Theo dự thảo tờ trình đề nghị ban hành nghị quyết về đề án “Vùng phát thải thấp trong vành đai 1”, UBND TP Hà Nội dự kiến triển khai thí điểm giai đoạn 1 từ ngày 1/7 đến 31/12.
Trong thời gian này, xe máy chạy xăng sẽ bị cấm lưu thông vào khu vực lõi thuộc phường Hoàn Kiếm, bao gồm 11 tuyến phố: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.
Khung giờ áp dụng lệnh cấm đối với xe máy xăng được xác định từ 18h đến 24h vào thứ Sáu, và từ 6h đến 24h trong hai ngày cuối tuần (thứ Bảy và Chủ nhật).
Tại khu vực vùng đệm – bao quanh khu phố cổ với các tuyến như Hàng Đậu, Phùng Hưng, Tràng Thi, Hàng Khay, Tràng Tiền, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, các phương tiện như ô tô tải dưới 2 tấn, xe chở khách từ 16 chỗ trở lên sẽ phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải tương ứng và chỉ được phép hoạt động trong khung giờ quy định.
Để đảm bảo hiệu quả triển khai, Sở Nông Nghiệp và Môi trường Hà Nội đề xuất xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, có khả năng giám sát và kiểm soát phương tiện ra vào vùng phát thải thấp. Trong đó, công nghệ nhận diện biển số xe tự động (ANPR) sẽ đóng vai trò trung tâm.
Hệ thống này cho phép phát hiện và ghi nhận vi phạm một cách tự động, bao gồm hình ảnh phương tiện, biển số, thời gian và vị trí. Những trường hợp xe không đạt tiêu chuẩn khí thải hoặc không thuộc diện được phép lưu thông sẽ bị ghi nhận và chuyển dữ liệu tới cơ quan chức năng để xử lý theo quy định.
Đồng thời, thông tin vi phạm sẽ được gửi tới chủ phương tiện thông qua các nền tảng số như VNeTraffic và VNeID, góp phần nâng cao tính minh bạch cũng như hiệu quả trong công tác quản lý và thực thi.
Kết nối dữ liệu phạt nguội, nhiều cơ quan giám sát
Để thực hiện, Hà Nội cần lắp đặt đồng bộ hệ thống camera ANPR tại tất cả lối ra vào vùng phát thải thấp để kiểm soát phương tiện lưu thông. Dữ liệu nhận diện sẽ được kết nối với cơ sở dữ liệu của Công an thành phố, Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường, hình thành hệ thống quản lý tập trung, liên thông.
Thông tin phương tiện sẽ tự động đối chiếu với dữ liệu đăng kiểm, mức phát thải, danh sách xe được phép lưu thông trong vùng phát thải thấp như xe của cư dân nội vùng, xe sử dụng năng lượng sạch, xe được miễn trừ và dữ liệu dân cư.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng cho rằng cần hoàn thiện hạ tầng đi kèm như biển báo, tín hiệu giao thông, phân luồng phù hợp trước khi vận hành chính thức. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm tính khả thi của mô hình.
Trong quá trình triển khai, Công an TP Hà Nội được đề xuất tăng cường tuần tra, xử phạt nguội qua camera, đồng thời nghiên cứu chế tài đủ sức răn đe theo cơ chế đặc thù của Luật Thủ đô.
Ngoài ra, thành phố cần sớm ban hành quy định về màu biển số nhận diện phương tiện xanh, sạch và chế tài xử phạt vi phạm vùng phát thải thấp trước ngày 1/7.
Ông Nguyễn Thượng Lạng, chuyên gia cao cấp (Đại học kinh tế Quốc dân) cho rằng, khi Hà Nội triển khai khu vực phát thải thấp trung tâm Hoàn Kiếm, thì cần thực hiện một cách kiên quyết và đồng bộ.
Theo ông Lạng, đi cùng với lệnh cấm phải là các chế tài xử phạt đủ mạnh để đảm bảo tính răn đe. “Đã quy định thì phải làm triệt để, tránh tình trạng phạt cho tồn tại sẽ làm mất ý nghĩa của chính sách. Các phương tiện chạy xăng khi cố tình đi vào vùng phát thải thấp bắt buộc phải quay đầu, gửi xe bên ngoài và xử phạt nghiêm theo quy định”, ông Lạng nói.
Ông cũng lưu ý việc triển khai phải đi kèm thông báo từ xa, biển cảnh báo rõ ràng và hướng dẫn cụ thể để người dân chủ động lựa chọn phương tiện phù hợp.
.svg){kind=icon}
