Cổ phiếu lao dốc, thượng tầng DGC xáo trộn

Những ngày gần đây, cổ phiếu DGC của Tập đoàn Hóa chất Đức Giang chịu áp lực bán mạnh sau hàng loạt thông tin liên quan đến biến động nhân sự cấp cao và các vấn đề pháp lý của doanh nghiệp. Dù vừa có chủ tịch mới nhậm chức sau quãng thời gian 2 bố con cựu chủ tịch bị khởi tố, trong phiên giao dịch ngày 12/5, cổ phiếu DGC giảm thêm 700 đồng xuống còn 47.900 đồng/cp, đánh dấu mức thấp nhất trong vòng 3 năm trở lại đây.

So với vùng đỉnh khoảng 125.000 đồng/cp thiết lập giữa năm 2024, thị giá DGC đã giảm khoảng 62%. Đà giảm mạnh của cổ phiếu khiến chứng quyền có bảo đảm CDGC2501, do Chứng khoán Vietcap phát hành, cũng lao dốc. Trong phiên 12/5, mã chứng quyền này giảm sàn khi giới đầu tư ngày càng thận trọng với triển vọng ngắn hạn của doanh nghiệp hóa chất đầu ngành.

Áp lực bán càng gia tăng khi khối ngoại tiếp tục xả mạnh. Riêng trong phiên 12/5, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng gần 2,59 triệu cổ phiếu DGC, trong khi lượng mua vào chỉ khoảng 971 nghìn đơn vị.

Trước đó, trong phiên 11/5, cổ phiếu DGC có thời điểm giảm sàn sau khi doanh nghiệp công bố thay đổi vị trí chủ tịch Hội đồng quản trị. Theo nghị quyết vừa được công bố, ông Đào Hữu Kha chính thức đảm nhiệm vị trí Chủ tịch HĐQT cho phần còn lại của nhiệm kỳ 2024-2029 kể từ ngày 8/5.

Ông Kha sinh năm 1970, quê Hưng Yên, là em trai của cựu Chủ tịch Đào Hữu Huyền.

Trước khi được bổ nhiệm, ông Kha khá kín tiếng trên thị trường dù là một trong những cổ đông lớn của doanh nghiệp. Ông sở hữu gần 22,7 triệu cổ phiếu DGC, tương đương 5,97% vốn điều lệ, với giá trị thị trường khoảng 1.100 tỷ đồng. Vợ ông là bà Ngô Thị Ngọc Lan cũng đang nắm giữ 6,64% vốn tại doanh nghiệp.

DGC phophovang DGC.jpg
Sản phẩm phốt pho vàng của Hóa chất Đức Giang. Ảnh: DGC

Ngay sau khi tiếp quản ghế chủ tịch, ông Đào Hữu Kha đã ký hàng loạt quyết định nhân sự quan trọng tại các công ty thành viên trong hệ sinh thái DGC. Nhiều vị trí chủ chốt tại các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực hóa chất, bất động sản và thể thao được kiện toàn lại nhằm ổn định bộ máy điều hành.

Theo đó, ông Kha trực tiếp đại diện phần vốn của DGC tại CTCP Phốt pho Apatit Việt Nam và CTCP Ắc quy Tia Sáng. Ông Lưu Bách Đạt được giao giữ thêm vị trí chủ tịch tại hai công ty thành viên ở Lào Cai và Nghi Sơn. Một loạt lãnh đạo khác cũng được điều chuyển, bổ nhiệm nhằm củng cố hoạt động vận hành của tập đoàn.

Biến động nhân sự tại DGC diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp đối mặt cú sốc pháp lý lớn. Hồi tháng 3, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã khởi tố vụ án liên quan đến các hành vi gây ô nhiễm môi trường, vi phạm quy định khai thác tài nguyên và vi phạm quy định kế toán xảy ra tại Hóa chất Đức Giang cùng các đơn vị liên quan. Liên quan vụ việc, ông Đào Hữu Huyền cùng con trai Đào Hữu Duy Anh và nhiều cá nhân khác đã bị khởi tố.

