Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Nghị quyết số 02 về "Xây dựng và phát triển Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới".
Chiều nay, tại kỳ họp thứ nhất, sau khi hoàn thành công tác nhân sự, Quốc hội tiến hành công tác lập pháp.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng trình Quốc hội dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).
Bộ trưởng cho biết, thay vì quy định cụ thể các nội dung như tại Luật Thủ đô số 39/2024/QH15, dự thảo luật tập trung phân quyền cho TP quyết định, tạo không gian tối đa cho sự sáng tạo và tự chịu trách nhiệm của chính quyền Thủ đô, đồng thời tăng cường yêu cầu về kiểm soát quyền lực, kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.
Dự thảo đề ra định hướng phân cấp tối đa, toàn diện cho chính quyền TP được quy định, quyết định những nội dung thuộc thẩm quyền trong tất cả lĩnh vực nhằm tăng tính chủ động, sáng tạo, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền TP Hà Nội, như: tổ chức, bộ máy; thu, chi ngân sách, đặc biệt là các quy định tạo điều kiện thu hút nguồn lực cho Thủ đô phát triển; thực hiện quy hoạch, chỉnh trang, tái thiết đô thị...
Chính phủ cũng nêu một số nội dung đã thực hiện phân quyền mạnh mẽ như: tự chủ trong quản lý tổ chức bộ máy và biên chế, quy định HĐND TP được trao quyền quyết định biên chế các cơ quan trong hệ thống chính trị của TP; cho phép người trực tiếp sử dụng công chức thực hiện việc tuyển dụng, bổ nhiệm và đánh giá.
Về phân quyền trong thí điểm chính sách, dự thảo luật đã phân quyền cho TP chủ động xây dựng và phê duyệt các đề án thí điểm cơ chế, chính sách chưa có trong luật hoặc khác với luật hiện hành để xử lý các "điểm nghẽn" về thể chế.
Theo dự thảo, TP được quyết định thí điểm cơ chế, chính sách mới khác với luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc đối với những vấn đề chưa được pháp luật quy định để áp dụng tại TP Hà Nội.
HĐND TP được quy định mức tiền phạt vi phạm hành chính trên địa bàn TP cao hơn nhưng không quá 2 lần mức tiền phạt chung và thẩm quyền phạt tiền tương ứng do Chính phủ quy định đối với hành vi vi phạm hành chính tương ứng trong các lĩnh vực: văn hóa, quảng cáo, đất đai, xây dựng, phòng cháy, chữa cháy, an toàn thực phẩm, giao thông đường bộ, bảo vệ môi trường, an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Đáng chú ý, dự thảo quy định về phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới, nhằm tạo động lực tăng trưởng mới, phát triển các mô hình kinh tế mới, nâng cao sức cạnh tranh của Thủ đô.
Dự thảo giao HĐND TP quy định cơ chế, chính sách về tổ chức, hoạt động của khu kinh tế, khu thương mại tự do; quy định phạm vi, điều kiện, ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, biện pháp quản lý, bảo đảm an ninh trật tự và các vấn đề phát sinh khác đối với các mô hình kinh tế mới.
Dự thảo cho phép Chủ tịch UBND TP Hà Nội được quyết định thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với các trường đại học, cao đẳng công lập do TP quản lý. Chủ tịch TP cũng có thẩm quyền tương tự với các cơ sở đại học, cao đẳng tư thục trên địa bàn. Hiện nay, thẩm quyền này thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chủ tịch Hà Nội cũng được giao quyền thành lập, chia tách, sáp nhập, giải thể, đổi tên, cấp phép hoạt động đối với trường đại học, cao đẳng có vốn đầu tư nước ngoài, liên kết đào tạo với cơ sở nước ngoài sau khi có ý kiến của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Trong lĩnh vực giáo dục phổ thông, Chính phủ đề xuất cho phép UBND TP Hà Nội điều chỉnh, bổ sung chương trình giáo dục mầm non và phổ thông, bảo đảm mục tiêu, chuẩn đầu ra và nội dung bắt buộc của chương trình quốc gia.
Làm rõ cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị
Trình bày tóm tắt nội dung thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Thủ đô năm 2024 nhằm xây dựng một thể chế đặc biệt, vượt trội và ổn định, đủ khả năng giải quyết hiệu quả các vấn đề của Thủ đô, qua đó tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy Hà Nội phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Cơ quan thẩm tra đề nghị làm rõ mục tiêu, phạm vi, điều kiện và cơ chế thực hiện các chính sách phát triển đô thị, nhất là các nội dung về quy hoạch không gian, hạ tầng giao thông, logistics, môi trường và xử lý các điểm nghẽn, các chính sách trong lĩnh vực giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Việc này phải theo hướng bảo đảm tính đặc thù, vượt trội song vẫn bảo đảm yêu cầu về tính khả thi, ổn định, lâu dài của chính sách, nhất là đối với các nội dung có tác động trực tiếp đến quyền, lợi ích của người dân.
Tổng Bí thư gợi mở Hà Nội cần định hướng là một trung tâm đổi mới sáng tạo, tài chính, công nghệ và văn hóa, mang bản sắc riêng của Việt Nam nhưng hội nhập sâu sắc vào mạng lưới đô thị toàn cầu.
GS.TS Hoàng Đình Phi cho rằng Hà Nội được định vị là Thủ đô sinh thái đa dạng, vì vậy không nên di dời toàn bộ các trường đại học mà cần giữ lại những ngôi trường có bề dày lịch sử để duy trì sức sống cho nội đô.
.svg){kind=icon}
