Giá vàng lao dốc, các cửa hàng vàng ở nhiều địa phương Trung Quốc, đáng chú ý là tại các thành phố lớn như Bắc Kinh, Thâm Quyến và Thượng Hải chật kín người, vàng miếng 10 gram, 20 gram, 30 gram lần lượt “cháy hàng”. 

Nhưng nếu chỉ nhìn vào cảnh xếp hàng để nói rằng người Trung Quốc đang đổ xô “bắt đáy”, có lẽ đã bỏ qua điều quan trọng nhất: đằng sau mỗi giao dịch là một nhu cầu rất cụ thể và đằng sau mỗi sản phẩm được chọn là một thế hệ người tiêu dùng đang thay đổi cách nghĩ về vàng.

Tuần trước, giá vàng giao ngay London giảm 4,56%, chạm 3.832,23 USD/ounce trong phiên 16/11, mức thấp nhất kể từ đầu năm 2025. Đến ngày 18/11, giá tiếp tục thủng mốc 3.800 USD/ounce, có lúc chỉ còn 3.780 USD/ounce, nối dài chuỗi 7 phiên giảm liên tiếp và rơi về vùng giá của tháng 9/2025.

Hình 1 (1).png
Giá vàng lao dốc, người dân nhiều khu vực tại Trung Quốc xếp hàng dài tại các khu vàng trang sức để chọn mua, bất chấp việc đây là ngày làm việc. Ảnh: Securities Daily

Bà Cù Thụy, chuyên gia của Oriental Jincheng - tổ chức xếp hạng tín nhiệm có uy tín và nổi tiếng hàng đầu tại Trung Quốc, giải thích rằng áp lực lên vàng đến từ 2 kênh. Thứ nhất là lãi suất: lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm quay lại trên 5%, làm tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ một tài sản không sinh lãi như vàng. 

Thứ hai là tỷ giá: đồng USD mạnh lên khiến vàng - vốn định giá bằng USD trở nên đắt hơn với người nắm giữ các đồng tiền khác. Thị trường hiện định giá khả năng Fed tăng 25 điểm cơ bản vào tháng 12 ở mức hơn 92%.

Tại Trung Quốc, hệ quả là giá vàng trang sức của các thương hiệu lớn giảm mạnh. 

Tại khu vực Bách hóa Thái Thị Khẩu ở Bắc Kinh, ngay từ đầu tháng 11, khi giá vàng vừa trượt xuống, cảnh tượng tại quầy vàng miếng đầu tư đã trở nên tấp nập. Nhân viên bán hàng liên tục thông báo: “Vàng miếng dưới 30 gram đều hết”. 

Các loại 5 gram, 10 gram, 20 gram cũng cháy hàng. Người mua không rời đi ngay mà vẫn nán lại hỏi “mai có nhập thêm không”, có người tính chuyện “sáng mai đến xếp hàng từ sớm”. Một số khách không muốn chờ đợi thêm đã quyết định mua thẳng 100 gram.

Tại thành phố Thâm Quyến, mức độ còn lớn hơn. Theo dữ liệu được Ngân hàng Thương mại Trung Quốc dẫn lại, cuối tuần có thời điểm chợ vàng Thủy Bối đón khoảng 60.000 lượt khách, trong đó khoảng 70% là người mua vì nhu cầu thực, chủ yếu là cưới hỏi và đeo hàng ngày. Nhiều người kéo theo cả vali đến chọn vàng. 

Không phải đầu cơ, mà là “nhu cầu bị dồn nén”

Điểm mấu chốt là ở đây. Đợt mua vàng này không giống một cơn sốt đầu cơ ngắn hạn. Cấu trúc người mua cho thấy một bức tranh rất khác.

Phần lớn là các cặp đôi trẻ, phụ nữ đi theo nhóm và các gia đình. Họ mua dây chuyền, nhẫn, vòng tay nhỏ để tự đeo hoặc chuẩn bị cho đám cưới, đây là những nhu cầu khó trì hoãn thêm. 

