Sáng nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến về dự án Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Sáng 10/4, Quốc hội tiếp tục thảo luận tại tổ về các báo cáo của Chính phủ, tình hình kinh tế - xã hội.
Tại tổ TP Hải Phòng và tỉnh Quảng Ngãi, đại biểu Đặng Ngọc Huy (Phó chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu) đề cập đến "khoảng trống" chiến lược mà nếu không được lấp đầy, mọi thành quả tăng trưởng đều có thể bị đe dọa. Đó là sự mong manh của hệ thống dự trữ xăng dầu quốc gia.
Trong Nghị quyết 70 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã vạch rõ mục tiêu “mức dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030”.
Tuy nhiên, ông Huy cho biết, nhìn vào thực tế, chúng ta đang đối mặt với một khoảng cách đáng báo động khi dự trữ quốc gia hiện nay chỉ đáp ứng vỏn vẹn từ 7-10 ngày sử dụng. Nếu cộng cả dự trữ thương mại cũng chỉ có tối đa 30 ngày.
“Chúng ta không thể vận hành một nền kinh tế năng động với quy mô khoảng 514 tỷ USD, đứng thứ 32 thế giới bằng một chiếc bình nhiên liệu đang ở trong tình trạng như vậy” - ông Huy phân tích và cho rằng khoảng cách từ 30 ngày lên 90 ngày không chỉ là bài toán về kho bãi mà về năng lực tự chủ chiến lược.
Ông đặt vấn đề: “Tại sao vẫn chưa có hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập?". Ông cho rằng hiện nay, xăng dầu dự trữ quốc gia đang được cất giữ chung trong bồn bể của các doanh nghiệp đầu mối. Điều này đi ngược lại nguyên tắc của Luật Dự trữ quốc gia là phải quản lý độc lập về số lượng và chất lượng.
Có ý kiến cho rằng xây kho độc lập là tốn kém, nhưng đại biểu cho rằng “cái giá của việc thiếu dự trữ còn đắt hơn gấp nhiều lần”.
“Thế giới đang ở giai đoạn bất ổn nhất trong nhiều thập kỷ. Bất kỳ một sự cố nào tại eo biển hay các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có thể khiến giá xăng dầu phi mã hoặc đứt hàng ngay lập tức. Chúng ta không thể chờ đến khi 'khát' mới bắt đầu đào giếng” - ông Huy nói.
Ông so sánh việc xây dựng kho dự trữ chiến lược chính là mua bảo hiểm cho nền kinh tế. Đại biểu đồng tình với định hướng tập trung bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, trong đó hình thành hệ thống kho dự trữ dầu thô quy mô lớn, duy trì nguồn cung ổn định ít nhất 90 ngày được nêu trong Báo cáo 186 của Chính phủ.
Để mục tiêu lượng xăng dầu dự trữ đủ sử dụng 90 ngày không "nằm lại trên giấy", vị đại biểu kiến nghị Chính phủ thực hiện 3 giải pháp đột phá.
Một là quyết liệt bố trí nguồn lực ngân sách và cơ chế đặc thù để khởi công ngay hệ thống kho dự trữ quốc gia độc lập. Đại biểu Đặng Ngọc Huy nhấn mạnh phải tách bạch hoàn toàn kho dự trữ chiến lược ra khỏi kho thương mại.
Giải pháp thứ hai là ban hành lộ trình cụ thể mục tiêu năm 2028, nguồn dự trữ đủ sử dụng trong 60 ngày, năm 2030 phải đạt 90 ngày.
Thứ ba là khẩn trương sửa đổi Luật Dự trữ quốc gia và các nghị định liên quan, tạo hành lang pháp lý để huy động nguồn lực xã hội hóa vào hạ tầng kho bãi, nhưng quyền kiểm soát hàng hóa phải tuyệt đối thuộc về Nhà nước.
Dẫn bài học từ lịch sử, ông Huy cho rằng nhiều quốc gia khủng hoảng không phải vì thiếu tiền mà do thiếu sự chuẩn bị. Vì vậy, đầu tư cho dự trữ xăng dầu hôm nay chính là đầu tư cho sự ổn định và chủ quyền kinh tế của Việt Nam mai sau.
Cần có chính sách thực chất trong việc điều hành giá nhiên liệu
Tại tổ Hà Nội, đại biểu Lê Hồng Hà (thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam) nhận định diễn biến giá nhiên liệu và xăng dầu đang phụ thuộc rất lớn vào tình hình chiến tranh và căng thẳng tại các khu vực như Trung Đông.
“Thị trường cực kỳ bất định và khó đoán định” - ông nêu rõ.
Do đó, đại biểu khẳng định việc Quốc hội ban hành các nghị quyết về thuế xăng dầu và nhiên liệu bay là "hết sức cần thiết và kịp thời" để tháo gỡ khó khăn và ổn định kinh tế vĩ mô.
Ông Hà đề xuất Quốc hội có một cơ chế ủy quyền hợp lý để Chính phủ chủ động quyết định tổ chức thực hiện nhằm đảm bảo tính hiệu quả và kịp thời trước các tình huống thực tế, bao gồm quyền kéo dài hiệu lực của nghị quyết dựa trên diễn biến phức tạp của thị trường và căng thẳng khu vực.
Lưu ý rằng thuế chỉ là một trong các công cụ điều tiết, đại biểu đề nghị Chính phủ có những chính sách thực chất và hiệu quả hơn trong việc điều hành giá, đảm bảo nguồn cung nhiên liệu và cung ứng thị trường.
|
Chiều qua (9/4), trong báo cáo thẩm tra về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 5 năm 2026-2030, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội lưu ý phương án phân bổ vốn đầu tư công trung hạn và các phụ lục chưa thể hiện rõ các dự án cụ thể về xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia. Vì vậy trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng cần rà soát, bổ sung dự án có liên quan đến dự án kho dự trữ dầu thô, xăng dầu, khí, than. |
Trong tháng 3, các thương nhân, đầu mối nhập khẩu đã mua khoảng 3,2 triệu m3 sản phẩm xăng dầu, cùng với lượng còn tồn kho sẽ đảm bảo nguồn cung tới hết tháng 4.
.svg){kind=icon}
