Gánh nặng nợ công: Đường nào thoát thế hiểm?

Khối nợ công  2,5 triệu tỷ là một trong những vấn đề lớn mà kinh tế Việt Nam đã, đang và sẽ phải đối mặt.

Quốc hội đang họp và thảo luận sôi nổi về Luật Quản lý nợ công (sửa đổi). Thực tế, khối nợ công 2,5 triệu tỷ là một trong những vấn đề lớn mà kinh tế Việt Nam đã, đang và sẽ phải đối mặt. Nếu không có biện pháp kịp thời, nợ công sẽ trở thành mối đe dọa đến sự phát triển ổn định và bền vững.

Tại báo cáo quyết toán ngân sách mới nhất, Kiểm toán Nhà nước xác định nợ công đến 31/12/2015 theo Luật Quản lý nợ công là 2.556.039 tỷ đồng (hơn 2,5 triệu tỷ đồng).

Nợ công năm 2015 bằng 61,8% GDP, riêng nợ Chính phủ 2.098.022 tỷ đồng (gần 2,1 triệu tỷ đồng), bằng 50% GDP.

Đó là con số của năm 2015 đã được kiểm toán chính thức. Còn năm 2016, theo Bộ Tài chính, nợ công đã bằng 64,7% GDP, gần đụng trần Quốc hội cho phép là 65% GDP.

Nợ của Vinashin vẫn đang là gánh nặng cho nền kinh tế.

Trao đổi với PV.VietNamNet, ông Nguyễn Trọng Nghĩa, Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính), cho hay: Xu hướng đỉnh nợ công là năm 2017-2018. Năm 2017 nợ công dự kiến ở mức 64,8% GDP và năm 2018 con số này là 64,7% GDP. Từ 2019 trở đi nợ công sẽ giảm dần và năm 2020 nợ công dự kiến giảm còn 63,7% GDP.

Vị này lưu ý, các số liệu trên được xây dựng dựa trên giả định kinh tế tăng trưởng GDP từ 6,7-7%/năm. Nếu tăng trưởng không đạt con số này thì nợ công sẽ diễn biến khác so với tính toán.

“Quốc hội đưa ra thông điệp nợ công trong tất cả các năm không vượt quá 65% GDP. Chính phủ và Bộ Tài chính sẽ có giải pháp để đảm bảo mức trần như Quốc hội phê duyệt”, ông Nguyễn Trọng Nghĩa nói.

Trước áp lực nợ công, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã dự kiến đưa vốn vay trái phiếu Chính phủ, vốn vay nước ngoài cho hạ tầng kinh tế xã hội vào chương trình giám sát năm 2018.

Một trong những lý do, theo Ủy ban thường vụ Quốc hội, là các chỉ số về nợ công tiềm ẩn nguy cơ tiệm cận hoặc vượt ngưỡng cho phép nếu tính cả các khoản nợ khác của ngân sách nhà nước, các khoản nợ có khả năng chuyển đổi thành nợ công. Điều này có nguy cơ ảnh hưởng tới tính bền vững của nợ công, tác động tiêu cực đến cân đối ngân sách nhà nước và tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

Ngoài ra, hiện nay Luật Quản lý nợ công sửa đổi, thay thế cho Luật Quản lý nợ công năm 2009 đang được Quốc hội xem xét nhằm mục tiêu kiểm soát chặt chẽ nợ công trên cơ sở gia tăng quy định về giám sát việc huy động, phân bổ, sử dụng vốn vay, trả nợ, quản lý nợ công, quản lý rủi ro; kiểm soát tốc độ gia tăng nợ công, bảo đảm an toàn, bền vững nợ và an ninh tài chính quốc gia; góp phần thúc đẩy nền kinh tế phát triển bền vững.

Chuyên gia kinh tế Đinh Tuấn Minh cho rằng một điều quan trọng để Luật quản lý nợ công có hiệu quả là phải nhận diện và quản lý được nguồn hình thành nợ công. Nguồn hình thành nợ công lớn nhất hiện nay là thâm hụt ngân sách.

”Dù ngưỡng an toàn nợ công nói chung và nợ nước ngoài nói riêng là bao nhiêu đi chăng nữa, thì với thâm hụt ngân sách kéo dài như hiện nay, Việt Nam sẽ nhanh chóng chạm các ngưỡng đó. Do vậy, việc sớm chuẩn bị một kế hoạch tài khóa bền vững dài hơi sẽ là rất cần thiết, giúp nền kinh tế tránh được những cú sốc tài khóa tiêu cực trong tương lai”, chuyên gia Đinh Tuấn Minh chia sẻ.

Muốn vậy, Việt Nam cần xây dựng một chuẩn mực hạch toán thâm hụt ngân sách theo thông lệ quốc tế. Các khoản chi để ngoại bảng phải được tuyệt đối tránh. Các bản tổng kết về nợ công hiện nay của Chính phủ mới chỉ dừng ở việc liệt kê tổng nợ công, mà chưa gắn với đánh giá chất lượng của từng khoản mục chi hay đầu tư sử dụng nợ công.

Một khoản đầu tư công hiệu quả sẽ tạo ra nguồn thu trong tương lai để hoàn trả. Nhưng nếu một khoản đầu tư công kém hiệu quả thì có thể sẽ phải dùng nguồn thu khác của ngân sách để bù vào. Do vậy, đã đến lúc Chính phủ cần hình thành một danh mục các khoản chi/đầu tư sử dụng nợ công và đánh giá mức độ rủi ro cho từng khoản mục.

