Xã Gia Phù (Sơn La) được thành lập trên cơ sở sáp nhập 4 xã: Gia Phù, Tường Phù, Suối Bau và Sập Xa của huyện Phù Yên (cũ). Sau sáp nhập, xã có 28 bản với 21.929 người, chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông, Thái, Kinh, Dao, Mường sinh sống, tạo nên bức tranh văn hóa đa dạng, giàu bản sắc.
Xóa “vùng trắng” thông tin
Do điều kiện địa hình phức tạp, giao thông đi lại khó khăn, nhiều bản vùng sâu, vùng xa của Gia Phù từng rơi vào tình trạng “vùng trắng" về thông tin. Người dân thiếu cơ hội tiếp cận kịp thời các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước; hạn chế trong việc nắm bắt tiến bộ khoa học kỹ thuật, cũng như thông tin về thị trường tiêu thụ sản phẩm. Sự thiếu hụt thông tin khiến sản xuất chủ yếu mang tính tự cung, tự cấp, manh mún, hiệu quả kinh tế thấp, đời sống của một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn.

Nhận thức rõ giảm nghèo thông tin là chìa khóa giúp người dân tiếp cận kiến thức hữu ích, nâng cao dân trí và hướng tới thoát nghèo bền vững, xã Gia Phù đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm thu hẹp khoảng cách thông tin giữa các khu vực. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là đầu tư hạ tầng thông tin cơ sở, coi đây là “cầu nối” đưa tri thức đến gần hơn với người dân.
Hiện nay, hệ thống truyền thanh cơ sở của xã đã được đầu tư, nâng cấp phủ khắp 28/28 bản, bảo đảm thông tin được truyền tải kịp thời, chính xác. Đây là kênh thông tin quen thuộc, phù hợp với điều kiện vùng cao, giúp người dân dễ dàng tiếp cận các nội dung thiết thực trong đời sống hằng ngày. Không chỉ truyền tải chủ trương, chính sách, hệ thống loa truyền thanh còn cung cấp kiến thức về sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, phòng chống dịch bệnh, bảo vệ môi trường và xây dựng nếp sống văn minh.
Cùng với đó, xã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tuyên truyền. Tỷ lệ người dân tiếp cận Internet đạt 83,5% là một bước tiến quan trọng, mở ra cơ hội để người dân tiếp cận nguồn thông tin đa chiều, học hỏi kinh nghiệm sản xuất, tìm kiếm thị trường và từng bước tham gia vào môi trường số. Một số hộ dân đã biết tận dụng mạng xã hội để quảng bá nông sản, kết nối tiêu thụ sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập.
Các nội dung tuyên truyền ngày càng đổi mới theo hướng thiết thực, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Ngoài tiếng phổ thông, nhiều nội dung còn được lồng ghép bằng tiếng dân tộc để tăng hiệu quả tiếp cận.
Đồng thời, công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ làm công tác thông tin cơ sở được xã chú trọng. Nhiều lớp tập huấn được tổ chức nhằm nâng cao kỹ năng biên tập, lựa chọn thông tin, vận hành thiết bị và ứng dụng công nghệ số, giúp đội ngũ này từng bước chuyên nghiệp hóa hoạt động truyền thông.
Xã Gia Phù còn đẩy mạnh các hoạt động truyền thông gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” và cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”. Các tổ chức đoàn thể đóng vai trò nòng cốt trong việc “đưa thông tin đến từng hộ dân”. Hội Nông dân đẩy mạnh tuyên truyền kiến thức sản xuất, kinh doanh; Đoàn Thanh niên hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ số, hướng dẫn sử dụng mạng xã hội, sàn thương mại điện tử.
Diện mạo bản làng khởi sắc
Nhờ những giải pháp đồng bộ, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên rõ rệt. Từ chỗ sản xuất nhỏ lẻ, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện địa phương, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, từng bước hình thành tư duy sản xuất hàng hóa. Người dân cũng chủ động hơn trong việc tìm kiếm thông tin, học hỏi kinh nghiệm, nâng cao hiệu quả kinh tế.
Xã Gia Phù phối hợp với Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể vận động nhân dân chuyển đổi giống cây trồng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, mở rộng chăn nuôi theo hướng hàng hóa, đa dạng hóa ngành nghề dịch vụ. Nhờ đó, thu nhập bình quân đạt 33 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 9,3%, hộ cận nghèo còn 7,7%.
Công tác bình xét gia đình văn hóa được thực hiện công khai, minh bạch, góp phần nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của người dân. Các lễ hội truyền thống như lễ hội cầu mùa của dân tộc Mông, lễ hội cầu mưa của dân tộc Thái; các loại hình dân ca, dân vũ như Đang Mường, múa chuông dân tộc Dao… được duy trì và phát huy.
Tiêu biểu trong phong trào phát triển toàn diện là bản Lá - nơi có 130 hộ với 583 nhân khẩu, 100% là dân tộc Mường. Nhờ được tiếp cận thông tin đầy đủ, người dân trong bản đã tích cực chuyển đổi sản xuất, phát triển 67 ha lúa và cây ăn quả, chăn nuôi hàng nghìn gia súc, gia cầm. Thu nhập bình quân đạt 40 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ khá, giàu trên 20%, bản chỉ còn 2 hộ cận nghèo.
Từ sự kết hợp hiệu quả giữa giảm nghèo vật chất và giảm nghèo thông tin, diện mạo xã Gia Phù đã có nhiều khởi sắc. Toàn xã có 11/28 bản đạt danh hiệu văn hóa, trên 80% hộ đạt gia đình văn hóa; 100% bản có nhà văn hóa và hệ thống loa phát thanh; 100% hộ dân được xem truyền hình. Các thiết chế văn hóa, thể thao được đầu tư đồng bộ với nhiều sân bóng đá, cầu lông, bóng chuyền, góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho nhân dân.