Củng cố kỹ năng hỗ trợ nạn nhân mua bán người cho cán bộ tư vấn Tổng đài 111

Trong hai ngày 16-17/10, tại An Giang, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) Việt Nam đã phối hợp với Tổng đài Điện thoại Quốc gia 111 tổ chức khóa tập huấn thứ hai nhằm cập nhật pháp luật mới và củng cố kỹ năng hỗ trợ nạn nhân mua bán người cho cán bộ tư vấn và cộng tác viên.

Đây là hoạt động nằm trong chuỗi hoạt động tăng cường năng lực cho cán bộ tư vấn của Tổng đài Điện thoại Quốc gia về phòng, chống mua bán người 111. Chương trình có sự tham gia của 34 cán bộ tư vấn và cộng tác viên đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ tiếp nhận, tư vấn và hỗ trợ các trường hợp liên quan đến mua bán người.

Khóa tập huấn tập trung vào nhiều nội dung quan trọng, trong đó trọng tâm là cập nhật Luật Phòng, chống mua bán người sửa đổi. Đây là nội dung cốt lõi nhằm giúp đội ngũ cán bộ tư vấn nắm vững khung pháp lý mới, bảo đảm quá trình tư vấn, hỗ trợ và chuyển tuyến được thực hiện đúng quy định, thống nhất và hiệu quả.

Theo đó, Luật Phòng, chống mua bán người năm 2024 gồm 8 chương, 63 điều, đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 8. Luật được ban hành với mục tiêu nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật và tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với đội ngũ làm công tác tư vấn, hỗ trợ nạn nhân trong việc cập nhật và áp dụng đúng các quy định mới.

Một trong những điểm nhấn quan trọng của Luật là việc bổ sung các nguyên tắc nhằm đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Cụ thể, Luật nhấn mạnh nguyên tắc tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nạn nhân và người đang trong quá trình xác định là nạn nhân, lấy nạn nhân làm trung tâm trong mọi hoạt động hỗ trợ, đồng thời bảo đảm bình đẳng giới.

Luật cũng quy định rõ việc bảo đảm nạn nhân và người đang trong quá trình xác định là nạn nhân được sử dụng ngôn ngữ mà họ có thể hiểu được, được hưởng các chế độ hỗ trợ phù hợp với tín ngưỡng, tôn giáo, trong khuôn khổ pháp luật Việt Nam. Các hình thức hỗ trợ phải phù hợp với độ tuổi, giới tính, tình trạng sức khỏe và đặc điểm cá nhân của từng trường hợp cụ thể, qua đó nâng cao tính nhân văn và hiệu quả của công tác hỗ trợ.

Đáng chú ý, Luật quy định rằng tùy từng trường hợp cụ thể và theo quy định của pháp luật có liên quan, nạn nhân thực hiện hành vi vi phạm pháp luật là hệ quả trực tiếp của hành vi mua bán người có thể không bị xử lý hành chính hoặc không bị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi đó. Quy định này thể hiện rõ cách tiếp cận lấy nạn nhân làm trung tâm, góp phần giảm bớt rào cản tâm lý, khuyến khích nạn nhân hợp tác và tìm kiếm sự hỗ trợ.

Bên cạnh đó, Luật tiếp tục tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng, chống mua bán người, trên cơ sở tuân thủ Hiến pháp, phù hợp với pháp luật Việt Nam và pháp luật, tập quán quốc tế. Đây là nội dung quan trọng trong bối cảnh tội phạm mua bán người mang tính xuyên quốc gia, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các nước và tổ chức quốc tế.

Ngoài việc cập nhật pháp luật, khóa tập huấn còn hướng dẫn chi tiết quy trình và chế độ hỗ trợ nạn nhân mua bán người. Theo quy định hiện hành, quy trình hỗ trợ tại Việt Nam bao gồm các bước: tiếp nhận và hỗ trợ ban đầu (đáp ứng nhu cầu thiết yếu, chăm sóc y tế, hỗ trợ tâm lý, pháp lý); phục hồi (trang bị kỹ năng sống, học nghề); hòa nhập cộng đồng (đưa nạn nhân về nơi cư trú, hỗ trợ tạo việc làm).

Đặc biệt, Nghị định 162/2025 cũng được giới thiệu và làm rõ trong khóa tập huấn, với các quy định cụ thể về việc hỗ trợ học văn hóa, học nghề, chăm sóc y tế và đáp ứng các nhu cầu thiết yếu cho nạn nhân mua bán người. Đây là cơ sở quan trọng để cán bộ tư vấn Tổng đài 111 thực hiện tư vấn chính xác, đầy đủ và kịp thời.

Tại chương trình, các học viên đã thẳng thắn chia sẻ và chỉ ra những thách thức mà cán bộ tư vấn gặp phải trong quá trình tư vấn, phối hợp xác định nạn nhân và chuyển tuyến đến các đơn vị cung cấp dịch vụ. Những trao đổi này góp phần làm rõ thực tiễn công tác, đồng thời là cơ sở để hoàn thiện quy trình phối hợp liên ngành.

Cũng trong khuôn khổ khóa tập huấn, đoàn công tác đã tới thăm Trung tâm Công tác xã hội tỉnh An Giang. Tại đây, đoàn được tham quan cơ sở vật chất, gặp gỡ và lắng nghe chia sẻ về những thuận lợi, khó khăn của đội ngũ cán bộ, nhân viên đang trực tiếp làm công tác hỗ trợ nạn nhân tại địa phương.

Với sự đồng hành của các đối tác, Tổng đài 111 tiếp tục khẳng định vai trò là đầu mối cung cấp thông tin về chính sách phòng, chống mua bán người, đồng thời tiếp nhận thông tin để hỗ trợ giải cứu, tư vấn tâm lý – pháp lý và các hình thức hỗ trợ khác cho nạn nhân. Hoạt động này được hỗ trợ tài chính từ Bộ Nội vụ Vương quốc Anh, góp phần tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người tại Việt Nam.