỏa thuận. Ông Erdogan muốn những người đồng cấp Nga, Đức và Pháp gặp nhau ngày 5/3 tới đây để bàn về Idlib, nhưng hôm 27/2, Kremlin thông báo Tổng thống Putin không có kế hoạch nào cho một cuộc gặp vào ngày đó.

Trước tình hình như vậy, một quan chức Thổ Nhĩ Kỳ thừa nhận một nghị quyết cuối cùng khó có thể ra đời trước 6/3.

Kremlin không đưa ra bình luận về triển vọng một thỏa thuận ngừng bắn. Theo Vladimir Frolov, một cựu quan chức ngoại giao Nga, quan điểm của Moscow là chính quyền Assad kiểm soát toàn bộ Syria với khả năng một dải đất hẹp ở Idlib dọc biên giới Thổ Nhĩ Kỳ do Ankara kiểm soát một phần và được người Nga giữ trật tự. Nhưng chính quyền Erdogan khó mà chấp nhận điều đó.

"Từ giờ, Thổ Nhĩ Kỳ chẳng còn lựa chọn nào tốt cả. Đó là lý do nếu không có một thỏa thuận ngừng bắn sớm thì Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chiến đấu", Reuters dẫn lời Sinan Ulgen, một cựu quan chức ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ hiện là Chủ tịch Trung tâm Các nghiên cứu Kinh tế và chính sách đối ngoại ở Istanbul.

Thanh Hảo

tin nổi bật

Những điểm đáng chú ý trong luật kiểm soát súng đạn mới được Mỹ ban hành

Tổng thống Biden mới đây đã ký ban hành dự luật kiểm soát súng đạn, nhằm giải quyết các lỗ hổng đã tồn tại hơn 30 năm trong hệ thống quản lý và kiểm soát sở hữu vũ khí tại Mỹ.

Vì sao Trung Đông không đứng về phía Mỹ trong xung đột Nga - Ukraine?

Mỹ muốn Ảrập Xêút bơm thêm dầu ra thị trường và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) ngưng che giấu các tài sản cũng như siêu du thuyền của các nhà tài phiệt Nga, nhưng đều không được đáp ứng.

Lý do Trung Quốc lo ngại hệ thống Starlink của Elon Musk tại Ukraine

Việc hệ thống Starlink của Elon Musk chứng minh được hiệu quả trong cuộc xung đột Ukraine khiến Trung Quốc không hài lòng khi cho rằng đây là một phần trong kế hoạch phát triển "quân sự không gian" của Mỹ.

Cạnh tranh Mỹ-Trung, xung đột Nga-Ukraine sẽ hâm nóng Đối thoại Shangri-La?

Hội nghị thượng đỉnh an ninh hàng đầu châu Á diễn ra ở Singapore tuần này dự kiến sẽ bàn về nhiều vấn đề thu hút sự chú ý của toàn thế giới, trong đó có cạnh tranh địa chính trị Mỹ - Trung và cuộc xung đột Nga - Ukraine.

Bài toán khó của Ukraine: rút lui hay quyết giữ một thành phố 'chết'

Tình thế tại thành phố Sievierodonetsk giống như câu hỏi mà Ukraine phải tự trả lời từ khi cuộc xung đột nổ ra, họ muốn tránh thương vong ngắn hạn hay sẵn sàng đánh đổi.

Lệnh cấm vận dầu Nga của EU có thực sự hiệu quả?

Quyết định cấm vận dầu Nga của EU dựa trên một tính toán đơn giản: Các nước EU không nhập khẩu dầu khí sẽ làm giảm một nửa lợi nhuận của Nga. Song, lệnh cấm này có thực sự hiệu quả?

Hy vọng của Ukraine sau hơn 100 ngày giao tranh với Nga

Sau hơn 100 ngày giao tranh, Ukraine đang cố gắng chống chọi với hỏa lực áp đảo của Nga ở mặt trận phía đông đủ lâu để vũ khí phương Tây kịp đến và có thể tạo cho họ lợi thế cần thiết.

Viễn cảnh Mỹ mong muốn khi chiến sự Ukraine kết thúc

Chính phủ Mỹ vẫn đang thể hiện sự ủng hộ và cung cấp khí tài quân sự cho Kiev trong cuộc xung đột với Moscow. Nhưng viễn cảnh kết thúc ra sao mới làm cho chính quyền của Tổng thống Biden chấp nhận?

Đòn trừng phạt mới của EU ảnh hưởng đến Nga thế nào?

Lệnh cấm vận mới của Liên minh châu Âu (EU) chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến xuất khẩu dầu thô của Nga, nhưng có thể sẽ không gây tổn hại lớn đến nền kinh tế nước này cho đến khi các giới hạn chính thức có hiệu lực.

'Gót chân Asin' của dầu mỏ Nga

Nga đến nay đã giảm bớt được phần lớn tác động của các lệnh trừng phạt với việc kinh doanh dầu mỏ. Song, ngành bảo hiểm đe dọa sẽ giáng đòn vào hoạt động, trừ khi Moscow có thể lấp đầy khoảng trống do các công ty phương Tây để lại.

Nước Nga thay đổi ra sao sau 3 tháng chiến sự với Ukraine?

Khi Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố mở chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine, nhiều người Nga cảm thấy xung đột dường như ở rất xa lãnh thổ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ muốn chặn Thụy Điển, Phần Lan gia nhập NATO?

Sau do dự ban đầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã tăng gấp đôi đe dọa của ông về việc sẽ phủ quyết đơn xin gia nhập tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) của Phần Lan và Thụy Điển.

Vì sao Mỹ khó ‘cấm cửa’ kim cương và vàng từ Nga?

Các nhà sản xuất kim hoàn và giới chức Mỹ đang phải đứng trước một nhiệm vụ khó khăn: chặn dòng chảy đá quý và kim loại quý của Nga vào nước này.

Đường sắt – Yếu tố định đoạt chiến cục với Nga của Ukraine

Mạng lưới đường sắt đang trở thành một trong những công cụ hậu cần quan trọng nhất và là 'biểu tượng kháng chiến' của Ukraine.

Nếu EU áp cấm vận dầu mỏ, Nga có bị đẩy vào thế bí?

Moscow đang phải đối mặt với một thách thức chưa từng có: nếu Liên minh châu Âu (EU) cấm nhập khẩu hàng triệu thùng dầu thô của Nga, liệu họ có thể tìm được khách hàng mới?