Ngân hàng Trung ương Thái Lan đã phải cấm bán khống, giới hạn giao dịch và yêu cầu các đại lý vàng chuyển sang dùng USD. Một nghịch lý chưa từng có: chính phủ đang kiểm soát chặt thị trường vàng để cứu nền kinh tế.
Nghịch lý vàng đẩy Baht tăng giá
Thái Lan là một trong những quốc gia có tỷ lệ giao dịch vàng so với GDP cao nhất thế giới. Vàng không chỉ đơn thuần là kênh đầu tư hay tích trữ tài sản, mà đã trở thành một "mạch máu" của nền kinh tế Thái Lan. Giao dịch vàng ở đây không phải là trò chơi của giới nhà giàu, mà là "cuộc chơi của toàn dân".
Thái Lan hiện có khoảng 8-10 triệu tài khoản giao dịch vàng, chủ yếu là “vàng giấy” (paper gold) trên các nền tảng online. Dù không có hoạt động giao nhận vàng vật chất, loại hình giao dịch này vẫn tạo ảnh hưởng đáng kể đến dòng tiền và thị trường ngoại hối.
Điểm đặc biệt: hầu hết giao dịch vàng tại Thái Lan đều được thanh toán bằng đồng Baht. Điều này tạo ra một "vòng xoáy" kỳ lạ: khi vàng biến động mạnh, lượng Baht lưu thông cũng biến động theo, kéo theo sự lên xuống của nền kinh tế.
Tuy vậy, nghịch lý là khi giá vàng thế giới tăng cao (như đợt sóng lên 5.600 USD hồi tháng 1), nhà đầu tư Thái Lan đổ xô bán vàng để chốt lời.
Khi nhà đầu tư bán vàng, các doanh nghiệp kinh doanh vàng phải xử lý lượng ngoại tệ phát sinh từ hoạt động xuất khẩu và giao dịch quốc tế. Việc chuyển đổi USD sang Baht với quy mô lớn tạo thêm áp lực tăng giá đối với đồng Baht.
Năm 2025, đồng Baht tăng hơn 9% so với USD, nằm trong nhóm các đồng tiền tăng mạnh nhất châu Á. Bước sang đầu năm 2026, tỷ giá USD/THB đã xuyên thủng mốc 31, mức được xem là nhạy cảm đối với nền kinh tế Thái Lan.
Baht mạnh đồng nghĩa với việc hàng Thái Lan trở nên đắt đỏ trên thị trường quốc tế và du khách nước ngoài thấy chi phí đi Thái Lan tăng cao.
Trong khi đó, nền kinh tế Thái Lan hiện còn nhiều vấn đề. Ngân hàng Trung ương Thái Lan dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 chỉ đạt 1,5%. Lạm phát ở mức 0-0,5%, quá thấp. Nợ hộ gia đình vẫn ở mức cao. Trong bối cảnh đó, Baht mạnh càng "đổ thêm dầu vào lửa".
Cấm bán khống, giới hạn giao dịch, thúc đẩy giao dịch bằng USD
Trước tình thế này, Ngân hàng Trung ương Thái Lan (BoT) đã phải hành động quyết liệt, thậm chí chưa từng có tiền lệ. Mục tiêu: cắt đứt mối liên hệ giữa thị trường vàng và đồng Baht.
Đầu tiên là việc kiểm soát giao dịch. BoT đặt ra giới hạn giao dịch vàng online tối đa 50 triệu Baht/ngày mỗi người. Bất kỳ giao dịch nào vượt quá mức này đều phải xin phép.
Thứ hai, Thái Lan siết chặt "bán khống". Nước này gần như cấm các giao dịch bán khống vàng vì những giao dịch này khóa một lượng lớn Baht trong tài khoản ký quỹ, càng làm Baht khan hiếm và lên giá.
Thứ ba, quan trọng nhất, BoT "ép" giao dịch bằng USD. 14 đại lý vàng lớn nhất Thái Lan được yêu cầu chuyển sang phát triển hệ thống giao dịch bằng USD trong vòng 6 tháng. Mục tiêu: khi người dân bán vàng, họ sẽ nhận USD thay vì Baht, từ đó không còn áp lực đẩy Baht lên giá nữa.
BoT cũng siết chặt kiểm soát các giao dịch ngoại hối liên quan đến vàng, yêu cầu chứng từ xuất khẩu rõ ràng để tránh dòng vốn "bất thường" chảy qua kênh vàng.
Thị trường vàng Thái Lan đang phản ứng thế nào?
Sau báo cáo việc làm Mỹ cao gấp đôi dự báo, giá vàng thế giới lao dốc gần 3%, kéo theo giá vàng trong nước Thái Lan giảm 1.450 Baht chỉ trong một buổi sáng. Cụ thể, vàng miếng bán ra ở mức 67.500 Baht, vàng trang sức ở mức 68.300 Baht.
Toàn bộ giao dịch ngày thứ Sáu (5/6), thị trường vàng Thái Lan đã thay đổi giá 15 lần trước khi đóng cửa. Đà giảm không dừng lại ở đó. Sang phiên 8/6, giá tiếp tục giảm thêm 150 Baht, đưa vàng miếng xuống 67.350 Baht, mức thấp nhất 3 tháng.
Dữ liệu xuất khẩu cho thấy "cơn sốt bán" vẫn tiếp diễn. Hai tháng đầu năm 2026, xuất khẩu vàng của Thái Lan đạt 3.861,81 triệu USD, tăng 83,76% so với cùng kỳ năm ngoái.
Riêng tháng 1, xuất khẩu vàng tăng vọt 136,16%, mức tăng mạnh nhất trong vòng 4 năm. Thực tế, người Thái vẫn đang tích cực "xả hàng" bất chấp đà giảm của giá.
Theo The Nation Thailand, Bangkok Post
.svg){kind=icon}
