Các phiên giao dịch cuối tháng 8, đầu tháng 9 chứng kiến giá vàng thế giới lao dốc không phanh. Ngày 3/9, giá vàng giao ngay giao dịch quanh mốc trên 4.400 USD/ounce, giảm mạnh so với vùng đỉnh thiết lập trong tuần trước.

Trong phiên giao dịch thứ Ba, vàng đã có lúc giảm khoảng 2%, xuống mức thấp nhất trong hai tuần. Sự sụt giảm này đến từ 2 yếu tố chính đang tạo áp lực kép lên kim loại quý.

Cú "bẻ lái" từ Fed 

Phát biểu của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh tại hội nghị Jackson Hole cuối tháng 8 được xem là cú hích khiến thị trường "xoay trục" mạnh mẽ. 

Trước đó, thị trường phần lớn dự báo Fed sẽ giữ nguyên lãi suất ít nhất đến tháng 12. Nhưng sau bài phát biểu của ông Warsh, mọi tính toán đã thay đổi.

Thông điệp của ông Warsh rất rõ ràng: dù lạm phát gần đây có hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức cao và ông chưa thấy đủ bằng chứng để tin rằng xu hướng giảm sẽ bền vững. Nếu không thể xác nhận lạm phát đang tiến đủ nhanh về mục tiêu 2%, Fed sẽ cần tiếp tục hành động và hành động đó có thể là tăng lãi suất.

Thị trường phản ứng gần như ngay lập tức. Theo công cụ FedWatch của CME Group, xác suất Fed tăng lãi suất tại cuộc họp ngày 15-16/9 đã tăng vọt lên khoảng 66%, tăng gần gấp đôi so với trước bài phát biểu. 

Giới phân tích gọi đây là sự thay đổi mang tính "bước ngoặt" trong kỳ vọng chính sách tiền tệ.

Hình 1.png
Giá vàng giao ngay lao dốc về quanh vùng 4.400 USD/ounce trong phiên đầu tháng 9, xóa sạch thành quả tăng điểm của tuần trước đó. Ảnh: Bloomberg

Sau ông Warsh, một số quan chức Fed cũng đưa ra quan điểm cứng rắn về lạm phát. Thống đốc Michael Barr cho biết ông sẵn sàng ủng hộ việc tăng lãi suất nếu dữ liệu lạm phát không cải thiện và cảnh báo tình trạng giá cả tăng cao kéo dài có thể khiến áp lực lạm phát ăn sâu hơn vào nền kinh tế.

Trung Đông lại nóng lên

Trong khi Fed tạo áp lực từ mặt trận chính sách tiền tệ, căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông lại tạo ra một nghịch lý cho thị trường vàng. 

Vào cuối tuần, lực lượng Mỹ đã tấn công các bệ phóng tên lửa của Iran trên một hòn đảo tại eo biển Hormuz. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Jordan.

Đây là cuộc đối đầu trực tiếp đầu tiên giữa hai bên sau một tháng tạm lắng. Eo biển Hormuz - tuyến đường thủy chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu - một lần nữa trở thành điểm nóng. Các cuộc tấn công làm dấy lên lo ngại về nguồn cung năng lượng và đẩy giá dầu tăng lên.

Thông thường, căng thẳng địa chính trị sẽ thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn và hỗ trợ giá vàng. Tuy nhiên, lần này, tác động từ lo ngại lạm phát do giá dầu tăng và kỳ vọng Fed phải hành động mạnh tay hơn đã lấn át yếu tố "trú ẩn", khiến vàng vẫn chịu áp lực bán mạnh.

Ông Tony Sycamore, chuyên gia phân tích cấp cao tại tập đoàn tài chính IG Group, nhận định đà giảm mạnh của vàng là sự kết hợp giữa bài phát biểu "diều hâu" của ông Warsh và căng thẳng tái bùng phát tại eo biển Hormuz, đẩy lợi suất trái phiếu tăng cao và khiến vàng trở nên dễ tổn thương.

Tín hiệu trái chiều và chờ đợi dữ liệu mới

Dù áp lực bán hiện tại là rõ ràng nhưng thị trường đang có những tín hiệu cho thấy cuộc chiến vẫn chưa ngã ngũ. 

Thứ nhất, không phải tất cả quan chức Fed đều đồng thuận với việc tăng lãi suất. Các nhà kinh tế tại Citi và JPMorgan cho rằng thị trường có thể đang "chạy trước" quá xa so với thực tế dữ liệu.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho rằng một phần đáng kể áp lực lạm phát hiện nay đến từ phía nguồn cung, qua đó đặt câu hỏi về hiệu quả của việc tăng lãi suất trong bối cảnh này.

Thứ hai, các dữ liệu kinh tế quan trọng sắp công bố sẽ đóng vai trò then chốt. Báo cáo việc làm tháng 8 và chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 8 sẽ là những "phép thử" cuối cùng trước quyết định của Fed. 

Nếu các báo cáo này cho thấy nền kinh tế đang hạ nhiệt và lạm phát tiếp tục giảm, áp lực tăng lãi suất sẽ giảm đáng kể.

Các dữ liệu gần đây cho thấy thị trường lao động Mỹ đang có dấu hiệu hạ nhiệt. Nếu xu hướng này tiếp diễn, lý do để Fed giữ nguyên lãi suất sẽ trở nên thuyết phục hơn.

Dù chịu áp lực trong ngắn hạn, vàng vẫn được hỗ trợ bởi những lo ngại dài hạn về nợ công Mỹ, giá trị đồng USD và nhu cầu đa dạng hóa tài sản. Đây là những yếu tố góp phần duy trì sức hấp dẫn của kim loại quý trong thời gian qua.

Dòng tiền vào quỹ ETF cho thấy nhà đầu tư vẫn coi vàng là nơi trú ẩn an toàn. Thị trường đang ở ngã ba đường giữa áp lực lãi suất và hỗ trợ từ địa chính trị, nợ công. Kết quả sẽ phụ thuộc vào dữ liệu kinh tế sắp tới và diễn biến tại Trung Đông.