Bà Cù Thụy gọi đây là sự “giải phóng tập trung” của nhu cầu cưới hỏi, tức các bộ trang sức truyền thống mà nhà trai tặng nhà gái trong lễ cưới, như “tam kim” (3 món vàng: nhẫn, dây chuyền, vòng tay) hoặc “ngũ kim” (5 món vàng, thường thêm hoa tai và lắc chân), cùng nhu cầu đeo vàng hàng ngày vốn bị giá cao kìm lại suốt nhiều tháng.

Hình 2 (1).png
Không còn chuộng vòng tay to, nặng, nhiều khách hàng chuyển sang vàng miếng 5-10 gram và trang sức thiết kế nhỏ, nhẹ, dễ đeo hằng ngày. Ảnh: Baidu

Nhưng có một thay đổi quan trọng hơn: người mua đang dịch chuyển sang sản phẩm nhỏ, nhẹ. Vàng miếng và trang sức thiết kế mỏng, nhẹ lên ngôi, trông “bắt sáng” và có cảm giác sang trọng, trong khi những chiếc vòng tay lớn, nặng dần mất đi sự ưu ái. 

Dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho thấy tỷ lệ nhà bán lẻ ưa chuộng các sản phẩm dưới 10 gram tại quốc gia tỷ dân đã tăng đáng kể so với mức 60% của năm 2025. Không phải vì người ta hết tiền, mà vì họ nhạy cảm hơn với tổng giá trị đơn hàng và phí chế tác khi giá vàng vẫn neo cao.

Đây có lẽ là nghịch lý thú vị nhất mà dữ liệu của WGC hé lộ. Trong quý III/2026, lượng vàng trang sức tiêu thụ tại Trung Quốc giảm 22% so với cùng kỳ, xuống mức thấp nhất cho một quý III kể từ năm 2006. 

Nhưng nếu nhìn vào số tiền người dân chi ra, con số lại không hề ít: tổng chi tiêu cho vàng trang sức trong quý đạt 608 tỷ NDT, cao hơn mức trung bình 552 tỷ NDT của một thập kỷ qua.

Nói cách khác, người Trung Quốc mua ít gram hơn, nhưng không nhất thiết chi ít tiền hơn. Họ đang mua những món đồ nhỏ hơn, tinh gọn hơn, phù hợp với nhu cầu “đeo để đẹp” và “tích lũy từng chút một” hơn là phô trương khối lượng. 

Đây là một sự thích nghi của thị trường trước một thực tế mới: giá vàng cao đã trở thành “bình thường mới” và người tiêu dùng đang học cách sống chung với nó.

Trong ngắn hạn, phần lớn ý kiến đều thận trọng. Bà Cù Thụy nhận định giá vàng sẽ dao động mạnh, phụ thuộc vào dữ liệu và tích lũy trong biên độ. Trước khi kỳ vọng tăng lãi suất hạ nhiệt rõ ràng, đà phục hồi của vàng sẽ bị giới hạn. 

Chuyên gia Đinh Trăn Vũ từ Công ty Tư vấn Đầu tư Cự Phong Thiểm Tây cũng cho rằng ngắn hạn giá sẽ đi ngang trong biên độ, chịu ảnh hưởng từ kỳ vọng lãi suất và hoạt động mua ròng của ngân hàng trung ương.

Nhưng về dài hạn, logic nền tảng vẫn chưa bị đảo ngược. WGC dự báo tiêu dùng vàng trang sức tại Trung Quốc trong quý IV sẽ tiếp tục phục hồi theo mùa, với 2 nhóm sản phẩm tiếp tục được ưa chuộng: vàng cứng (vàng nguyên chất được xử lý để cứng hơn, ít biến dạng, phù hợp với thiết kế tinh xảo và đeo hàng ngày) và vàng cổ truyền (chế tác thủ công theo kỹ thuật cổ, bề mặt sần mờ đặc trưng, được ưa chuộng vì nét truyền thống).

Nhu cầu đầu tư vàng cũng được kỳ vọng duy trì ở mức mạnh, đặc biệt khi bất ổn địa chính trị toàn cầu còn hiện hữu.

Theo Securities Daily, 21st Century Business Herald, WGC, China Business Herald, CNR