Dù vậy, ông Huyền hiện vẫn là cổ đông lớn nhất tại DGC với tỷ lệ sở hữu khoảng 18,4% vốn điều lệ. Tổng tỷ lệ sở hữu của các cá nhân liên quan đến gia đình ông Huyền hiện vượt 45%.

Áp lực bủa vây nhưng vẫn còn dư địa tăng trưởng

Không chỉ đối mặt vấn đề pháp lý và nhân sự, Tập đoàn Hóa chất Đức Giang còn chịu áp lực lớn trên thị trường chứng khoán khi cổ phiếu bị chuyển từ diện cảnh báo sang diện kiểm soát kể từ ngày 13/5 do chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá thời hạn quy định.

Trước đó, Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM đã quyết định loại DGC khỏi rổ chỉ số VN30 và thay thế bằng CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn. Ngoài ra, cổ phiếu này còn bị loại khỏi hàng loạt bộ chỉ số quan trọng khác như VN100, VNAllshare, VNMITECH và VN50 Growth. Điều này tạo thêm áp lực bán kỹ thuật từ các quỹ đầu tư mô phỏng chỉ số.

Để khắc phục tình trạng chậm công bố báo cáo tài chính, DGC cho biết đã lựa chọn được đơn vị kiểm toán mới là UHY và bổ nhiệm bà Trương Thị Loan giữ chức kế toán trưởng từ ngày 8/5.

Theo lãnh đạo doanh nghiệp, việc hoàn thiện báo cáo tài chính gặp khó do nhiều hồ sơ và tài liệu phục vụ kế toán đang bị niêm phong trong quá trình điều tra. Sau khi hoàn tất lựa chọn đơn vị kiểm toán, công ty sẽ triển khai lập báo cáo kiểm toán năm 2025 nhằm sớm đưa cổ phiếu ra khỏi diện cảnh báo.

Tại đại hội cổ đông bất thường mới đây, nhiều cổ đông bày tỏ lo ngại về khả năng duy trì chiến lược phát triển của doanh nghiệp sau khi “linh hồn" lâu năm của DGC là ông Đào Hữu Huyền vướng vòng lao lý. Tuy nhiên, ông Lưu Bách Đạt khẳng định ban lãnh đạo mới đều là những nhân sự gắn bó lâu năm với doanh nghiệp và sẽ tiếp tục kế thừa định hướng phát triển trước đây.

Xét về hoạt động kinh doanh, DGC vẫn là một trong những doanh nghiệp hóa chất lớn nhất Việt Nam với vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực phốt pho vàng, axit photphoric và hóa chất công nghiệp. Doanh nghiệp sở hữu chuỗi sản xuất khép kín từ khai thác quặng apatit đến chế biến sâu, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh về chi phí và biên lợi nhuận.

Ngoài thị trường nội địa, DGC còn xuất khẩu sản phẩm sang Nhật Bản, Hàn Quốc và Ấn Độ. Những năm gần đây, doanh nghiệp cũng mở rộng sang lĩnh vực pin hóa chất và vật liệu phục vụ công nghệ cao nhằm tìm kiếm động lực tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, kết quả kinh doanh gần đây cho thấy áp lực đang gia tăng đáng kể. Năm 2025, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu hợp nhất hơn 11.262 tỷ đồng, tăng 14% nhưng lợi nhuận sau thuế chỉ tăng nhẹ 3%, đạt khoảng 3.189 tỷ đồng.

Bước sang năm 2026, đà tăng trưởng chậm lại rõ rệt. Trong quý I/2026, doanh thu thuần của DGC giảm 24% xuống còn 2.125 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế giảm gần một nửa so với cùng kỳ, xuống 430 tỷ đồng.

Theo giải trình từ doanh nghiệp, giá nguyên liệu đầu vào tăng mạnh là nguyên nhân chính gây sức ép lên lợi nhuận. Giá lưu huỳnh tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ, trong khi điện, than cốc và amoniac cũng leo thang đáng kể. Việc tạm dừng khai thác tại mỏ apatit trọng điểm khiến DGC phải phụ thuộc nhiều hơn vào nguồn quặng nhập khẩu và mua ngoài, kéo theo chi phí sản xuất phốt pho vàng tăng mạnh.