Đó là vấn đề xuyên suốt tại tọa đàm về đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động công đoàn cơ sở các khu công nghiệp Hải Phòng, do Liên đoàn Lao động thành phố tổ chức chiều 25/9.
Những câu hỏi mới từ hơn 375.000 lao động
Thành phố Hải Phòng hiện có 3 khu kinh tế, 1 khu thương mại tự do và 50 khu công nghiệp đã được thành lập. Đến tháng 9/2026, các khu công nghiệp, khu kinh tế có 375.347 lao động, gồm 363.605 lao động Việt Nam và 11.742 lao động nước ngoài. Thu nhập bình quân của người lao động trong khu công nghiệp đạt khoảng 12,69 triệu đồng/người/tháng.
Quy mô công nghiệp mở rộng đồng nghĩa với không gian hoạt động của công đoàn ngày càng lớn. Đằng sau sự tăng trưởng là hàng loạt vấn đề mới: thiếu lao động, nhất là lao động kỹ thuật cao; chất lượng đào tạo chưa đồng đều; nhà ở công nhân chưa theo kịp tốc độ gia tăng lao động...
Ở chiều ngược lại, một bộ phận cán bộ công đoàn cơ sở vẫn hoạt động kiêm nhiệm, thiếu thời gian, kỹ năng và công cụ; có nơi phương thức làm việc còn dựa nhiều vào kinh nghiệm.
Chính khoảng cách giữa môi trường lao động đang thay đổi rất nhanh với phương thức hoạt động truyền thống khiến yêu cầu đổi mới trở nên cấp thiết.
Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động thành phố Nguyễn Văn Quyết đặt vấn đề: giá trị thực chất của Công đoàn không nằm ở số lượng phong trào, sự kiện đã tổ chức, mà phải được thể hiện bằng năng lực đại diện, chất lượng đối thoại, thương lượng tập thể, khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động, đồng thời góp phần cùng doanh nghiệp phát triển bền vững.
Từ đó, một yêu cầu đặt ra: công đoàn cơ sở phải nhận diện sớm những biến động về việc làm, thu nhập, kỹ năng và tâm lý người lao động, thay vì chờ đến khi công nhân bức xúc hoặc doanh nghiệp phát sinh vấn đề mới vào cuộc.
Đối thoại phải dựa trên dữ liệu, chăm lo phải đúng nhu cầu
Tại toạ đàm, một vấn đề được lãnh đạo Liên đoàn Lao động thành phố nhấn mạnh là hoạt động chăm lo phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của người lao động. Chăm lo không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà cần hướng đến lợi ích lâu dài: việc làm ổn định, thu nhập, an toàn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng với những thay đổi của thị trường lao động.
Đối thoại không thể chỉ diễn ra khi đã xuất hiện mâu thuẫn. Công đoàn phải có thông tin, nắm tâm tư người lao động, nhận diện vấn đề và chuẩn bị căn cứ pháp lý trước khi ngồi vào bàn thương lượng. Đối thoại phải dựa trên dữ liệu, căn cứ pháp lý và tinh thần kiên trì, hướng tới xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tiến bộ.
Mỗi công đoàn cơ sở chọn một việc đổi mới ngay
Một thông điệp đáng chú ý ở phần kết tọa đàm là không xây dựng một khuôn mẫu duy nhất cho tất cả công đoàn cơ sở, bởi, mỗi doanh nghiệp có ngành nghề, quy mô, công nghệ, cơ cấu lao động và quan hệ lao động khác nhau. Vì thế, mỗi công đoàn cơ sở phải hiểu đặc thù doanh nghiệp, nắm chắc tâm tư đoàn viên để lựa chọn mô hình tổ chức và phương thức hoạt động phù hợp, linh hoạt, tránh máy móc.
Thước đo cũng được xác định cụ thể hơn là hoạt động chăm lo, đối thoại và thương lượng phải hướng tới sự hài lòng và quyền lợi thiết thực của người lao động.
Từ những ý kiến tại tọa đàm, Liên đoàn Lao động thành phố giao Ban Công đoàn Khu công nghiệp khẩn trương hệ thống hóa đề xuất, xây dựng những bộ công cụ chuẩn hóa dùng chung, trong đó có quy trình tiếp nhận - phản hồi ý kiến, dữ liệu phục vụ đối thoại và hướng dẫn chuyển đổi số; đồng thời triển khai thí điểm các mô hình mới trước khi nhân rộng.
Đặc biệt, ngay sau tọa đàm, từng công đoàn cơ sở lựa chọn ít nhất một việc cấp thiết nhất để bắt đầu đổi mới. Liên đoàn Lao động thành phố cam kết hỗ trợ về pháp lý, dữ liệu, kỹ năng đối thoại - thương lượng, đào tạo cán bộ và ứng dụng công nghệ.
Với hơn 375.000 lao động đang làm việc trong các khu công nghiệp, khu kinh tế, yêu cầu đặt ra cho các tổ chức công đoàn cơ sở Hải Phòng không chỉ có mặt khi người lao động cần, mà phải biết trước họ đang cần gì, vấn đề nào có thể phát sinh và phải làm gì trước khi mâu thuẫn xuất hiện.
Từ “phản ứng” sang “dự báo”, từ hoạt động dựa nhiều vào kinh nghiệm sang dựa trên dữ liệu; từ phong trào chung sang nhu cầu thực của từng nhóm lao động; từ chăm lo trước mắt sang việc làm, thu nhập, kỹ năng và an sinh lâu dài – những vấn đề được đặt ra tại tọa đàm chiều 25/9 cho thấy một cách tiếp cận mới.
Điểm xuất phát của sự đổi mới ấy vẫn là người lao động: quyền lợi, tiếng nói của họ và khả năng của tổ chức Công đoàn trong việc biến những nhu cầu chính đáng ấy thành đối thoại, thương lượng và những kết quả cụ thể tại nơi làm việc.
Thành Hưng
.svg){kind=icon}
