Để Việt Nam tránh được 'lời nguyền tài nguyên'

Một nước giàu tài nguyên không đồng nghĩa sẽ phát triển thịnh vượng và tránh được đói nghèo, nếu không biết khai thác tài nguyên một cách khôn ngoan.

- Một nước giàu tài nguyên không đồng nghĩa nước đó sẽ phát triển thịnh vượng và tránh được đói nghèo, nếu không biết khai thác tài nguyên một cách khôn ngoan. Đó là "lời nguyền tài nguyên" mà Đối thoại chống tham nhũng lần thứ 9 tổ chức ngày 25/5 với chủ đề "Tham nhũng trong ngành khai khoáng ở Việt Nam" mong tìm được cách hóa giải.

>> 'Đừng đưa ví mà không biết có bao nhiêu tiền'
>> Sáng kiến Phòng chống tham nhũng Việt Nam 2011 (VACI)

Công nghiệp khai khoáng là ngành dễ xảy ra tham nhũng do những yếu tố như đầu tư lớn, lợi thế độc quyền, trong khi vai trò giám sát của các tổ chức xã hội chưa được phát huy hiệu quả. Tham nhũng trong ngành khai khoáng khiến lợi nhuận không thuộc về ngân sách Chính phủ và người dân, nếu năng lực quản lý của Chính phủ yếu, "lời nguyền tài nguyên" rất dễ xảy ra, ông Matthieu Salomon, cố vấn cao cấp của của tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) phân tích tại cuộc họp báo sáng nay (24/5) trước thềm Đối thoại.

Khai thác khoáng sản ở Cao Bằng. Ảnh: Kiên Trung

Ông Salomon lấy ví dụ về Indonesia, nơi mà những tỉnh giàu tài nguyên nhất cũng là những tỉnh có tỉ lệ nghèo đói cao nhất, chính trị không ổn định và hay xảy ra xung đột xã hội. Ngược lại, Na Uy, qua chia sẻ của bà Thea Martine Ottmann, Bí thư thứ nhất ĐSQ Na Uy, lại là một ví dụ thành công trong việc chuyển sự giàu có về tài nguyên thành sự thịnh vượng của quốc gia bằng các cam kết chính trị, hệ thống quản trị tốt và quan tâm đến phúc lợi xã hội cho người dân.

Làm sao để Việt Nam có thể biến "lời nguyền" thành 'lợi thế" như Na Uy đã làm cũng chính là mục đích của Đối thoại chống tham nhũng lần thứ 9. Đối thoại lần này có tham luận của Văn phòng Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, Bộ Tài nguyên - Môi trường, Bộ Công thương và Thanh tra Chính phủ, tập trung phân tích về chống tham nhũng trong quản lý nhà nước đối với khoáng sản, chống tham nhũng trong khai thác và xử lý tài nguyên, các lỗ hổng và sai phạm về cơ chế, chính sách trong khai khoáng, cũng như những hậu quả về mặt xã hội của tham những trong khai khoáng.

Để chuẩn bị cho Đối thoại, một hội nghị bàn tròn do ĐSQ Thụy Điển và Thanh tra Chính phủ tổ chức ngày 16-17/5 đã chỉ ra tham nhũng trong ngành khai khoáng hiện nay là vô cùng phức tạp. Nguy cơ và dấu hiệu tham nhũng xuất hiện ở mọi khâu từ xây dựng quy hoạch đến điều tra trữ lượng đến khai thác khoáng sản. Sân chơi này cũng chưa có sự công bằng giữa các doanh nghiệp nhà nước và các công ty tư nhân.

Hội nghị trên cũng chỉ ra quản lý yếu kém và cơ chế xin - cho là một trong những nguyên nhân dẫn đến tham nhũng trong khai khoáng. Điều này cần được khắc phục trong Luật Khoáng sản đang được soạn thảo.

