Những năm gần đây, công tác giảm nghèo tại xã Púng Bánh (Sơn La) không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ sinh kế hay đầu tư hạ tầng mà còn theo hướng căn cơ hơn là giảm nghèo thông tin, thay đổi tư duy của người dân. Điều này đã góp phần quan trọng giúp địa phương đạt được kết quả ấn tượng trong phát triển kinh tế - xã hội, với tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 41% năm 2020 xuống còn 20,2% vào năm 2025.
Từ nguồn lực hơn 250 tỷ đồng của các chương trình mục tiêu quốc gia, trong đó có giảm nghèo bền vững giai đoạn 2020 - 2025, Púng Bánh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ đầu tư cơ sở hạ tầng, hỗ trợ sản xuất, đào tạo nghề… đến nâng cao nhận thức, cung cấp thông tin, hướng dẫn người dân cách làm hiệu quả, góp phần giảm nghèo bền vững.

Trước đây, một trong những nguyên nhân khiến tỷ lệ hộ nghèo ở Púng Bánh luôn ở mức cao là do hạn chế về thông tin và tư duy sản xuất. Nhiều hộ dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, còn phụ thuộc vào tập quán canh tác truyền thống, thiếu kiến thức về thị trường, khoa học kỹ thuật, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp. Việc tiếp cận thông tin về chính sách, mô hình kinh tế hay cơ hội phát triển còn hạn chế khiến người dân khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn của nghèo đói.
Nhận thức rõ điều đó, cùng với việc đầu tư hạ tầng và hỗ trợ vật chất, chính quyền địa phương đã chú trọng công tác tuyên truyền, hướng dẫn, từng bước thay đổi tư duy cho người dân. Các lớp tập huấn, đào tạo nghề, xóa mù chữ được tổ chức thường xuyên, giúp người dân không chỉ biết chữ mà còn biết cách tiếp cận thông tin, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
Câu chuyện của gia đình anh Lò Văn Sơn, bản Púng là một minh chứng rõ nét cho sự thay đổi này. Từ một hộ nghèo, năm 2025 anh được hỗ trợ 1 con bò sinh sản và 100 kg phân bón cho cây cà phê. Không chỉ được hỗ trợ vật chất mà còn được hướng dẫn, hỗ trợ về kỹ thuật chăn nuôi, anh Sơn đã chủ động tu sửa chuồng trại, trồng cỏ làm thức ăn cho bò, cải tạo 0,5 ha đất trồng cà phê để nâng cao năng suất. Sự chủ động này chính là kết quả của quá trình được tiếp cận thông tin, được hướng dẫn và thay đổi nhận thức, nắm bắt cơ hội để vươn lên thoát nghèo.
Trên địa bàn xã Púng Bánh, hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao thương. Các tuyến đường từ trung tâm xã đến các bản như Kéo Hin, Khá Nghịu, Huổi Cốp được bê tông hóa; 9 cây cầu treo được sửa chữa, nâng cấp; các công trình thủy lợi được xây mới, duy tu… Giao thông thuận lợi, việc trao đổi hàng hóa, tiếp cận thị trường và học hỏi mô hình mới cũng trở nên dễ dàng hơn.
Một điểm sáng trong công tác giảm nghèo thông tin tại xã Púng Bánh là việc mở các lớp xóa mù chữ và đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Khi biết đọc, biết viết, người dân có thể tự tìm hiểu thông tin, tiếp cận chính sách và học hỏi các mô hình phát triển kinh tế. Đây chính là nền tảng quan trọng để họ thay đổi tư duy, từ chỗ thụ động sang chủ động trong phát triển kinh tế gia đình.
Cùng với đó, việc đầu tư trang thiết bị cho trường học, nhà văn hóa bản cũng góp phần tạo không gian sinh hoạt, học tập, trao đổi thông tin trong cộng đồng. Những buổi sinh hoạt tại nhà văn hóa không chỉ là nơi hội họp mà còn là dịp để người dân chia sẻ kinh nghiệm sản xuất, cập nhật thông tin, từ đó nâng cao nhận thức và thay đổi cách nghĩ, cách làm.
Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa đầu tư hạ tầng, hỗ trợ sinh kế và đặc biệt là nâng cao nhận thức, giảm nghèo thông tin, diện mạo nông thôn Púng Bánh đã có sự thay đổi rõ rệt. 100% các bản có đường ô tô đến trung tâm xã, 75% bản có đường liên bản, nội bản; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được cải thiện.
Để tiếp tục phát huy hiệu quả trong thời gian tới, xã Púng Bánh sẽ đẩy mạnh hơn nữa công tác truyền thông, phổ biến kiến thức, ứng dụng công nghệ thông tin trong đời sống; đồng thời duy trì các hoạt động đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho người dân. Việc kết hợp chặt chẽ giữa “trao cần câu” và “dạy cách câu” sẽ giúp người dân không chỉ thoát nghèo mà còn có khả năng làm giàu bền vững.
Với hướng đi đúng đắn và cách làm sáng tạo, Púng Bánh đang từng bước khẳng định giảm nghèo không chỉ là câu chuyện của nguồn lực mà quan trọng hơn là thay đổi nhận thức. Khi “nghèo thông tin” được xóa bỏ, người dân sẽ có thêm cơ hội, niềm tin và động lực để vươn lên, góp phần xây dựng một vùng biên giới ngày càng phát triển, ổn định và bền vững.