Quảng Ninh xây dựng mô hình giảm nghèo thông tin hiệu quả, nhân văn

Xoá bỏ rào cản nghèo thông tin

Quảng Ninh được đánh giá là một trong những địa phương tiên phong trong xóa bỏ rào cản “nghèo thông tin” - một dạng nghèo đa chiều âm thầm nhưng dai dẳng, đặc biệt ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo. Bằng những giải pháp đồng bộ từ hạ tầng đến con người, tỉnh đã đưa dòng chảy thông tin lan tỏa đến từng thôn bản, từng hộ gia đình, tạo nền tảng nâng cao dân trí và thúc đẩy phát triển bền vững.

Tại các địa phương vùng dân tộc thiểu số như Bình Liêu, Tiên Yên… diện mạo nông thôn đang đổi thay rõ nét. Những con đường được bê tông hóa khang trang, hệ thống camera an ninh lắp đặt đến tận các ngõ xóm không chỉ góp phần bảo đảm trật tự mà còn thể hiện tinh thần đồng thuận của người dân. Nhiều hộ đã tự nguyện hiến đất, đóng góp kinh phí để hoàn thiện hạ tầng, coi đây là trách nhiệm chung vì cộng đồng.

Cùng với đó, công nghệ số đã dần trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống thường ngày. Điện thoại thông minh không còn là vật dụng xa xỉ mà là “cầu nối thông tin” của mỗi gia đình. Thông qua các nhóm Zalo do chính quyền cơ sở quản lý, người dân có thể nhanh chóng cập nhật thông tin chỉ đạo, thông báo của thôn, xã, đồng thời phản ánh ý kiến, nguyện vọng một cách trực tiếp, kịp thời.

Việc ứng dụng công nghệ đã góp phần thúc đẩy dân chủ cơ sở. Người dân được tham gia bàn bạc, trao đổi trước khi triển khai các chủ trương, từ đó tạo sự đồng thuận cao. Khi điều kiện kinh tế được cải thiện, hạ tầng viễn thông phủ rộng, người dân cũng nhanh chóng tiếp cận Internet, thương mại điện tử, thanh toán số; đồng thời chủ động khai thác thông tin để phục vụ sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập.

Đến nay, toàn tỉnh Quảng Ninh đã có 100% thôn, bản, khu phố thành lập các nhóm kết nối trên nền tảng số; phần lớn hộ gia đình đã quen với việc thanh toán không dùng tiền mặt cho các dịch vụ thiết yếu như điện, nước, học phí, viện phí. Chuyển đổi số vì thế không còn là khái niệm xa vời mà đang hiện diện rõ ràng trong đời sống, góp phần hình thành một cộng đồng năng động, thích ứng nhanh với xu thế mới.

Hạ tầng thúc đẩy giảm nghèo thông tin

Nhận thức rõ giảm nghèo thông tin là một trong những nội dung quan trọng của giảm nghèo đa chiều, Quảng Ninh đã xác định phát triển hạ tầng viễn thông là nhiệm vụ trọng tâm. Đến nay, 100% xã, phường trên địa bàn đã có Internet băng rộng; toàn bộ dân số được phủ sóng 4G. Hệ thống hơn 5.000 trạm BTS được đầu tư đồng bộ, bảo đảm kết nối ổn định từ đô thị đến vùng sâu, vùng xa.

Không dừng ở đó, tỉnh còn đẩy mạnh triển khai mạng 5G tại các khu vực trung tâm, từng bước nâng cao chất lượng kết nối. Hạ tầng Internet cáp quang FTTH được mở rộng đến gần như toàn bộ hộ gia đình, tạo điều kiện để người dân tiếp cận các dịch vụ số thuận lợi. Những “vùng lõm sóng” trước đây tại các khu vực miền núi, biên giới đã được rà soát, khắc phục, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các vùng.

Quảng Ninh đặc biệt chú trọng xây dựng lực lượng hỗ trợ chuyển đổi số từ cơ sở. Toàn tỉnh đã thành lập hơn 1.500 tổ công nghệ số cộng đồng với hàng chục nghìn thành viên. Đây là lực lượng nòng cốt giúp người dân cài đặt ứng dụng, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận các nền tảng số, đồng thời đóng vai trò cầu nối giữa chính quyền và người dân.

Bên cạnh yếu tố công nghệ, đội ngũ cán bộ cơ sở, tuyên truyền viên giữ vai trò quan trọng trong việc đưa chủ trương, chính sách vào cuộc sống. Với sự am hiểu địa bàn và cách làm gần dân, họ đã kiên trì vận động, giải thích những vấn đề xã hội như tảo hôn, hôn nhân cận huyết, xây dựng nếp sống văn hóa… bằng phương pháp “mưa dầm thấm lâu”, tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức cộng đồng.

Hạ tầng viễn thông hiện đại cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền. 100% cơ quan, đơn vị đã kết nối mạng WAN, triển khai hệ thống hội nghị truyền hình trực tuyến từ tỉnh đến cơ sở. Mạng lưới bưu chính tiếp tục được mở rộng, gắn với cung cấp dịch vụ công, giúp người dân, đặc biệt ở vùng sâu, vùng xa, tiếp cận thủ tục hành chính thuận tiện hơn. 

Những thành tựu về hạ tầng viễn thông đã tạo động lực quan trọng cho phát triển kinh tế số của tỉnh. Các lĩnh vực như thương mại điện tử, du lịch thông minh, đô thị thông minh được thúc đẩy mạnh mẽ, góp phần thu hút doanh nghiệp, nhà đầu tư. Việc triển khai các khu công nghệ số, không gian đổi mới sáng tạo đang mở ra cơ hội phát triển mới, từng bước hình thành hệ sinh thái số toàn diện.

Khi người dân được tiếp cận thông tin, tri thức, dịch vụ công và các nền tảng số, họ có thêm cơ hội học nghề, tìm kiếm việc làm, mở rộng sản xuất, kinh doanh. Từ đó, khoảng cách phát triển dần thu hẹp, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bao trùm.

Quảng Ninh không chỉ thành công trong phát triển hạ tầng viễn thông mà còn xây dựng được một mô hình giảm nghèo thông tin hiệu quả, nhân văn. Đây chính là nền tảng quan trọng để tỉnh tiếp tục bứt phá trong chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.