Chính vì vậy, chủ điểm mà các đối tác phát triển của Việt Nam, do Đại sứ quán Thụy Điển làm đại diện, chọn nhấn mạnh tại Đối thoại chống tham nhũng lần này là minh bạch và trách nhiệm giải trình. Đại sứ Thụy Điển Staffan Herrstroem nhận định đó là phương pháp nhổ tận gốc nạn tham nhũng trong mọi lĩnh vực: "Chính phủ hãy tạo điều kiện cho mọi cá, nhân tổ chức được tham gia. Báo chí là người bạn của Chính phủ trong việc phát hiện tham nhũng".

"Đảm bảo vững chắc việc tiếp cận thông tin cho mọi công dân là vô cùng quan trọng. Vì chống tham nhũng là một công việc đòi hỏi sự tham gia của mọi đối tượng, không chính phủ nào có thể chống tham nhũng một mình", Đại sứ Thụy Điển nói.

Minh bạch và trách nhiệm giải trình cũng là nội dung của Sáng kiến Minh bạch ngành công nghiệp khai khoáng (EITI) mà các đối tác phát triển muốn vận động Việt Nam tham gia. EITI là sáng kiến liên minh mang tính tự nguyện giữa các chính phủ, công ty, tổ chức xã hội dân sự và tổ chức quốc tế cùng chung mục đích nâng cao tính minh bạch và công khai hóa trong ngành khai thác khoáng sản. Hiện đã có 35 quốc gia và hơn 50 công ty khai khoáng trên thế giới tham gia sáng kiến này.

Thủy Chung

Chương trình Sáng kiến Phòng chống tham nhũng Việt Nam (VACI) 2011 với chủ đề: “Tăng cường liêm chính công và thực thi pháp luật góp phần phòng chống tham nhũng hiệu quả” sẽ hỗ trợ kinh phí trực tiếp ít nhất 20 ý tưởng khả thi nhằm phòng chống tham nhũng theo chủ đề trên để thực hiện, mỗi khoản tài trợ lên tới 290 triệu đồng.

Tất cả cơ quan nhà nước, các tổ chức, đoàn thể ở cấp địa phương đều có thể gửi đề án tham gia chương trình. Vòng chung kết cuộc thi và diễn đàn Trao đổi tri thức - hai hoạt động chính của chương trình - sẽ được tổ chức ngày 18-19/8/2011 tại Hà Nội.

VACI do Thanh tra Chính phủ, Ngân hàng Thế giới và các nhà đồng tài trợ: Chương trình Viện trợ phát triển Australia (AusAID), Bộ Phát triển quốc tế Vương quốc Anh (DFID-UK), Đại sứ quán Bỉ, Đại sứ quán Phần Lan và Đại sứ quán Thụy Điển tổ chức để hỗ trợ các ý tưởng sáng tạo nhằm giảm thiểu tham nhũng, tăng cường minh bạch, mang tới môi trường sống tốt đẹp hơn cho mọi người.


tin nổi bật

Vì sao siêu bão Noru mạnh nhất 20 năm nhưng thiệt hại được giảm thiểu?

Chỉ đạo quyết liệt 'từ sớm, từ xa' của các cấp chính quyền và ý thức chấp hành của người dân là yếu tố quyết định đến kết quả phòng, chống cơn bão số 4 (bão Noru).

Dự báo thời tiết ngày 29/9: Cả nước có mưa, nhiều nơi nguy cơ lũ quét

Dự báo thời tiết ngày 29/9, nhiều nơi trên cả nước có mưa giông, khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các tỉnh vùng núi và ngập úng tại các khu vực trũng, thấp.

Người dân Huế rớt nước mắt nhìn tài sản cuốn theo cuồng phong bão số 4

Cơn bão số 4 với sức gió khủng khiếp phút chốc cuốn phăng những mảnh tôn, viên ngói và làm đổ sập nhà dân ở TT-Huế. Trong cơn thịnh nộ của thiên tai, người người xót lòng, rơi nước mắt lặng nhìn tài sản cuốn theo mưa bão.