”Nếu như dự thảo luật sửa đổi về quản lý nợ công không chú trọng đến điều này, việc quản lý nợ công vẫn thiếu các biện pháp để ngăn ngừa nguy cơ nợ công trở thành gánh nặng cản trở sự phát triển của nền kinh tế, hoặc tệ hơn là dẫn đến khủng hoảng kinh tế, như đã diễn ra tại nhiều nền kinh tế thời gian vừa qua”, ông Đinh Tuấn Minh cảnh báo.

Lương Bằng

tin nổi bật

Tại sao các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng?

Các ngân hàng trung ương tích cực gom vàng vì nhiều lý do khác nhau.

Giá vàng hôm nay 3/12: Tuột mốc 1.800 USD/ounce

Giá vàng thế giới giảm sau khi tăng lên mức cao nhất trong gần 4 tháng. Thị trường chờ đợi công bố báo cáo việc làm tháng 11/2022.

Giá vàng thế giới lập đỉnh 4 tháng, giá vàng miếng trong nước đi xuống

Giá vàng thế giới hôm nay (2/12) tăng lên ngưỡng quan trọng 1.800 USD/ounce, mức cao nhất trong vòng 4 tháng qua. Còn giá vàng miếng trong nước lại quay đầu đi xuống.

Quy định ghi âm nội dung tư vấn bán bảo hiểm là 'bất khả thi'?

Việc yêu cầu ghi âm toàn bộ nội dung tư vấn bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm phải kiểm tra độc lập nội dung cung cấp thông tin, theo VCCI, là chưa thực sự rõ ràng, rất khó để áp dụng trên thực tế, cần quy định rõ hơn.

Cổ phiếu bất động sản, chứng khoán bứt phá: VN-Index vọt thêm gần 44 điểm

Thị trường chứng khoán ghi nhận nhóm cổ phiếu bất động sản rung lắc sau vài phiên tăng giá. Tuy nhiên, thanh khoản cao và thị trường đã sôi động trở lại với phiên giao dịch có giá trị tỷ USD.

Nhóm ngân hàng thay nhau bứt phá, triển vọng dài hạn cho ‘cổ phiếu vua’

Nhóm cổ phiếu ngân hàng thay nhau tăng trần rồi điều chỉnh và phân hóa trong nhiều phiên gần đây. Nhìn chung, hầu hết đã hồi phục 20-40% từ đáy. Khối ngoại tiếp tục mua vào nhóm này và triển vọng các nhà băng tương đối tích cực.

Giá vàng hôm nay 2/12: Vàng thế giới tăng sốc, trong nước quay đầu giảm

Giá vàng hôm nay 2/12 trên thị trường thế giới tăng dựng đứng do đồng USD tụt giảm sau tuyên bố của chủ tịch Fed Jerome Powell. Giá vàng trong nước cũng tăng theo, nhưng đến đầu giờ chiều lại quay đầu giảm.

Giá vàng miếng và vàng nhẫn biến động trái chiều

Giá vàng miếng của SJC hôm nay (1/12) giảm trong khi giá vàng nhẫn lại tăng khá mạnh. Trái lại, giá vàng thế giới đột ngột tăng phi mã lên đỉnh 2 tuần.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu báo cáo giao dịch đáng ngờ dịp World Cup

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các đơn vị cần rà soát hạn mức giao dịch của khách hàng, quy mô hoạt động, ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh và báo cáo nếu có dấu hiệu đáng ngờ.

Đề xuất nhân viên ngân hàng bán bảo hiểm phải ghi âm nội dung tư vấn

Trong dự thảo mới, doanh nghiệp bảo hiểm phải kiểm tra định kỳ nhằm đảm bảo chất lượng tư vấn bảo hiểm của các nhân viên ngân hàng.

Cổ phiếu bất động sản tiếp tục dậy sóng, blue-chips níu VN-Index

Nhóm cổ phiếu bất động sản tiếp tục nổi sóng với nhiều mã tăng trần như Novaland, Phát Đạt, DIC Corp. theo những tín hiệu tích cực trong và ngoài nước. Tuy nhiên, nhóm blue-chips diễn biến kém tích cực hơn.

Giá vàng hôm nay 1/12: Vàng thế giới tăng mạnh, trong nước giảm sâu

Giá vàng hôm nay 1/12 trên thị trường thế giới tăng trở lại do đồng USD giảm. Giá vàng trong nước cũng tăng theo, nhưng đến chiều lại quay đầu giảm mạnh.

Một cơn bão tố, đại gia bất ngờ sụt tỷ USD

Nhiều đại gia gây dựng cơ đồ tỷ USD ấn tượng trong thập kỷ qua. Tuy nhiên, tham vọng giúp doanh nghiệp tăng trưởng thần tốc có thể khiến một số doanh nhân chứng kiến tài sản sụt giảm mạnh.

Hạn chế đầu cơ, Bộ Tài chính sẽ nghiên cứu thu thuế nhà đất

Bộ Tài chính cho biết sẽ nghiên cứu hoàn thiện theo hướng tăng mức điều tiết đối với đất và bổ sung thu thuế đối với nhà nhằm khuyến khích sử dụng nhà, đất có hiệu quả, góp phần hạn chế đầu cơ nhà đất.

Bất ngờ ‘tay chơi’ bất động sản miền Bắc: 50% cổ phiếu sang tay sáng 30/11

Doanh nghiệp bất động sản có tiếng tại miền Bắc ghi nhận gần 50% cổ phiếu được chuyển nhượng trong buổi sáng 30/11. Cổ phiếu tăng trần sau 12 phiên giảm sàn liên tiếp.