Giảm nghèo thông tin, củng cố thế trận lòng dân nơi biên giới Thanh Hóa

Đưa pháp luật “đến tận nhà dân”, lấp khoảng trống thông tin

Ở khu vực biên giới, thiếu hụt thông tin là một trong những rào cản khiến việc tiếp cận pháp luật của người dân còn hạn chế. Xác định rõ điều đó, các đồn biên phòng đã chuyển từ cách tuyên truyền một chiều sang chủ động “đưa thông tin đến tận tay người dân”, giúp bà con hiểu và làm chủ kiến thức pháp luật.

Sau hơn 5 năm triển khai Đề án “Tổ chức tập huấn chuyên sâu; tuyên truyền, phổ biến Luật Biên phòng Việt Nam và các văn bản quy định chi tiết, giai đoạn 2021-2025" của Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, nhận thức pháp luật của nhân dân khu vực biên giới Thanh Hóa đã có chuyển biến rõ nét. Từ chỗ tiếp cận thụ động, người dân nay đã chủ động tìm hiểu, chấp hành và vận dụng pháp luật vào đời sống, từng bước hình thành ý thức tự giác trong bảo vệ biên giới.

Để đạt được kết quả đó, Bộ đội Biên phòng Thanh Hóa đã linh hoạt đổi mới phương thức tuyên truyền. Cán bộ, chiến sĩ trực tiếp xuống thôn, bản, gặp gỡ từng hộ dân, đối thoại, giải thích cụ thể những vấn đề thiết thực; đồng thời kết hợp nhiều kênh như loa truyền thanh, tờ rơi, mạng xã hội và các hoạt động cộng đồng.

Các mô hình như “Tiếng loa biên phòng”, “Tủ sách pháp luật”, “Tiết học biên cương” được duy trì hiệu quả, giúp thông tin pháp luật đến với người dân thường xuyên, liên tục. Nhờ đó, khoảng cách thông tin giữa vùng biên với khu vực trung tâm từng bước được thu hẹp.

Tại Đồn Biên phòng Quang Chiểu, nội dung tuyên truyền gắn sát thực tiễn, tập trung vào các vấn đề thiết yếu như phòng, chống ma túy; quản lý vũ khí, vật liệu nổ; bảo vệ rừng. Các nội dung được “bản địa hóa”, truyền tải bằng hình thức phù hợp, giúp người dân dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thực hiện.

Từ đầu năm 2026 đến nay, đơn vị đã tổ chức 12 buổi tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước với 782 lượt người tham gia; tổ chức 25 buổi tuyên truyền về phòng, chống ma túy; quản lý vũ khí, vật liệu nổ; bảo vệ rừng… với 3.366 lượt người nghe; đồng thời duy trì 22 giờ phát thanh qua hệ thống loa của các tổ công tác.

Trung tá Nguyễn Quang Huy, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Quang Chiểu, cho biết: Cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã triển khai nhiều hình thức tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức pháp luật cho nhân dân khu vực biên giới, như tổ chức tuyên truyền tập trung tại trụ sở UBND xã, nhà văn hóa thôn, bản; phát trên hệ thống truyền thanh bằng tiếng dân tộc; duy trì các mô hình “Tiếng loa biên phòng”, “Tủ sách pháp luật”, “Tiết học biên cương”… Nhờ đó, người dân hai xã Quang Chiểu, Mường Chanh đã tích cực tham gia bảo vệ biên giới, kịp thời cung cấp cho đơn vị nhiều thông tin liên quan đến các vụ việc vi phạm pháp luật.

 “Mưa dầm thấm lâu”, hình thành ý thức tự giác

Tại Đồn Biên phòng Tam Thanh, điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, nhận thức pháp luật của một bộ phận người dân chưa đồng đều. Trước thực tế đó, đơn vị xác định tuyên truyền pháp luật phải gắn với giảm nghèo thông tin, lấy người dân làm trung tâm.

Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, cán bộ, chiến sĩ kiên trì bám địa bàn, trực tiếp truyền đạt, giải thích, hướng dẫn người dân. Những quy định pháp luật được cụ thể hóa bằng tình huống gần gũi, giúp người dân dễ tiếp cận, dễ áp dụng.

Trong vận động người dân giao nộp vũ khí tự chế, đơn vị không áp đặt mà kiên trì thuyết phục, giúp người dân hiểu rõ quy định và hệ lụy. Khi “khoảng trống thông tin” được lấp đầy, nhiều hộ đã tự giác giao nộp vũ khí, cam kết không tái sử dụng.

Cùng với đó, công tác tuyên truyền phòng, chống cháy rừng được triển khai sát thực. Cán bộ biên phòng trực tiếp hướng dẫn cách xử lý thực bì, đốt nương đúng quy định. Khi có đủ thông tin và kỹ năng, người dân đã thay đổi thói quen canh tác, chủ động phòng ngừa rủi ro.

Để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Tam Thanh đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, việc phân công đảng viên phụ trách từng hộ gia đình được xem là cách làm thiết thực, hiệu quả. Hiện đơn vị có 26 đảng viên phụ trách 143 hộ dân khu vực biên giới. Thông qua đó, cán bộ, đảng viên thường xuyên nắm bắt tình hình, kịp thời tuyên truyền, vận động, đồng thời hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, ổn định đời sống. Đây cũng là nền tảng quan trọng để củng cố “thế trận lòng dân” nơi biên cương.

Trên phạm vi toàn tỉnh, sau hơn 5 năm triển khai đề án, các đồn biên phòng đã tổ chức hơn 6.500 buổi tuyên truyền với trên 241.000 lượt người tham gia; phát hàng nghìn giờ phát thanh và hàng trăm nghìn tờ rơi, tờ gấp pháp luật. Đồng thời, 17 câu lạc bộ tư vấn pháp luật, hướng nghiệp được duy trì hiệu quả. Nhận thức và hành động của nhân dân khu vực biên giới Thanh Hóa đã có chuyển biến rõ rệt. Người dân ngày càng tự giác, tích cực tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, cùng Bộ đội Biên phòng xây dựng khu vực biên giới ổn định, vững mạnh.

Có thể khẳng định, giảm nghèo thông tin thông qua tuyên truyền pháp luật là hướng đi thiết thực, bền vững. Khi người dân có thông tin, có hiểu biết và có niềm tin, họ sẽ tự giác hành động, góp phần giữ vững chủ quyền, an ninh biên giới từ sớm, từ xa.