Kịch bản của những ‘tập đoàn' giả ngân hàng, thuê trăm người gọi điện lừa vay tiền

Chỉ trong vài ngày, Công an tại TP.HCM đã triệt phá những “tập đoàn” lừa đảo với thủ đoạn cực kỳ mới, giả ngân hàng gọi mời vay tiền với lãi suất 0%. Qua điều tra đã hé lộ cách thức lừa đảo khó tin để lừa người dân khắp cả nước.

'Anna Bắc Giang' lần đầu lên tiếng sau lùm xùm bị tố là siêu lừa đảo

Cô gái N.T.V.A được gọi với cái tên Anna Bắc Giang đã lên tiếng đính chính về một số vấn đề sau khi bị tố thực hiện những cú siêu lừa.

Giám đốc Công an Sóc Trăng nói về 'clip công an đánh 2 thiếu niên đi xe máy'

Đại tá Lâm Thành Sol cho biết, "cán bộ chiến sĩ công an trong đoạn clip đánh hai thiếu niên" đã sai, có hành vi thiếu chuẩn mực. Hai thiếu niên cũng có nhiều vi phạm như không chấp hành hiệu lệnh, chèn ép CSGT.

Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz tới Hà Nội

Máy bay chở Thủ tướng Cuba Manuel Marrero Cruz và đoàn đại biểu Cuba tối nay (28/9) đã hạ cánh tại sân bay Quốc tế Nội Bài, Hà Nội, bắt đầu thăm hữu nghị chính thức Việt Nam từ ngày 28/9-2/10.

Tạm đình chỉ công tác 4 công an vụ clip 2 thiếu niên bị đánh

Tối 28/9, lãnh đạo Công an tỉnh Sóc Trăng cho biết, đã chỉ đạo tạm đình chỉ 4 cán bộ chiến sỹ Công an thị xã Vĩnh Châu có liên quan đến đoạn clip ghi lại cảnh công an đánh hai thiếu niên.

Hà Nội lập đoàn kiểm tra đột xuất loạt quán karaoke ở quận Cầu Giấy

TP Hà Nội vừa quyết định kiểm tra đột xuất công tác PCCC hàng loạt quán karaoke trên địa bàn, trong đó có quận Cầu Giấy. Từ đó, xem xét trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong quản lý về PCCC.

Chưa xem xét đình chỉ điều tra bị can Lê Thu Vân vụ ‘Tịnh thất Bồng Lai’

Cơ quan An ninh đã 2 lần mời bà Lê Thu Vân đi giám định pháp y để xác định tình hình bệnh, nhằm có căn cứ xem xét đình chỉ điều tra nhưng bị can không có mặt.

Đang xác minh clip công an đánh hai thiếu niên đi xe máy

Chiều 28/9, Đại tá Lâm Thành Sol, Giám đốc Công an tỉnh Sóc Trăng cho biết, đã chỉ đạo làm rõ "một đoạn clip ghi lại cảnh người mặc đồng phục công an đánh hai thiếu niên".

Phu nhân cố Thủ tướng Abe cảm ơn Chủ tịch nước cùng lãnh đạo cấp cao Việt Nam

Phu nhân Abe Akie chân thành cảm ơn Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cùng các lãnh đạo cấp cao Việt Nam về những tình cảm và sự coi trọng đặc biệt dành cho cố Thủ tướng Abe Shinzo và gia quyến.

Cứu cụ ông băng qua dòng nước, bị lũ cuốn trôi

Khi đang trên đường về nhà, cụ Năm đã băng qua dòng lũ, mặc dù nước lúc này cao khoảng hơn nửa mét.

Dân Đà Nẵng bắt cá nước ngọt bên bờ biển sau bão Noru

Nhiều người đổ ra bờ biển Nguyễn Tất Thành (Đà Nẵng) giăng lưới bắt cá nước ngọt bơi ra từ miệng cống sau mưa lớn do ảnh hưởng của bão Noru.

Truy bắt 2 kẻ cướp tiệm vàng ở Bình Dương

Hai đối tượng đi xe máy dừng trước một tiệm vàng ở Bình Dương, sau đó một đối tượng xông vào đập bể tủ kính lấy đi một số trang sức bằng vàng rồi cùng đồng bọn tẩu thoát.