
Thừa ủy quyền của Thủ tướng, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày tờ trình tóm tắt, theo đó, dự thảo luật gồm 10 chương, 62 điều, giảm 21 điều so với luật năm 2023, tương ứng với giảm khoảng 30%.
Đồng thời, dự thảo sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng cho UBND cấp tỉnh thực hiện để phù hợp với chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.
Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, dự thảo cũng cắt giảm 1 điều kiện về thủ tục thông báo trước khi bán, cho thuê mua phần diện tích sàn xây dựng hình thành trong tương lai.

Bên cạnh đó, dự thảo đơn giản hóa, tiêu chuẩn hóa 6 nhóm điều kiện kinh doanh, gồm: điều kiện của tổ chức, cá nhân kinh doanh bất động sản; điều kiện nhà ở, công trình xây dựng có sẵn và hình thành trong tương lai đưa vào kinh doanh; điều kiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản cho cá nhân và tổ chức; điều kiện chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản...
Về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, dự thảo sửa đổi, bổ sung các quy định chung về làm rõ phạm vi điều chỉnh; hoàn thiện một số khái niệm; bổ sung loại hình nhà ở có mục đích lưu trú, nhà ở thương mại giá phù hợp; làm rõ quy định về phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng.
Đáng chú ý, dự thảo sửa các quy định để cá nhân nước ngoài, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài được mua, thuê nhà ở theo quy định; sửa quy định về phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng theo hướng không phải sử dụng theo công năng của công trình xây dựng.
Quy định về hợp đồng kinh doanh bất động sản được sửa đổi theo hướng mở rộng các loại hợp đồng. Dự thảo cũng quy định một số nội dung tối thiểu của hợp đồng và làm rõ nguyên tắc áp dụng.
Về nội dung bổ sung mới, Bộ trưởng Xây dựng cho biết dự thảo bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, quy định về hoàn thành nghĩa vụ tài chính với các dự án BT theo quy định mới của pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
Một nội dung mới khác được bổ sung là cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại của hợp đồng kinh doanh bất động sản và 5% giá trị còn lại của hợp đồng mua bán bất động sản hình thành trong tương lai, được bảo đảm bằng việc chuyển vào tài khoản phong tỏa hoặc bằng hình thức bảo đảm thực hiện nghĩa vụ khác theo thỏa thuận của các bên.
Các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản được chuyển nhượng cũng được bổ sung vào dự thảo, bao gồm: hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở; nhà có mục đích lưu trú và phần diện tích sàn trong công trình xây dựng, áp dụng đối với cả tài sản hình thành trong tương lai và một số trường hợp tài sản có sẵn nhưng chưa được cấp giấy chứng nhận theo quy định của pháp luật về đất đai.

Trình bày thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Thường trực Ủy ban đề nghị rà soát việc bổ sung sản phẩm nhà có mục đích lưu trú, căn hộ du lịch, căn hộ kết hợp văn phòng và phần diện tích sàn xây dựng vào phạm vi bất động sản được kinh doanh.
Thường trực Ủy ban lưu ý bảo đảm thống nhất giữa pháp luật về đất đai, nhà ở và kinh doanh bất động sản, bảo đảm không ảnh hưởng đến nghĩa vụ với Nhà nước, phân định rạch ròi giữa những trường hợp đã tồn tại và những trường hợp dự án thực hiện theo quy định mới, bảo đảm nguyên tắc không hợp thức hóa sai phạm.
Cơ quan soạn thảo cần tiếp tục rà soát, phân định rõ hoạt động kinh doanh bất động sản thuộc phạm vi của luật này với việc định đoạt tài sản hợp pháp trong quan hệ dân sự.
Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị làm rõ trường hợp phân cấp cho UBND cấp tỉnh quyết định chuyển nhượng dự án đã được Thủ tướng chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật trước đây đối với dự án liên tỉnh, có yếu tố quốc phòng, an ninh, nghĩa vụ tài chính lớn hoặc cơ chế đặc thù cần ý kiến hay quyết định của cơ quan trung ương.


