Kết quả khảo sát trên được nêu ra tại hội thảo “Kiến tạo trường đại học hạnh phúc tại Việt Nam: Từ tầm nhìn đến hành động” do Trường Đại học Đại Nam và Soha.vn tổ chức ngày 22/5.
Hơn 3/10 sinh viên chịu áp lực học tập cao
Theo khảo sát với sự tham gia của gần 9.200 sinh viên tại 10 trường đại học, mức độ hạnh phúc của người học được đánh giá dựa trên nhiều khía cạnh, trong đó nổi bật là sự hài lòng với ngành học và áp lực học tập.
Kết quả cho thấy, khoảng 60% sinh viên cho biết hoàn toàn tự quyết định ngành mình học, hơn 20% chọn ngành theo định hướng của cha mẹ, gần 20% bước vào đại học nhưng không hề có định hướng nghề nghiệp rõ ràng.
Điều này dẫn đến thực trạng, khi được hỏi “Nếu có cơ hội chọn lại, bạn có đổi ngành học không?”, hơn 3.000 sinh viên (chiếm 33%) cho biết “đang phân vân”, còn hơn 700 sinh viên (chiếm 8%) khẳng định “chắc chắn sẽ chọn ngành khác”.
Không chỉ băn khoăn về định hướng, nhiều sinh viên còn chịu sức ép lớn trong học tập. Khảo sát cho thấy cứ 10 sinh viên thì có hơn 3 người thừa nhận đang chịu áp lực học tập từ mức khá cao đến rất cao. Khoảng 5 người cảm thấy áp lực ở mức bình thường, trong khi chưa đến 20% cho biết ít hoặc gần như không cảm thấy áp lực.
Trước những con số này, PGS.TS Trần Thành Nam, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội cho hay thực tế hiện nay, nhiều sinh viên đang chịu áp lực lớn về học tập, thi cử và tương lai nghề nghiệp.
Ông cũng dẫn lại một nghiên cứu tại TPHCM cho thấy vào thời điểm ôn thi, nhiều sinh viên gần như không còn khả năng tận hưởng cảm giác hạnh phúc.
“Thiên tài được sinh ra từ niềm vui”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng chỉ khi người học cảm thấy được truyền cảm hứng, được phát triển bản thân trong môi trường tích cực thì mới có thể sáng tạo và bứt phá.
Từ đó, ông đặt ra câu hỏi: “Liệu chính các trường đại học đã thực sự là những môi trường hạnh phúc hay chưa. Sinh viên có đang thực sự hạnh phúc trong quá trình học tập của mình?”.
Theo các chuyên gia, công thức của hạnh phúc trong giáo dục không chỉ dừng ở cảm xúc tích cực mà còn bao gồm sức khỏe thể chất, tinh thần và khả năng phát triển bản thân một cách bền vững. Trong bối cảnh chuyển đổi số, “sư phạm số” cũng được xem là xu hướng tất yếu, nơi người học không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn chủ động kiến tạo nội dung học tập cho chính mình.
“Trường đại học hạnh phúc” không phải nơi không có áp lực
Chia sẻ thêm về trường đại học hạnh phúc, TS Lê Đắc Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Trường Đại học Đại Nam, cho rằng hạnh phúc trong giáo dục không nên hiểu đơn giản là học nhẹ, thi dễ hay tránh né áp lực.
Theo ông, nhà trường hướng tới một dạng hạnh phúc dài hạn và bền vững hơn là giúp người học đạt được năng lực thực tế, có khả năng tự lập, làm được việc và hình thành lòng tự trọng nghề nghiệp.
“Niềm hạnh phúc bền vững của người trẻ không đến từ một tấm bằng đẹp mà đến từ cảm giác tự tin có thể đứng vững bằng chính năng lực của mình trước những thử thách của cuộc đời”, ông Sơn nói.
Từ góc nhìn này, “trường đại học hạnh phúc” không phải là nơi không có áp lực mà là môi trường giúp con người trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn và đủ năng lực để bước vào đời.
Trong khi đó, GS.TS Nguyễn Văn Nội, Chủ tịch Hội các Phòng thử nghiệm Việt Nam, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho rằng một trường đại học hạnh phúc phải bao phủ được cả ba nhóm đối tượng: Giảng viên, người học và lực lượng phục vụ.
Với giảng viên, điều cốt lõi là phải đảm bảo được sự tự do học thuật và môi trường để nhà khoa học có thể tỏa sáng. Với sinh viên, đó là cảm giác háo hức mỗi sáng thức dậy và muốn đến trường. Còn với đội ngũ phục vụ – những nhân viên hậu cần, cán bộ ở các phòng ban chức năng, họ cũng cần được tôn trọng và ghi nhận đúng mức.
“Chỉ khi tất cả các mắt xích trong nhà trường đều cảm thấy hạnh phúc, toàn bộ cỗ máy giáo dục mới thực sự vận hành trơn tru và phát triển bền vững”, GS.TS Nguyễn Văn Nội nói.
.svg){kind=icon}
