Những năm gần đây, kinh tế tập thể, hợp tác xã ở Na Rì (Bắc Kạn) đã có bước phát triển đáng kể, tạo công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Để có được những kết quả như vậy, huyện đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền, hỗ trợ và nâng cao hiệu quả hoạt động của kinh tế tập thể, hợp tác xã. Nhiều tổ hợp tác được thành lập mới đã hoạt động tương đối ổn định, được quản lý chặt chẽ từ khâu góp vốn đến các hoạt động sản xuất kinh doanh. Đến nay, trên địa bàn huyện có 105 hợp tác xã hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực nông nghiệp, 42 hợp tác xã hoạt động chủ yếu trong các lĩnh vực sản xuất, chế biến nông sản thực phẩm, chăn nuôi, dược liệu, mộc dân dụng.

Sau khi thành lập, các hợp tác xã đã từng bước khắc phục khó khăn, củng cố tổ chức, nỗ lực đổi mới, chú trọng nâng cao chất lượng hoạt động. Việc thành lập các hợp tác xã, tổ hợp tác đã giúp huyện Na Rì giải quyết công ăn việc làm, nâng cao thu nhập cho nhiều người lao động, góp phần giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số, xây dựng nông thôn mới.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả khả quan, vẫn còn có một số tồn tại, hạn chế. Một trong những khó khăn hiện nay của hợp tác xã của đồng bào dân tộc thiểu số ở huyện Na Rì là nhu cầu hỗ trợ phát triển sản xuất hiện nay rất nhiều nhưng vốn hỗ trợ phát triển sản xuất của chương trình135 hiện vẫn còn thấp chỉ bằng giai đoạn 2010-2015; chưa tạo được nhiều đột phá trong việc tạo sinh kế bền vững cho hộ nghèo với đặc điểm sản xuất của từng địa phương.
Trong khi đó, công tác tuyên truyền về Luật Hợp tác xã chưa được sâu rộng, đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý nhà nước về kinh tế tập thể còn thiếu về số lượng và kỹ năng quản lý kinh tế tập thể còn hạn chế. Đa số các kinh tế tập thể thuộc lĩnh vực nông nghiệp chưa thực sự đổi mới về cách thức tổ chức, quản lý và hoạt động.
Ngoài ra, một số chính sách lớn của Trung ương, của tỉnh khi triển khai thực hiện, các mô hình kinh tế tập thể có nhu cầu tiếp cận nhưng không đủ điều kiện tham gia. Phần lớn các mô hình kinh tế tập thể có mức đầu tư ban đầu còn thấp, hiệu quả liên doanh, liên kết chưa cao, chưa tổ chức được chuỗi giá trị từ khâu đầu vào đến khâu tiêu thụ sản phẩm, do đó hiệu quả sản xuất còn thấp, chưa có tính bền vững.
Để tháo gỡ khó khăn, giải pháp trước mắt của huyện là tập trung nâng cao năng lực hoạt động của của hợp tác xã và thành lập thêm các hợp tác xã mới để hỗ trợ cho đồng bào và thúc đẩy sản xuất theo chuỗi giá trị ở vùng này.
Đồng thời, tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, triển khai kịp thời đồng bộ các chủ trương của Đảng, chính sách hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh để tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tập thể, hợp tác xã phát triển.
Tiếp tục tư vấn cho các hợp tác xã sắp xếp, cơ cấu lại bộ máy, đào tạo, dồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý và công nhân kỹ thuật, nhằm nâng cao năng suất, nâng cao sức cạnh tranh, tăng thu nhập; tăng cường mối quan hệ hợp tác với các thành phần kinh tế khác. Xây dựng và đúc rút kinh nghiệm để phổ biến, nhân rộng các mô hình điển hình, nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, góp phần tích cực vào công tác giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới.
Văn Hùng, Thu Hà, Trần Tuấn Anh