GS.TS Hoàng Đình Phi cho rằng Hà Nội được định vị là Thủ đô sinh thái đa dạng, vì vậy không nên di dời toàn bộ các trường đại học mà cần giữ lại những ngôi trường có bề dày lịch sử để duy trì sức sống cho nội đô.
Sáng nay, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ phối hợp với Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, ĐHQG Hà Nội) tổ chức tọa đàm "Quy hoạch Thành phố Hà Nội - tầm nhìn 100 năm từ góc tiếp cận an ninh phi truyền thống".
Phát biểu tại tọa đàm, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính cho hay Tổng Bí thư Tô Lâm rất quan tâm đến quy hoạch, phát triển đô thị và đã có chỉ đạo Thành ủy Hà Nội về định hướng quy hoạch tầm nhìn Thủ đô 100 năm, coi Thủ đô là cực đô thị phát triển nhất cả nước.
Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam Trần Ngọc Chính
Hà Nội không chỉ là Thủ đô hành chính mà còn là Thủ đô kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ và giao lưu quốc tế. Quy hoạch Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm là khát vọng của cả dân tộc. Với tầm nhìn phát triển như vậy, chúng ta đã có bản Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội thông qua. Tuy nhiên, vẫn còn những vấn đề chưa đề cập đến một cách đầy đủ, trong đó có an ninh phi truyền thống.
Ông Trần Ngọc Chính đề cập tới vấn đề đang được quan tâm đặc biệt ở Hà Nội hiện nay - vấn đề giao thông. Hiện nay, dân số Hà Nội gần 10 triệu người nhưng có hơn 1,5 triệu ô tô, 8 triệu xe máy, chưa kể đến vùng bên ngoài vào Hà Nội.
"Chúng ta đặt mục tiêu có khoảng 1.000km đường metro và dự kiến đến năm 2035 có khoảng 400km đường metro, nhưng hiện nay mới có 40km. Hà Nội dự kiến có khoảng 20 triệu dân, nếu quy hoạch hệ thống giao thông không tốt sẽ không bao giờ giải quyết được vấn đề giao thông nội tại của thành phố" - Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam nhận định.
Cũng theo ông Chính, khi người dân chỉ đi bằng hệ thống giao thông công cộng, không còn đi xe máy thì lúc đó Hà Nội mới giải quyết được tốt vấn đề giao thông. Hà Nội cần lấy hệ thống giao thông tốc độ cao và khối lượng lớn làm nhiệm vụ chính, phát triển giao thông theo mô hình TOD.
Các đô thị vệ tinh phải đáp ứng nhu cầu đầy đủ của xã hội như cơ quan, trường học, bệnh viện chứ không thể là nơi người dân đến rồi lại về trung tâm.
Ngoài sông Hồng là trục quan trọng nhất thì Hà Nội còn hệ thống các sông Đuống, Đáy, Tích, Nhuệ, Tô Lịch, Sét, Lừ. Thành phố phải giữ cho những dòng sông "không chết", bảo đảm được dòng chảy.
Không gian ngầm của Hà Nội còn nhiều chồng chéo
Ở góc độ an ninh phi truyền thống, GS.TS Hoàng Đình Phi, Hiệu trưởng Trường Quản trị và Kinh doanh cho rằng hệ thống hạ tầng ngầm của Hà Nội hiện tiềm ẩn nhiều rủi ro do chồng chéo và thiếu quy hoạch đồng bộ.
Ông chỉ ra 5 hệ thống ngầm đặc biệt quan trọng gồm: thoát lũ, xử lý nước thải, cấp nước, cấp điện và thông tin liên lạc. Đây đều là các hệ thống thiết yếu nhưng đang tồn tại nhiều nguy cơ.
GS.TS Hoàng Đình Phi phát biểu tại tọa đàm
"Trong quy hoạch Hà Nội chưa nói nhiều, chưa chi tiết về không gian tầng ngầm, đặc biệt là vấn đề cốt nền (cốt 00)" - GS Hoàng Đình Phi thẳng thắn nêu rõ.
Theo GS Phi, nếu không nghiên cứu sâu các giải pháp kiến trúc kỹ thuật hạ tầng và kinh nghiệm quốc tế trong việc quy hoạch đô thị, đặc biệt là hệ thống gom nước thải theo độ dốc của địa hình… thì việc thu gom, điều chuyển và xử lý triệt để nước thải của Hà Nội sẽ rất khó khăn và tốn kém hàng tỷ đô la. Nếu không tính toán tích hợp các hệ thống kỹ thuật ngầm thì việc xây dựng, vận hành và sửa chữa các hệ thống ngầm này sẽ tốn kém hàng trăm tỷ đô la.
Việc giải quyết đòi hỏi sự phối hợp liên ngành, cần sự lắng nghe từ chính quyền và hợp tác giữa các viện nghiên cứu (như Viện An ninh phi truyền thống và Viện Kiến trúc Hà Nội).
GS Phi cũng cho rằng Hà Nội được định vị là Thủ đô sinh thái đa dạng. Chính vì vậy, ông cho rằng không nên di dời toàn bộ các trường đại học mà cần giữ lại những ngôi trường có bề dày lịch sử để duy trì sức sống cho nội đô.
Đồng thời, ông đề cập tới kinh tế không gian thấp, bao gồm các phương tiện như taxi trực thăng, thiết bị bay không người lái để cứu hộ, giao hàng. Theo ông, những yếu tố này cần được tích hợp ngay vào bản đồ quy hoạch tổng thể để cảnh báo các rủi ro và "làn ranh đỏ". Sự phát triển nhanh phải đi kèm với tính bền vững, vốn là nội hàm của an ninh phi truyền thống.
Cứ 1 phút có 1 chuyến tàu điện ngầm ở Moscow (Nga)
Chia sẻ tại toạ đàm, ông Maksim Kurilov, Bí thư thứ nhất Đại sứ quán Nga tại Việt Nam cho biết Moscow đã đạt nhiều kết quả đáng chú ý trong quy hoạch đô thị.
Thành phố này sở hữu hệ thống tàu điện ngầm hiện đại với tần suất giữa các chuyến chỉ khoảng 1 phút, góp phần hạn chế phương tiện cá nhân. Đồng thời, việc ứng dụng mô hình thành phố thông minh giúp giảm đáng kể tỷ lệ tội phạm.
Moscow cũng đang triển khai chương trình cải tạo nhà ở quy mô lớn và ứng dụng công nghệ “bản sao số” để hỗ trợ quy hoạch, phát triển giao thông và hệ thống thông tin.
Đại diện phía Nga khẳng định sẵn sàng chia sẻ các kinh nghiệm này nhằm hỗ trợ Hà Nội trong quá trình nghiên cứu và phát triển đô thị tương lai.
Lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội cho hay, từ 1/7, thành phố không cấm ô tô, xe máy xăng trong toàn bộ Vành đai 1 mà thí điểm theo khu vực, kiểm soát khí thải theo lộ trình, phạm vi phù hợp.